ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ - ΤΟΜΟΣ Ι

Το παρόν έργο που τιτλοφορείται «Το Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης», διαρθρωμένο σε δύο αυτοτελείς τόμους και συγκεκριμένα σε τόμο Ι (Θεσμικό δίκαιο), που εκτίθεται εδώ και τόμο ΙΙ (Ουσιαστικό δίκαιο), καλύπτει το σύνολο του Δικαίου που αφορά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως αυτό βασίζεται στις κωδικοποιημένες, μετά τη Συνθήκη της Λισσαβώνας, Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣυνθΕΕ) και Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣυνθΛΕΕ).  Είναι γεγονός ότι η Συνθήκη της Λισσαβώνας αποτέλεσε σημαντική τομή στο Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ χρονικό σημείο έναρξης της ισχύος της είναι η 1.12.2009. Η ενημέρωση καλύπτει τη δράση των θεσμικών και λοιπών οργάνων που έχει η Ευρωπαϊκή Ένωση μέχρι και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 28-29.10.2010.

Όσον αφορά στην διάρθρωση των επιμέρους ενοτήτων του τόμου Ι, στο Εισαγωγικό Κεφάλαιο γίνεται μία ιστορική αναδρομή που πραγματεύεται ζητήματα, όπως η διαχρονικότητα της ιδέας της ευρωπαϊκής ενοποίησης, οι πρώτες προσπάθειες ενοποίησης, η αφετηρία από την οποία ξεκίνησε η Ενωμένη Ευρώπη, η διεύρυνση και εμβάθυνση της κοινοτικής Ευρώπης και η πολιτική και συνταγματική προοπτική που έχει η Ενωμένη Ευρώπη με έμφαση στις Συνθήκες – σταθμούς (Άμστερνταμ, Νίκαιας, Λισσαβώνας) στο δρόμο για την επίτευξη όσο το δυνατόν μεγαλύτερης ενωσιακής ισχύος στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στη συνέχεια επιχειρείται η εννοιολογική οριοθέτηση του Δικαίου που αφορά στην Ευρωπαϊκή Ένωση,  ενώ παρατίθεται και σχετική βιβλιογραφική τεκμηρίωση.

Το Μέρος Α΄ του παρόντος τόμου καταπιάνεται με ζητήματα, όπως η φύση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που συνδέεται με τον χαρακτήρα που έχει η Ευρωπαϊκή Ένωση και την ικανότητα δικαίου. Παράλληλα, εξετάζεται η δομή βάσει της οποίας είναι διαρθρωμένη η Ευρωπαϊκή Ένωση  και στο πλαίσιο αυτό αναλύονται τα θέματα που άπτονται της συγκρότησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε πυλώνες και η επίδραση της Συνθήκης της Λισσαβώνας, όπως επίσης η σχέση που έχει η Ευρωπαϊκή Ένωση με τα κράτη μέλη που την συναποτελούν. Ομοίως αντικείμενο του παρόντος τόμου είναι ζητήματα αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ειδικότερα η αρχή της δοτής αρμοδιότητας, η διεύρυνση των αρμοδιοτήτων, η τυπολογία τους και οι βασικοί κανόνες άσκησης αυτών.

Στο Μέρος Β΄ η Ευρωπαϊκή Ένωση προσεγγίζεται από την σκοπιά της θεσμικής οργάνωσης και λειτουργίας της. Έτσι, εξετάζονται τα θέματα που αφορούν στο θεσμικό σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με ανάλυση των βασικών και επικουρικών οργάνων και του ρόλου τους. Όργανα όπως το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Συμβούλιο της ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Δικαστήριο της ΕΕ, το Ελεγκτικό Συνέδριο, η ΕΚΤ, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής κ.ά επεξηγούνται και αναλύονται σε όλες τις διαστάσεις τους. Κατόπιν παρουσιάζονται οι λειτουργίες της ΕΕ ήτοι η τυπολογία των λειτουργιών που αφορά στην Ευρωπαϊκή Ένωση και οι βασικές αρχές που διέπουν την θεσμική λειτουργία της ΕΕ.

Το Γ΄ Μέρος αφιερώνεται στο κεφαλαιώδες ζήτημα της έννομης τάξης που έχει δομηθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εκτίθενται ζητήματα όπως οι θεμελιώδεις αρχές της έννομης τάξης της ΕΕ, η ιδιαίτερη φυσιογνωμία που έχει αυτή η διακριτή έννομη τάξη και η καθιέρωση των βασικών αρχών που την διέπουν, όπως η αρχή της υπεροχής του κοινοτικού δικαίου έναντι του εθνικού και οι αρχές της άμεσης εφαρμογής και του άμεσου αποτελέσματος. Εν συνεχεία παρουσιάζονται τα θέματα που αφορούν στις πηγές του δικαίου της ΕΕ και του συστήματος ένδικης προστασίας που καθιερώνει το δίκαιο της ΕΕ. Σε ότι αφορά στο τελευταίο ζήτημα γίνεται ανάλυση της δομής που έχει η ένδικη προστασία στο σύστημα δικαίου της ΕΕ και ο τρόπος με τον οποίο μετουσιώνεται σε πράξη η ένδικη προστασία ενώπιον του δικαστή της ΕΕ με την αξιοποίηση των διατιθέμενων ενδίκων βοηθημάτων και μέσων τα οποία εκτίθενται διεξοδικά. Υπό το πρίσμα αυτό εξετάζονται δικονομικά ζητήματα που αφορούν στη διαδικασία ενώπιον του ενωσιακού δικαστή και την εκτέλεση των αποφάσεων που αυτός εκδίδει.

Τέλος, την έκδοση πλαισιώνει θεματικό ευρετήριο με παραπομπή στους βασικούς όρους του Δικαίου της ΕΕ.