ΠΡΟΣΒΟΛΕΣ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΣΤΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

Το σύγγραμμα «Προσβολές της πνευματικής ιδιοκτησίας στα ψηφιακά δίκτυα» αναλύει την εφαρμογή του ισχύοντος ρυθμιστικού πλέγματος για την πνευματική ιδιοκτησία στο πεδίο των ψηφιακών δικτύων, φιλοδοξώντας να διαφωτίσει τις πτυχές εκείνες που παρουσιάζουν ασάφειες και να καταδείξει τις σχετικές ελλείψεις.

Τεχνολογικές εξελίξεις και δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας βρίσκονται ανέκαθεν σε διαρκή αντιπαλότητα, υπό την έννοια ότι η επινόηση νέων τρόπων μετάδοσης των έργων οδηγεί στην ανάπτυξη νέων μορφών εκμετάλλευσης ή σε τροποποίηση των υφιστάμενων, αναγκάζοντας το νομοθέτη να προβαίνει επανειλημμένως στη θέσπιση νέων ρυθμίσεων. Σημαντικότερες τεχνολογικές εξελίξεις των τελευταίων τριάντα ετών υπήρξαν η επέλευση της ψηφιοποίησης και η εξάπλωση των ψηφιακών δικτύων. Δυνάμει αυτών η αναπαραγωγή και τροποποίηση των έργων συντελείται χωρίς δυσκολία, με ταχύτητα και σχεδόν ανέξοδα, ενώ η διάδοσή τους στο κοινό γίνεται κυριολεκτικά σε παγκόσμια βάση. Ναι μεν όμως τα επιτεύγματα της ψηφιακής τεχνολογίας συνιστούν μια καινοφανή απειλή κατά των κατόχων πνευματικών δικαιωμάτων, πλην όμως δεν πρέπει να παραγνωρίζεται ότι κατά ένα μεγάλο βαθμό έχουν δράσει και δρουν ευεργετικά στη δημιουργία και τη διάδοση των έργων, καθώς συντελούν στην προώθηση της συνεργατικότητας κατά την ανάπτυξη πνευματικών δημιουργημάτων.

Υπό το πρίσμα αυτό, το σύγγραμμα πραγματεύεται τα καιριότερα αυτή τη στιγμή ζητήματα που σχετίζονται με την εφαρμογή του δικαιώματος του δημιουργού, αλλά και των συγγενικών δικαιωμάτων, στο ψηφιακό και δικτυακό περιβάλλον. Ειδικότερα, η ανάπτυξη των θεμάτων του συγγράμματος χωρίζεται σε τρία κεφάλαια: Αρχικά διερευνάται το πρόβλημα της ευθύνης των φορέων παροχής υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας, όπως είναι η απλή μετάδοση, η αποθήκευση σε κρυφή μνήμη και η φιλοξενία. Εξηγείται γιατί η μεσολάβηση αυτών είναι καθοριστική για την προσβολή πνευματικών δικαιωμάτων στα ψηφιακά δίκτυα και παρουσιάζονται οι προτεινόμενες μέθοδοι συνδρομής τους στην επιβολή του δικαιώματος του δημιουργού. Ακολουθεί ανάλυση της ευθύνης των κατηγοριών μεσαζόντων που δεν έχουν τύχει ρητής νομοθετικής ρύθμισης, οι οποίοι συνιστούν σήμερα τη σημαντικότερη απειλή κατά των πνευματικών δικαιωμάτων. Αυτοί είναι ιδίως οι κατασκευαστές και οι διανομείς εφαρμογών ανταλλαγής αρχείων μέσω peer to peer δικτύων (π.χ. Napster, Kazaa, BitTorrent), οι πάροχοι υπερσυνδέσμων (π.χ. Google, PirateBay, Mininova) και οι διαχειριστές  user generated δικτυακών τόπων (π.χ. YouTube, Facebook, Rapidshare). Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται και η ευθύνη των χρηστών που χρησιμοποιούν τα συγκεκριμένα μέσα για την παράνομη διάθεση πνευματικών δημιουργημάτων στο κοινό. Τέλος, παρατίθενται ορισμένες αξιολογήσεις επί ισχύοντων των ρυθμίσεων του δικαίου της πνευματικής ιδιοκτησίας που άπτονται του ψηφιακού περιβάλλοντος, σε συνδυασμό με μία ανάπτυξη των κυρίαρχων τάσεων αναθεώρησης του ισχύοντος καθεστώτος.