Η ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ

Στο έργο Η ιατρική ευθύνη στην πράξη, δημοσιεύονται τα πρακτικά του ομώνυμου συνεδρίου που διοργανώθηκε στις 6 Νοεμβρίου 2009 στη Θεσσαλονίκη από το Δίκτυο του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου «Σύγχρονη Ιατρική Πράξη, Βιοϊατρική και Δίκαιο». Στο πρώτο μέρος του βιβλίου, παρουσιάζονται τα πορίσματα της έρευνας που διεξήχθη σε δικαστικές αποφάσεις των τελευταίων δέκα ετών και αποτυπώνεται η τάση που διαγράφεται αναφορικά με σημαντικά θέματα της ιατρικής ευθύνης στη δικαστηριακή πράξη.

Η έρευνα έχει τρεις ενότητες, παρουσιάζει δηλαδή την εικόνα της δικαστηριακής πράξης αναφορικά με την ποινική ευθύνη των γιατρών, την αστική ευθύνη αυτών αλλά και των τυχόν εμπλεκόμενων θεραπευτικών ιδρυμάτων και, τέλος, την ευθύνη στο πεδίο των ιατρικών πράξεων από την πλευρά του διοικητικού δικαίου.

Ειδικότερα, σχετικά με την ποινική ευθύνη των ιατρών, παρατίθεται νομολογία των ποινικών δικαστηρίων (ετών 1998-2009), που αφορά κυρίως στην ανθρωποκτονία από αμέλεια και στη σωματική βλάβη από αμέλεια, στα εγκλήματα δηλαδή που αποτυπώνουν το κατεξοχήν λεγόμενο ιατρικό σφάλμα. Στις εν λόγω ποινικές αποφάσεις, εξετάζεται η αμέλεια του ιατρού, η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση του ιατρού, η άρση του άδικου χαρακτήρα και η συναίνεση του ασθενή ως λόγος άρσης του αδίκου, η περίπτωση της άμβλωσης, τα αποδεικτικά μέσα, ενώ παρατίθεται περιπτωσιολογία ιατρικών παραλείψεων και ιατρικών λαθών, καθώς και Παράρτημα των ποινικών αποφάσεων που αφορούν σε σωματικές βλάβες, στην άμβλωση και στην ανθρωποκτονία.

Στη συνέχεια, το ζήτημα της ιατρικής ευθύνης εξετάζεται από τη σκοπιά του δημοσίου δικαίου, όπου παρατίθεται νομολογία του ΣτΕ αλλά και τακτικών διοικητικών δικαστηρίων (ετών 1998-2008) και αναλύονται θέματα σχετικά με την αστική ευθύνη του Δημοσίου και των υπηρεσιών υγείας, την εσφαλμένη επιλογή θεραπείας, την εσφαλμένη ιατρική διάγνωση, τον εσφαλμένο χειρισμό ιατρικών εργαλείων καθώς και την ευθύνη του νοσηλευτικού προσωπικού (διοικητικού-τεχνικού). Επίσης, εξετάζονται τα αποδεικτικά μέσα θεμελίωσης της αστικής ευθύνης του Δημοσίου, το βάρος απόδειξης και η αποζημίωση, ενώ παρατίθεται Παράρτημα της νομολογίας του ΣτΕ για την αστική ευθύνη του Δημοσίου κατά την τελευταία δεκαετία.

Το έργο ολοκληρώνεται με την εξέταση της ιατρικής ευθύνης από τη σκοπιά του αστικού δικαίου, όπου μέσα από την παράθεση της νομολογίας των πολιτικών δικαστηρίων της τελευταίας δεκαετίας, αναλύονται ζητήματα σχετικά με την ενημέρωση και τη συναίνεση του ασθενή, την έννοια του ιατρικού λάθους, τις προϋποθέσεις  αδικοπρακτικής ευθύνης, την αμέλεια και την υπαιτιότητα, ενώ εξετάζονται και δικονομικά ζητήματα, όπως το βάρος απόδειξης στην πολιτική δίκη, τα αποδεικτικά μέσα, η άμυνα του εναγομένου, η άρνηση της αγωγής και οι ενστάσεις δικονομικού δικαίου.