Το περιβάλλον και η προστασία του αποτελούν αντικείμενο του παρόντος έργου. Το περιβάλλον αντιμετωπίζεται από τον συγγραφέα ως απόλυτο αγαθό και ως απαρέγκλιτος νομοθετικός στόχος, στην προσπάθεια διατήρησης και εξασφάλισης αρμονίας στη φύση, αισθητικής και ποιότητας ζωής. O Συνταγματικός νομοθέτης του 1974 θέσπισε τη διάταξη του άρθρου 24 του Συντάγματος για την προστασία του περιβάλλοντος, η οποία στη συνέχεια έτυχε ευρείας αποδοχής από τη νομολογία ιδίως του Ε΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας, αλλά και τη θεωρία τόσο του δημοσίου όσο και του ιδιωτικού δικαίου διαχείρισης και προστασίας του περιβάλλοντος. Με την επιστημονική επεξεργασία της διάταξης και την εφαρμογή της, το δικαιικό μας σύστημα απέκτησε έκτοτε μία υπερνομοθετική βάση για τη θεσμική στήριξη και εμπέδωση του συστήματος προστασίας των περιβαλλοντικών αγαθών.
Η νομολογία του Ε΄ Τμήματος ΣτΕ διαμόρφωσε σταδιακά την άποψη ότι η προστασία του περιβάλλοντος έπρεπε να αναχθεί σεπρωτίστης προτεραιότητας δικαιικό στόχο, ενώ η θεωρία του δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου συνέδεσε το περιβάλλον με το -πολιτικό, κοινωνικό και ατομικό- δικαίωμα χρήσεως, ωφέλειας και απόλαυσης του ζωτικού χώρου, ως έκφρασης της προσωπικότητας με τη μορφή δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου δικαιώματος.
Τα θεμέλια της νομολογίας και της θεωρίας, βασισμένα στο κείμενο της διάταξης του άρθρου 24, όπως τροποποιήθηκε με τη συνταγματική αναθεώρηση του 2001, σε συνδυασμό με κοινές διατάξεις (π.χ. του Νόμου Πλαισίου για το περιβάλλον 1650/1986, του άρθρου 57 του Αστικού Κώδικα για την προστασία της προσωπικότητας και το δικαίωμα χρήσεως περιβαλλοντικών αγαθών και του άρθρου 281 του Αστικού Κώδικα για την απαγόρευση καταχρηστικής άσκησης δικαιώματος που εισάγει την αρχή της αειφορίας στο δίκαιο), αποτέλεσαν το νομοθετικό έρεισμα της προστασίας του περιβάλλοντος τα επόμενα χρόνια. Το σύνολο των ρυθμίσεων, σε υπερνομοθετικό και κοινού δικαίου επίπεδο, εμπλουτισμένο με τις κοινοτικού δικαίου αρχές και διατάξεις, με τη νομολογιακή επεξεργασία ιδίως του Ε΄ Τμήματος ΣτΕ και τη συμβολή της επιστήμης, αποτέλεσε έως και σήμερα ένα νομοθετικό - δικαιικό περιβαλλοντικό κεκτημένο, ανεπίδεκτο επί τα χείρω νομοθετικής μεταρρύθμισης και νομολογιακής παρέκκλισης. Η διάταξη του άρθρου 24, ως επιστέγασμα αυτού του κεκτημένου, δεν επιδέχεται νομοθετική στάθμιση με οποιοδήποτε άλλο έννομο αγαθό -πλην της αξίας του ανθρώπου, με την οποία είναι ισότιμη, επιτρέπεται δε μόνο προφανής βελτίωσή της, τόσο σε επίπεδο συνταγματικής όσο και κοινής νομοθετικής μεταρρύθμισης.
Το έργο «Περιβάλλον & Δίκαιο» των εκδόσεων της ΝΟΜΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ, μετά από ένα σύντομο εισαγωγικό Μέρος, στο οποίο αναλύονται οι έννοιες του περιβάλλοντος και της οικολογίας και προσδιορίζονται τα είδη των περιβαλλοντικών προσβολών και ο ρόλος του δικαίου στην προστασία του περιβάλλοντος, διαρθρώνεται σε 14 κύριες θεματικές ενότητες ως εξής: δίκαιο Ευρωπαϊκής Ένωσης και περιβάλλον, δημόσιο δίκαιο και περιβάλλον, ζωτικός χώρος και ιδιωτικό δίκαιο, γειτονικό δίκαιο και ζωτικός χώρος, αδικοπρακτική ευθύνη, κατάχρηση δικαιώματος και αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, αστική ευθύνη Δημοσίου από ειδικούς νόμους, η διαφήμιση ως εργαλείο παρέμβασης για την προστασία του περιβάλλοντος στην Ελλάδα, οι πηγές αυξημένης ρύπανσης, συγκριτική προσέγγιση του ιδιωτικού δικαίου προστασίας του περιβάλλοντος, δικαστική προστασία σε περιβαλλοντικές υποθέσεις, ποινική προστασία περιβάλλοντος, η διασυνοριακή ρύπανση ως αντικείμενο ρυθμίσεως του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου και διεθνής προστασία περιβάλλοντος.
Το βιβλίο είναι ενημερωμένο μέχρι και τον Ν 3937/2011 (ΦΕΚ Α΄ 60/31.3.2011) «Διατήρηση της βιοποικιλότητας και άλλες διατάξεις» και αποτελεί ένα βασικό βοήθημα για κάθε κοινωνό του σύγχρονου δικαίου του περιβάλλοντος.
Αναζήτηση
