ΕΠΑΝΟΡΘΩΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

Η παρούσα μονογραφία αποτελεί το πρώτο βιβλίο στην ελληνική βιβλιογραφία για την επανορθωτική δικαιοσύνη. Η προσέγγιση της επανορθωτικής δικαιοσύνης είτε ως τάσης στην εγκληματολογία είτε ως ευρύτερου ερμηνευτικού πλαισίου για τη δικαιοσύνη εμπεριέχει συγκεκριμένα φιλοσοφικά, ιδεολογικά, κοινωνιολογικά, νομικά και πολιτικά ερείσματα και ανάγεται σε τρία επίπεδα: το αξιακό επίπεδο (συμμετοχική δημοκρατία, διαμόρφωση αποφάσεων από τη βάση προς την κορυφή κ.ά.), το επιστημονικό-εγκληματολογικό επίπεδο (ιδιωτικοποίηση του εγκλήματος, ανάληψη ατομικής ευθύνης από τον δράστη, επανόρθωση της ζημίας ή βλάβης των θυμάτων κ.ά.) και το επίπεδο των εφαρμοσμένων πρακτικών (ειρηνική επίλυση των συγκρούσεων, εξωδικαστική διευθέτηση, διαμεσολάβηση κ.ά.).

Η «Επανορθωτική Δικαιοσύνη» στοχεύει ακριβώς στο να αναδείξει την προσέγγιση του θέματος στα τρία αυτά επίπεδα και ιδίως να προκαλέσει έναν ευρύτερο διάλογο στη χώρα, σε πεδία και γνωστικές περιοχές που ξεφεύγουν από τα στενά όρια των εγκληματολόγων και αφορούν το ευρύτερο κοινωνικό, πολιτισμικό, ιδεολογικό πλαίσιο απονομής της δικαιοσύνης. Στην αρχή επιχειρείται μια σύντομη ιστορική διαδρομή, με στόχο να αναδείξει ως πρόδρομο της ιδέας και της προσέγγισης της επανορθωτικής δικαιοσύνης τον Αριστοτέλη και εξετάζονται ανθρωπολογικές προσεγγίσεις για την ειρηνική επίλυση των συγκρούσεων και τη διαμεσολάβηση. Η προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων, η μετα-φεμινιστική οπτική και τα όρια των εφαρμοσμένων επανορθωτικών πρακτικών στα σωφρονιστικά καταστήματα, είναι τα αντικείμενα του επόμενου κεφαλαίου.

Στη συνέχεια εξετάζονται το θεσμικό πλαίσιο της επανορθωτικής δικαιοσύνης και η θεσμική αποτύπωση της εγκληματολογικής σκέψης, μέσα από την ανάλυση των σχετικών με την επανορθωτική δικαιοσύνη ευρωπαϊκών και διεθνών κειμένων των αντίστοιχων οργανισμών, τα προβλήματα της συγκριτικής προσέγγισης για την επανορθωτική δικαιοσύνη στο ευρωπαϊκό επίπεδο και κυρίως οι διαφορετικοί νομικοί πολιτισμοί και τα διαφορετικά ποινικά συστήματα. Τέλος, εξετάζεται η εφαρμογή της επανορθωτικής δικαιοσύνης στη χώρα μας, στα πεδία της παραβατικότητας ανηλίκων και ενηλίκων, μέσω της νομοθεσίας και των εφαρμοσμένων πρακτικών, οι οποίες πρακτικές αναλύονται στη συνέχεια (νομική, σχολική, εργασιακή διαμεσολάβηση και κοινοτικές συνεδρίες).