ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Το παρόν έργο που τιτλοφορείται «Εισαγωγή στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης» σκοπό έχει να εκθέσει με τρόπο εύληπτο, συνοπτικό και συστηματικό μία νέα μεθοδολογία προσέγγισης του θεσμικού δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως διαμορφώνεται μέσα από τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που μετά τη Συνθήκη της Λισαβόνας ανανεώνονται και εντάσσονται στο ενωσιακό κεκτημένο με νέα μορφή.

Πιο συγκεκριμένα, στο Κεφάλαιο 1 εξετάζεται το Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και επιχειρούνται εννοιολογικές αποσαφηνίσεις που αφορούν στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο, το Κοινοτικό Δίκαιο και εν τέλει το Δίκαιο της ΕΕ μέσα από τις σχετικές τροποποιήσεις των Συνθηκών.

Στη συνέχεια εξετάζεται η μέθοδος προσέγγισης του δικαίου της ΕΕ και κυρίως η διαφοροποίηση του σε σχέση με το εσωτερικό δίκαιο και το δημόσιο διεθνές δίκαιο. Έτσι, ζητήματα όπως οι νομικές κατηγορίες του εσωτερικού δικαίου, η σημασία της νομολογίας, οι γενικές αρχές, οι διεθνείς συνθήκες συνεργασίας και ενοποίησης, τα ανθρώπινα δικαιώματα και η γενικότερη απομάκρυνση από το δημόσιο διεθνές δίκαιο αποτελούν κομμάτι της προβληματικής του παρόντος κεφαλαίου.

Στο Κεφάλαιο 2 αναλύονται τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά του δικαίου της ΕΕ με την Ευρωπαϊκή Ένωση ως Έννομη τάξη και ως Ένωση δικαίου και μάλιστα με χαρακτηριστικά αυτονομίας.

Στο ανωτέρω πλαίσιο εξετάζονται στο Κεφάλαιο 3 οι πηγές του Ενωσιακού Δικαίου με κυριότερες αναφορές στο πρωτογενές και το παράγωγο δίκαιο όπως και την ιεραρχία των κανόνων του ενωσιακού δικαίου.

Στη συνέχεια και στο Κεφάλαιο 4 εκτίθενται κατά τρόπο εύληπτο και συνοπτικό τα νομοθετικά όργανα που έχει η Ευρωπαϊκή Ένωση όπως είναι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Ισότιμη θέση στην ανάπτυξη του βιβλίου καταλαμβάνει στο Κεφάλαιο 5 το δικαιοδοτικό σύστημα που οργανώνεται και λειτουργεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση με κυριότερο αντικείμενο εξέτασης μεταξύ άλλων τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά του δικαιοδοτικού αυτού συστήματος όπως π.χ. είναι η έλλειψη κωδικοποίησης και τα όργανα του ενωσιακού δικαιοδοτικού συστήματος με τις αλλαγές που επήλθαν σε αυτά μετά τη Συνθήκη της Λισαβόνας (π.χ. το Δικαστήριο της ΕΕ, που περιλαμβάνει το Δικαστήριο [πρώην ΔΕΚ], Γενικό Δικαστήριο [πρώην ΠΕΚ] και  τα ειδικευμένα δικαστήρια).

Στην αλληλουχία αυτή της εξέτασης του δικαιοδοτικού συστήματος της ΕΕ εντάσσονται στο Κεφάλαιο 6 οι μηχανισμοί δικαστικής προστασίας που έχει να παρουσιάσει η Ευρωπαϊκή Ένωση με τον άμεσο και τον έμμεσο έλεγχο κρατών και θεσμικών οργάνων. Ζητήματα όπως η έννοια της παράβασης του δικαίου της ΕΕ, η διαδικασία, η προσφυγή ακυρώσεως, η προσφυγή λόγω παραλείψεως, η ένσταση ελλείψεως νομιμότητας, η εξωσυμβατική ευθύνη που μπορεί να έχει η Ευρωπαϊκή Ένωση  και κυρίως η προδικαστική παραπομπή, το προδικαστικό ερώτημα και το αποτέλεσμα των προδικαστικών αποφάσεων του Δικαστηρίου εξετάζονται και αποσαφηνίζονται στο πλαίσιο του Κεφαλαίου αυτού.

Περαιτέρω στο Κεφάλαιο 7 παρουσιάζεται ένα από τα βασικότερα θέματα του δικαίου της ΕΕ, δηλαδή αυτό των σχέσεων ενωσιακού και εθνικού δικαίου και επιχειρείται η εξοικείωση με πολύ βασικές και δομικές έννοιες του υπό εξέταση δικαίου όπως είναι η άμεση ισχύς και η αρχή της υπεροχής, η άμεση εφαρμογή και το άμεσο αποτέλεσμα, η σύμφωνη με το ενωσιακό δίκαιο ερμηνεία του εθνικού δικαίου κ.λπ.

Τέλος, την έκδοση πλαισιώνουν στην ενότητα «Παραρτήματα»: i) λεξιλόγιο με επεξήγηση θεμελιωδών εννοιών του δικαίου της ΕΕ, ii) ευρετήριο παρατιθέμενης νομολογίας με αποφάσεις και διατάξεις του Δικαστηρίου και του Γενικού Δικαστηρίου όπως και του Διαρκούς Δικαστηρίου Διεθνούς Δικαιοσύνης κατ’ αλφαβητική σειρά καθώς και iii) αλφαβητικό ευρετήριο με τα κυριότερα λήμματα.