Είχα κάποτε έναν εξαιρετικό καθηγητή επιχειρησιακού σχεδιασμού στο McGill ο οποίος κάθε φορά που ανέλυε κάποιο είδος επιχειρηματικής στρατηγικής και ρωτούσε στο τέλος ποιο ήταν το πιο σημαντικό στοιχείο αυτής της στρατηγικής, ξέραμε όλοι την πρώτη απάντηση: Η τύχη. Μας το είχε ξεκαθαρίσει και το θύμιζε συνεχώς, «η τύχη να βρίσκεσαι στον κατάλληλο χώρο, την κατάλληλη στιγμή είναι ο πρώτος και πιο καταλυτικός παράγοντας, τα υπόλοιπα έπονται». Όπως κάθε εποχή, πολύ δε περισσότερο σε περιόδους ακραίων περιστάσεων, όπως αυτή της πανδημίας, έχει και αυτή που διανύουμε τους δικούς της υπερ-ευνοημένους και πολυ-άτυχους.

Εάν, συνεπώς, η δουλειά ή η επιχείρησή σας πηγαίνει καλά αυτή την εποχή, μην αυταπατάστε ότι αυτό γίνεται επειδή τα κάνετε όλα σωστά. Αν αντίθετα αγωνίζεστε σκληρά και ίσα που καταφέρνετε να επιβιώσετε δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι τα κάνετε όλα λάθος. Έτσι έχει διαμορφωθεί η πραγματικότητα της οικονομίας της πανδημίας.

Όσοι δραστηριοποιούνται στον τουρισμό και τις αερομεταφορές, και το 2020 καταστράφηκαν οικονομικά, αυτό έγινε ανεξαρτήτως στρατηγικής, καλών πρακτικών και ταλέντου. Αντίθετα όσοι έφτιαχναν χειρουργικές μάσκες, συσκευές οξυγόνου, μπισκότα και τροφή για κατοικίδια και είδαν τις επιχειρήσεις τους να θριαμβεύουν, αυτό καταρχάς έγινε γιατί βρέθηκαν εκεί, έτοιμοι, την κατάλληλη στιγμή.

Η τύχη βέβαια έχει και αυτή τα όρια της. Όπως η πολεμική βιομηχανία θριαμβεύει εν καιρώ πολέμου, αγωνίζεται να επιβιώσει εν καιρώ ειρήνης. Η αυταπάτη που δημιούργησαν τα καλά αποτελέσματα ορισμένων κλάδων και η ψευδαίσθηση, ως αποτέλεσμα υπερβολικής αυτοπεποίθησης ότι αυτά ήρθαν ως αποτέλεσμα της ετοιμότητας προσαρμογής τους είναι ένα από τα πολλά, μάλλον επιπόλαια, ευρήματα που κατατρέχουν πολλά διοικητικά συμβούλια εταιριών όπως καταγράφει το IBM Institute for Business Value (IBV) το οποίο συγκέντρωσε τα συμπεράσματα 3.000 συνεντεύξεων από εξέχοντες CEOs από 50 χώρες σε 26 τομείς της Οικονομίας (διαθέσιμα στην επίσημη ιστοσελίδα του world economic forum).

«Ο COVID-19 άλλαξε τον τρόπο που βλέπουμε το μέλλον. Αρχίσαμε να αναρωτιόμαστε για τα πάντα και να θεωρούμε προκλήσεις οτιδήποτε σε οποιοδήποτε τομέα. Ο παραδοσιακός τρόπος επιχειρησιακού πλάνου είναι πλέον παρωχημένος. Αντιμετωπίζουμε και αντιδρούμε κάθε ώρα, κάθε βδομάδα και κάθε μήνα ξεχωριστά». (Fernando Gonzalez, CEO, CEMEX, global leader in the building materials Industry).

Μέχρι το 2013, η ίδια έρευνα της IBM είχε αναδείξει ως πρώτη τριάδα καθορισμού της επιτυχίας στις επιχειρήσεις τους CEO, CFO (chief financial officer) και COO (chief operating officer). Η τριάδα αυτή στην έρευνα του 2021 παραμένει το ίδιο σημαντική. Έχει ωστόσο «εξαφανιστεί» από τις προτεραιότητες των επιχειρήσεων η αμέσως επόμενη σειρά των μέχρι προ ολίγου top ανερχόμενων θέσεων του CIO (chief innovation officer) και του CSO (chief strategy officer). Τι καινοτομία και ποια στρατηγική, σε ποιο επάγγελμα και ποιο τομέα της Οικονομίας, είναι πλέον δυνατή μπροστά στο ξέσπασμα ενός απρόβλεπτου, όπως αυτό που βρήκε τον κόσμο με το ξέσπασμα της πανδημίας;

Τρεις είναι πάντως οι πλέον βασικές προτεραιότητες των top 3.000 CEOs ανά τον κόσμο για την επόμενη μέρα:

- Ταχύτατη, ευέλικτη και στοχοθετημένη επιχειρησιακή δράση:

Το “stick to core business”, ένα παλιό ρητό, που έγινε δημοφιλές μετά την οικονομική απογοήτευση που έφερε η ξέφρενη κούρσα εξαγορών και συγχωνεύσεων της δεκαετίας ’90, μετατράπηκε σε σύνθημα νίκης για τη μετά covid εποχή με τους CEOs να δηλώνουν ότι είναι επιβεβλημένος ο παραμερισμός οποιουδήποτε έργου απομακρύνει τον επαγγελματία και την επιχείρηση από το “core business”.

- Τεχνολογία παντού:

Ποιοι τεχνολογικοί τομείς θα θριαμβεύσουν στο μέλλον; Το 79% των 3.000 ερωτηθέντων CEOs απαντάει internet of things, το 74% cloud computing και το 52% artificial intelligence. Κανένας ελεύθερος επαγγελματίας, καμία επιχείρηση δεν θα μπορεί να σταθεί στο μέλλον χωρίς στιβαρή τεχνολογική υποδομή.

- Υιοθέτηση και συμμόρφωση σε νέους Κανονισμούς:

Άτομα, επιχειρήσεις και θεσμοί που προσφέρουν προϊόντα και υπηρεσίες έχουν πολλές περισσότερες πιθανότητες να μακροημερεύσουν εάν η δράση τους καθοδηγείται από πλήρη συμμόρφωση σε νέους και επερχόμενους Κανονισμούς που αφορούν στην παραγωγή και διάθεση αγαθών και υπηρεσιών, τις εργασιακές σχέσεις, το περιβάλλον κ.ά.

Χρειάζεται πολλή προσοχή για να σταθμιστούν με νηφαλιότητα τα στοιχεία που συνέβαλαν στις επιτυχίες ή αποτυχίες όλων την εποχή του covid. Κανείς, ανεξαρτήτως μεγέθους, δεν είναι άτρωτος και οι σημερινοί άτυχοι από συγκυρία μπορεί να είναι οι αυριανοί ευνοημένοι από περιστάσεις.

Ψυχραιμία, διαρκής προσαρμογή και ταπεινότητα καθ' όλη τη διαδρομή προς το μακρύ ταξίδι, αποδεικνύονται διαχρονικά πολύτιμα στοιχεία σκέψης και δράσης.

 

 

Αντώνης Καρατζάς, LLB, MBA

adonik@nb.org

 

Δείτε το περιοδικό

Αναρτήθηκε: Μαρτίου 26, 2021