ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ - 4ος ΤΟΜΟΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ - ΔΟΜΗΣΗ

Με τον παρόντα τόμο από τη σειρά Ειδικά Θέματα του Δικαίου υπό τον τίτλο «Πολεοδομία – Δόμηση» παρουσιάζεται μία ιδιαίτερα σημαντική ύλη από το Δίκαιο των Ακινήτων: η πολεοδομία και η δόμηση. Μετά το πλήθος των νομοθετικών εξελίξεων που παρατηρήθηκαν στο δίκαιο της δόμησης μέσα στο 2011, κυρίως με τους Ν 4014/2011 και Ν 4030/2011, η έκδοση «Το δίκαιο των ακινήτων. Πολεοδομία – Δόμηση» έρχεται να συμπληρώσει το σχετικό κενό στη βιβλιογραφία. Συγκεκριμένα, το νομοθετικό καθεστώς για την έκδοση των αδειών δόμησης άλλαξε ριζικά με το Ν 4030/2011 (ΦΕΚ Α΄ 249/25.11.2011) «νέος τρόπος έκδοσης αδειών δόμησης, ελέγχου κατασκευών και λοιπές διατάξεις». Βασικοί στόχοι του νομοθετήματος αυτού (το οποίο παρουσιάζεται διεξοδικά στην ενότητα του παρόντος έργου «Το δίκαιο των ακινήτων. Πολεοδομία – Δόμηση» για τις «οικοδομές – οικοδομικές άδειες») είναι ο επαναπροσδιορισμός της αρμοδιότητας για την έκδοση αδειών δόμησης, η οποία πλέον ανατίθεται στις «Υπηρεσίες Δόμησης» των Δήμων, η διαφάνεια με τη θεσμοθέτηση της ηλεκτρονικής υποβολής των δικαιολογητικών και μελετών και η θεσμοθέτηση ελέγχου της εφαρμογής των αδειών δόμησης από διαφορετικό κάθε φόρα πρόσωπο (τον Ελεγκτή Δόμησης) ώστε να διασφαλισθεί η διαφάνεια και να αποφευχθούν φαινόμενα συναλλαγής μεταξύ ελεγχόμενων και ελεγκτών. Περαιτέρω, σημαντικές αλλαγές στον τρόπο αδειοδότησης και στο σύστημα περιβαλλοντικών ελέγχων, καθώς και στην αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης επέφερε ο Ν 4014/2011 (ΦΕΚ Α΄ 209/21.9.2011) «περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων και δραστηριοτήτων, ρύθμιση αυθαιρέτων σε συνάρτηση με δημιουργία περιβαλλοντικού ισοζυγίου και άλλες διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργού Περιβάλλοντος», που εκτίθεται αναλυτικά στις ενότητες του προκείμενου τόμου «Το δίκαιο των ακινήτων. Πολεοδομία – Δόμηση»  για την «Έγκριση περιβαλλοντικών όρων – περιβαλλοντική αδειοδότηση» και για την «Αυθαίρετη δόμηση». Εξέχουσας σημασίας ρύθμιση του νόμου αυτού είναι πρόβλεψη δυνατότητας τακτοποίησης αυθαίρετων κτισμάτων με την καταβολή ενιαίου ειδικού προστίμου. Όσον αφορά στη δομή του έργου «Το δίκαιο των ακινήτων. Πολεοδομία – Δόμηση» στις επιμέρους ενότητες παρατίθεται ευσύνοπτα και περιεκτικά το βασικό νομοθετικό και νομολογιακό καθεστώς που διέπει τα σημαντικότερα ζητήματα που ανακύπτουν από την εφαρμογή του πολεοδομικού δικαίου και του δίκαιου της δόμησης, εμπλουτισμένο με θεωρητικές παρατηρήσεις. Η σχετική ύλη η επιλογή της οποίας έγινε βάσει του ενδιαφέροντος που αναπτύσσεται στην πράξη, κατατάσσεται στις εξής θεματικές ενότητες: i. Χωροταξικός – πολεοδομικός σχεδιασμός, ii. Οικισμοί μέχρι 2.000 κατοίκους, iii. Ειδικές κατηγορίες οικισμών: Αγροτικοί οικισμοί – Βιομηχανικές Περιοχές – Επιχειρηματικά Πάρκα – Περιοχές Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης, iv. Πολεοδόμηση περιοχών δεύτερης κατοικίας, v. Πολεοδόμηση με ιδιωτική πρωτοβουλία, vi. Σχέδιο πόλεως κατά το ΝΔ της 17.7/16.8.1923, vii. Χρήσεις γης, viii. Κοινόχρηστοι και κοινωφελείς χώροι, ix. Ρυμοτομική απαλλοτρίωση, i. Θέματα δόμησης και συγκεκριμένα ζητήματα σχετικά με τον Γενικό Οικοδομικό Κανονισμό, τον  Κτηριοδομικό Κανονισμό, τη δόμηση εκτός σχεδίου πόλεως, τις οικοδομικές άδειες, τη μεταφορά συντελεστή δόμησης, την αυθαίρετη δόμηση, την προστασία του περιβάλλοντος, τις Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου, την έγκριση περιβαλλοντικών όρων – περιβαλλοντική αδειοδότηση, τη δόμηση σε δάση, αιγιαλό, αρχαιολογικούς χώρους και την προστασία υδάτων από εγκαταστάσεις. Προς διευκόλυνση παρακολούθησης του έργου «Το δίκαιο των ακινήτων. Πολεοδομία – Δόμηση», η ύλη της κάθε ενότητας είναι ταξινομήμενη σε παραγράφους, σε καθεμία από τις οποίες σημειώνεται ο τίτλος του αντιμετωπιζόμενου θέματος. Επίσης, στην αρχή της κάθε ενότητας υπάρχει αναλυτικό αλφαβητικό ευρετήριο και ακολουθεί η σχετική βιβλιογραφία και τα δημοσιεύματα. Το έργο «Το δίκαιο των ακινήτων. Πολεοδομία – Δόμηση» ευελπιστεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο με στόχο την ικανοποίηση των πρακτικών αναγκών κάθε εφαρμοστή (δικηγόρου, μηχανικού κ.λπ.) του πολεοδομικού δίκαιου και του δίκαιου της δόμησης.