ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑ (τσέπης)

Δωρεάν μεταφορικά σε όλη την Ελλάδα για αγορές άνω των 30€
credit-card

Πληρώστε σε έως άτοκες δόσεις των /μήνα με πιστωτική κάρτα.

Σε απόθεμα

Τιμή: 11,99 €

Βιβλίο (έντυπο)   + 11,99 €

* Απαιτούμενα πεδία

Κωδικός Προϊόντος: 18817
Χρυσανθάκης Χ.
ΚΩΔΙΚΕΣ ΤΣΕΠΗΣ LEX COLORATA
  • Εκδοση: 18η 2023
  • Σχήμα: 12x17
  • Βιβλιοδεσία: Εύκαμπτη
  • Σελίδες: 512
  • ISBN: 978-618-08-0083-8

 

​​Η παρούσα 18η έκδοση του έργου «Διοικητική Δικονοµία» είναι ενηµερωµένη έως και τον Ν 5028/2023 (ΦΕΚ Α΄ 54/9.3.2023). Στη συλλογή εμπεριέχονται τα βασικά νομοθετήματα που διέπουν τη διοικητική δίκη: ΠΔ 18/1989, ΚΔΔ (Ν 2717/1999), ΚΔΔιαδ (Ν 2690/1999), Ν 1406/1983, Ν 702/1977, ΚΕΔΕ (Ν 4978/2022) καθώς και οι διατάξεις των Ν 3900/2010 και 4055/2012 που αφορούν την πιλοτική δίκη και τη δίκαιη ικανοποίηση των διαδίκων αντίστοιχα. Ο Κώδικας αποτελεί απαραίτητη και χρηστική έκδοση για τον μελετητή και τον εφαρμοστή του διοικητικού δικαίου.

ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ V

[1] ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ
ΠΔ 18/1989

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ - ΟΡΓΑΝΩΣΗ - ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ [Άρθρα 1-14] 1

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΩΝ [Άρθρα 15-16α] 12

ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ

ΕΝΔΙΚΑ ΜΕΣΑ

KΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

Γενικοί δικονομικοί κανόνες [Άρθρα 17-40] 16

KΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ

Προσφυγές [Άρθρα 41-44] 50

KΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ

Αίτηση ακυρώσεως [Άρθρα 45-52Α] 52

KΕΦΑΛΑΙΟ ΤEΤΑΡΤΟ

Αίτηση αναιρέσεως [Άρθρα 53-57] 64

KΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ

Έφεση [Άρθρα 58-67] 70

KΕΦΑΛΑΙΟ ΕKΤΟ

Διόρθωση και ερμηνεία αποφάσεων [Άρθρα 68-69] 73

KΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ

Αίτηση επανάληψης της διαδικασίας [Άρθρο 69Α] 74

ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ

KΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

Γενικές ρυθμίσεις [Άρθρα 70-71] 75

KΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ

Ειδικά θέματα [Άρθρα 72-76] 79

KΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ

Μεταβατικές διατάξεις [Άρθρα 77-82] 82

[2] ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑΣ
Ν 2717/1999

Άρθρο Πρώτο 85

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΠΡΩΤΟ ΤΜΗΜΑ

Έκταση εφαρμογής των διατάξεων του κώδικα [Άρθρο 1] 86

ΔΕΥΤΕΡΟ ΤΜΗΜΑ

Δικαιοδοσία και αρμοδιότητα [Άρθρα 2-13] 86

ΤΡΙΤΟ ΤΜΗΜΑ

Αποκλεισμός - Αποχή - Εξαίρεση [Άρθρα 14-22] 98

ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΜΗΜΑ

Διάδικοι [Άρθρα 23-32] 104

ΠΕΜΠΤΟ ΤΜΗΜΑ

Θεμελιώδεις δικονομικές αρχές [Άρθρα 33-43] 112

ΕΚΤΟ ΤΜΗΜΑ

Γενικά θέματα της διαδικασίας [Άρθρα 44-62] 115

ΕΒΔΟΜΟ ΤΜΗΜΑ

Ένδικα βοηθήματα [Άρθρα 63-80] 133

ΟΓΔΟΟ ΤΜΗΜΑ

Ένδικα μέσα [Άρθρα 81-111] 147

ΕΝΑΤΟ ΤΜΗΜΑ

Παρέμβαση [Άρθρα 112-114] 162

ΔΕΚΑΤΟ ΤΜΗΜΑ

Ομοδικία - Συνάφεια [Άρθρα 115-123] 163

ΕΝΔΕΚΑΤΟ ΤΜΗΜΑ

Αντικειμενική σώρευση - Συνεκδίκαση [Άρθρα 124-125] 169

ΔΩΔΕΚΑΤΟ ΤΜΗΜΑ

Προδικασία [Άρθρα 126-131] 169

ΔΕΚΑΤΟ ΤΡΙΤΟ ΤΜΗΜΑ

Κύρια διαδικασία [Άρθρα 132-143] 187

ΔΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΜΗΜΑ

Απόδειξη [Άρθρα 144-186] 207

ΔΕΚΑΤΟ ΠΕΜΠΤΟ ΤΜΗΜΑ

Απόφαση και πρακτικά [Άρθρα 187-199] 230

ΔΕΚΑΤΟ ΕΚΤΟ ΤΜΗΜΑ

Προσωρινή δικαστική προστασία [Άρθρα 200-215] 241

ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ

ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ

ΠΡΩΤΟ ΤΜΗΜΑ

Διαδικασία διαφορών διοικητικής εκτέλεσης
[Άρθρα 216-243] 257

ΔΕΥΤΕΡΟ ΤΜΗΜΑ

Διαδικασία εκλογικών διαφορών [Άρθρα 244-272] 266

ΤΡΙΤΟ ΤΜΗΜΑ

Διαδικασία έκδοσης διαταγής πληρωμής
[Άρθρα 272Α-272Ι] 283

ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ

ΔΑΠΑΝΕΣ ΤΗΣ ΔΙΚΗΣ [Άρθρα 273-277] 291

ΤΕΤΑΡΤΟ ΜΕΡΟΣ

ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΠΡΩΤΟ ΤΜΗΜΑ

Μεταβατικές διατάξεις [Άρθρα 278-282] 303

ΔΕΥΤΕΡΟ ΤΜΗΜΑ

Τελικές διατάξεις [Άρθρα 283-285] 304

Άρθρο Δεύτερο 305

[3] Ν 1406/1983

Ολοκλήρωση της δικαιοδοσίας των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, συγκρότηση Γενικής Επιτροπείας της Επικρατείας των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων και ρύθμιση μερικών άλλων θεμάτων

[Άρθρα 1-11, 31-32, 38, 40] 307

[4] Ν 702/1977

Περί υπαγωγής υποθέσεων εις τα διοικητικά δικαστήρια, αντικαταστάσεως, τροποποιήσεως και καταργήσεως διατάξεων του ΝΔ 170/1973 περί του Συμβουλίου της Επικρατείας

[Άρθρα 1-5Α, 7, 33, 36-37] 319

[5] ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

Άρθρο πρώτο 337

ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Γενικές διατάξεις [Άρθρα 1-12] 337

ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Συλλογικά όργανα της Διοίκησης [Άρθρα 13-15] 354

ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διοικητική πράξη [Άρθρα 16-21] 360

ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διοικητική σύμβαση [Άρθρα 22-23] 363

ΠΕΜΠΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διοικητικές προσφυγές - Αναφορές [Άρθρα 24-27] 363

ΕΚΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Τελικές και μεταβατικές διατάξεις [Άρθρα 28-33] 365

Άρθρο δεύτερο 366

Άρθρο τρίτο 368

[6] Ν 4978/2022

Κύρωση Κώδικα Είσπραξης
Δημοσίων Εσόδων

Άρθρο Πρώτο 369

ΤΜΗΜΑ I

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ [Άρθρα 1-8] 369

ΤΜΗΜΑ ΙΙ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ [Άρθρα 9-64] 379

ΤΜΗΜΑ III

ΑΝΑΚΟΠΕΣ [Άρθρα 65-67] 423

ΤΜΗΜΑ IV

ΕΞΟΔΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ [Άρθρα 68-71] 426

TMHMA V

ΠΕΙΘΑΡΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ [Άρθρο 72] 429

ΤΜΗΜΑ VI

ΔΙΑΓΡΑΦΗ ΧΡΕΩΝ [Άρθρα 73-74] 430

ΤΜΗΜΑ VII

ΣΥΜΨΗΦΙΣΜΟΣ [Άρθρο 75] 435

ΤΜΗΜΑ VIII

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΥ
[Άρθρα 76-77] 436

ΤΜΗΜΑ IX

ΕΓΓΥΗΤΕΣ - ΜΙΣΘΩΤΕΣ - ΥΠΟΜΙΣΘΩΤΕΣ [Άρθρα 78-79] 438

ΤΜΗΜΑ X

ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ [Άρθρα 80-83] 439

ΤΜΗΜΑ XI

ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ [Άρθρα 84-85] 441

Άρθρο Δεύτερο 444

ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 445

ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΟΥΜΕΝΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 459

[7] Ν 3900/2010

Εξορθολογισμός διαδικασιών και επιτάχυνση
της διοικητικής δίκης και άλλες διατάξεις

ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ [Άρθρα 1, 2, 70] 475

[8] Ν 4055/2012

Δίκαιη δίκη και εύλογη διάρκεια αυτής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’

Δίκαιη ικανοποίηση των διαδίκων λόγω
υπέρβασης της εύλογης διάρκειας
της διοικητικής δίκης και αίτηση
επιτάχυνσης [Άρθρα 53-58] 479

ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ 485

Σελ. 1

[1] ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ*

(ΠΔ 18/1989, ΦΕΚ Α΄ 8/9.1.1989)

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ - ΟΡΓΑΝΩΣΗ - ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ

Άρθ. 1 Μέλη του Συμβουλίου της Επικρατείας. Μέλη του Συμβουλίου είναι ο Πρόεδρος, οι Αντιπρόεδροι και οι Σύμβουλοι της Επικρατείας. Ο αριθμός των Αντιπροέδρων ορίζεται σε τέσσερις (4) και των Συμβούλων σε τριάντα πέντε (35).

[O αριθμός των Αντιπροέδρων και των Συμβούλων μετά από τροποποιήσεις προ της κωδικοποίησης της νομοθεσίας περί ΣτΕ με το ΠΔ 18/1989 από τα άρθρα 9 του Ν 1183/1981 και 1 του Ν 1470/1984 και διαδοχικές αυξήσεις από τα άρθρα 15 του Ν 1968/1991, 12 παρ. 2 του Ν 2145/1993, 34 παρ. 2 του Ν 2161/1993, 3 παρ. 1 του Ν 3258/2004 και 10 του Ν 3514/2006 ανέρχεται σήμερα σε δέκα (10) και πενήντα τρεις (53) αντίστοιχα.]

Άρθ. 2 Αρμοδιότητες και αναπλήρωση Προέδρου και Αντιπροέδρων. 1. Ο Πρόεδρος έχει τη γενική διεύθυνση των εργασι-

Σελ. 2

ών του Συμβουλίου και το εκπροσωπεί στις σχέσεις του με τις δημόσιες αρχές.

2. Ο Πρόεδρος προΐσταται της Ολομελείας. Κάθε Αντιπρόεδρος προΐσταται ενός από τα Τμήματα του Συμβουλίου. Ο Πρόεδρος μπορεί να προεδρεύει και σε οποιοδήποτε Τμήμα.

3. Τον Πρόεδρο, όταν ελλείπει, απουσιάζει ή κωλύεται, αναπληρώνουν οι Αντιπρόεδροι κατά σειρά αρχαιότητας και αυτούς οι Σύμβουλοι κατά σειρά αρχαιότητας.

4. Τον Αντιπρόεδρο, όταν ελλείπει, απουσιάζει ή κωλύεται, αναπληρώνουν στο οικείο Τμήμα κατά σειρά αρχαιότητας οι Σύμβουλοι που μετέχουν σε αυτό.

Άρθ. 3 Πάρεδροι και Εισηγητές. 1. Ο αριθμός των Παρέδρων ορίζεται σε σαράντα (40) και των Εισηγητών σε σαράντα (40).

[Μετά από διαδοχικές αυξήσεις των οργανικών θέσεων των Παρέδρων του Συμβουλίου της Επικρατείας, με τα άρθρα 7 Ν 1816/1988, 15 Ν 1968/1991, 12 παρ. 2 Ν 2145/1993, 6 παρ. 1 Ν 3060/2002, 58 παρ. 4 Ν 3160/2003, 3 παρ. 1 Ν 3258/2004, 43 του Ν 3659/2008 και 34 του Ν 4509/2017, ο αριθμός των Παρέδρων ορίστηκε σε πενήντα οκτώ (58) και ο αριθμός των Εισηγητών σε πενήντα (50).]

2. Οι Πάρεδροι ασκούν ιδίως έργα εισήγησης και μετέχουν στις συνεδριάσεις του Δικαστηρίου με ψήφο συμβουλευτική.

3. Οι Εισηγητές βοηθούν τους Συμβούλους και τους Παρέδρους στην προπαρασκευή και διάγνωση των υποθέσεων.

Άρθ. 4 Γραμματεία. 1. Το προσωπικό της Γραμματείας απαρτίζουν ο Προϊστάμενος της Γραμματείας, οι Προϊστάμενοι των Τμημάτων της Γραμματείας και οι λοιποί δικαστικοί υπάλληλοι.

2. Ο Προϊστάμενος της Γραμματείας διευθύνει τις εργασίες της και εκτελεί καθήκοντα Γραμματέα της Ολομέλειας. Ασκεί επίσης άμεση εποπτεία στο προσωπικό της Γραμματείας και στις καθαρίστριες.

Σελ. 3

3. Τον Προϊστάμενο της Γραμματείας, όταν ελλείπει, απουσιάζει ή κωλύεται, αναπληρώνει ένας από τους Προϊσταμένους Τμημάτων της Γραμματείας, που ορίζεται από τον Πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας. Τον πιο πάνω αναπληρωτή προϊστάμενο αναπληρώνει υπάλληλος που ορίζεται επίσης από τον Πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας. (Όπως η παρ. 3 αντικαταστάθηκε από το άρθρο 31 του Ν 2721/1999.)

4. Ο Προϊστάμενος Τμήματος της Γραμματείας ασκεί καθήκοντα γραμματέα του οικείου Τμήματος του Δικαστηρίου. Όταν ελλείπει, απουσιάζει ή κωλύεται, τον αναπληρώνουν στα καθήκοντά του κατά σειρά αρχαιότητας οι υπάλληλοι που υπηρετούν στο Τμήμα.

5. Οι επιμελητές δικαστηρίων, εκτός από τα άλλα καθήκοντά τους, ενεργούν και τις προβλεπόμενες από το παρόν επιδόσεις στην έδρα του Συμβουλίου.

Άρθ. 5 Έδρα. Το Συμβούλιο της Επικρατείας εδρεύει στην Αθήνα. Το κατάστημά του ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης που εκδίδεται ύστερα από σύμφωνη γνώμη της Ολομέλειας και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Άρθ. 6 Τήβεννος. Τα μέλη του Συμβουλίου, οι Πάρεδροι και οι Γραμματείς στις δημόσιες συνεδριάσεις φορούν τήβεννο, η οποία καθορίζεται με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Δικαιοσύνης μετά από σύμφωνη γνώμη της Ολομέλειας.

Άρθ. 7 Ολομέλεια - Τμήματα. 1. Οι αρμοδιότητες του Συμβουλίου ασκούνται από την Ολομέλεια και τα Τμήματα.

2. Τα Τμήματα είναι πέντε (Α’, Β’, Γ’, Δ’ και Ε’).

Σημ.: Με το άρθρο 12 παρ. 1 του Ν 2145/1993 προστέθηκε και ΣΤ’ Τμήμα.

Άρθ. 8 Σύνθεση Ολομελείας. 1. Η Ολομέλεια του Συμβουλίου, όταν συνεδριάζει δημόσια, ως δικαστήριο, συντίθεται από τον Πρόεδρο, τους Αντιπροέδρους, του Συμβούλους, δύο Παρέδρους και

Σελ. 4

τον Γραμματέα. Για την ύπαρξη απαρτίας απαιτείται πάντως να παρίστανται δέκα επτά (17) μέλη με αποφασιστική ψήφο. Ο αριθμός των μελών πρέπει πάντοτε να διατηρείται περιττός. Αν τα προσερχόμενα στη συνεδρίαση μέλη σχηματίζουν άρτιο αριθμό, αποχωρεί ο νεότερος σύμβουλος και αν αυτός είναι εισηγητής στη δικαζόμενη υπόθεση, ο αμέσως αρχαιότερός του, για να διατηρηθεί ο αριθμός περιττός.

Στη σύνθεση μετέχουν και δύο αναπληρωματικά μέλη με δικαίωμα ψήφου, καθώς και ένας πάρεδρος, προοριζόμενα να αντικαταστήσουν τυχόν κωλυόμενο ή ελλείπον κατά τη διάσκεψη μέλος. Τα μέλη αυτά μετέχουν και στις διασκέψεις, μέχρι το πέρας αυτών, στις ψηφοφορίες, όμως, μετέχουν μόνον εάν απουσιάζει τακτικό μέλος ή πάρεδρος, αντιστοίχως. Σε περίπτωση συμμετοχής των μελών αυτών σε ψηφοφορία, το κωλυόμενο μέλος δεν μετέχει εφεξής στη διάσκεψη επί της αυτής υποθέσεως. Για τις μεταβολές αυτές συντάσσεται ειδικό πρακτικό. (Όπως η παρ. 1 αντικαταστάθηκε από το άρθρο 1 του Ν 1968/1991 και κατόπιν το δεύτερο εδάφιο της ιδίας παραγράφου αντικαταστάθηκε από το άρθρο 26 παρ. 1 του Ν 3719/2008 και στη συνέχεια εκ νέου από το άρθρο 8 παρ. 4 του Ν 4205/2013. Τα τέσσερα τελευταία εδάφια προστέθηκαν στο τέλος της παραγράφου 1 με το άρθρο 26 παρ. 2 του Ν 3719/2008.)

2. Η Ολομέλεια συνέρχεται εν συμβουλίω μετά από πρόσκληση του Προέδρου. Η σύγκλησή της είναι υποχρεωτική όταν ζητηθεί εγγράφως από το ένα τρίτο των μελών της. Σε περίπτωση που δεν συγκληθεί μέσα σε πέντε ημέρες, εκείνοι που ζήτησαν τη σύγκλησή της μπορούν να συγκαλέσουν την Ολομέλεια με αίτησή τους που γνωστοποιείται σε όλα τα μέλη της. Η Ολομέλεια συντίθεται από όλα τα μέλη της εκτός από εκείνα που κωλύονται. (Όπως το πρώτο εδάφιο της παρ. 2 αντικαταστάθηκε από το άρθρο 3 παρ. 2 του Ν 1868/1989.)

Σελ. 5

Πρέπει, πάντως να παρίστανται οι μισοί συν ένας από το συνολικό αριθμό τους. Ο αριθμός των μελών του Συμβουλίου που μετέχουν πρέπει να διατηρείται περιττός κατ’ εφαρμογή του τελευταίου εδαφίου της προηγούμενης παραγράφου. Ανάλογα με τις περιστάσεις, που εκτιμώνται από τον Πρόεδρο, μπορεί να κληθούν να μετάσχουν στη συνεδρίαση και Πάρεδροι με γνώμη συμβουλευτική, καθώς και ο Γραμματέας. Αν δεν παρίσταται ο Γραμματέας, τα πρακτικά τηρεί εκείνος που τυχόν έχει ορισθεί Εισηγητής, διαφορετικά ο νεότερος από τους Συμβούλους ή Παρέδρους που μετέχουν.

Άρθ. 9 Συγκρότηση Τμημάτων. 1. Με απόφαση της Ολομέλειας εν συμβουλίω που αναρτάται στο κατάστημα του Συμβουλίου της Επικρατείας γίνεται η συγκρότηση των Τμημάτων με την κατανομή σε αυτά των μελών του Συμβουλίου και των Παρέδρων. (Όπως το πρώτο εδάφιο της παρ. 1 αντικαταστάθηκε από το άρθρο 6 παρ. 1 του Ν 2944/2001, το δε δεύτερο εδάφιο αφού αρχικά αντικαταστάθηκε από το άρθρο 42 παρ. 1 του Ν 2172/1993, στη συνέχεια καταργήθηκε με το άρθρο 30 παρ. 1 του Ν 2721/1999.)

Η Ολομέλεια μπορεί, αν το επιβάλλουν οι περιστάσεις, να τοποθετεί, μετά από σχετική πρόταση του Προέδρου, Συμβούλους και Παρέδρους σε περισσότερα από ένα Τμήματα συγχρόνως, για ορισμένο ή αόριστο χρόνο. Επίσης, μπορεί, όταν κατανέμει το δικαστικό προσωπικό στα Τμήματα, να τοποθετεί, αν συντρέχουν κατά την κρίση της σπουδαίοι λόγοι, αποκλειστικά στο Ε’ Τμήμα έως έξι Παρέδρους για δύο το πολύ χρόνια.

2. Με όμοια απόφαση της Ολομέλειας μπορεί να ανατίθεται σε Αντιπρόεδρο που δεν προΐσταται Τμήματος η άσκηση καθηκόντων αναπλήρωσης Προέδρου Τμήματος. (Όπως η παρ. 2 προστέθηκε με το άρθρο 6 παρ. 2 του Ν 2944/2001.)

3. Με όμοια απόφαση μπορεί κατά τη λήξη κάθε δικαστικού έτους να γίνεται ανασυγκρότηση των Τμημάτων με την τοποθέτηση σε

Σελ. 6

άλλο Τμήμα τουλάχιστον ενός Συμβούλου και δύο Παρέδρων. (Όπως η πρώην παρ. 2 αναριθμήθηκε σε παρ. 3 με το άρθρο 6 παρ. 2 του Ν 2944/2001.)

4. Η Ολομέλεια μπορεί να αποφασίζει και την κατανομή των Εισηγητών στα Τμήματα. (Όπως η πρώην παρ. 3 αναριθμήθηκε σε παρ. 4 με το άρθρο 6 παρ. 2 του Ν 2944/2001.)

Άρθ. 10 Σύνθεση Τμημάτων. 1. Τα Α’, Β’, Γ’, Δ’ και Ε’ τμήματα του Συμβουλίου της Επικρατείας συνεδριάζουν δημόσια και συντίθενται από τον πρόεδρό τους, δύο συμβούλους και δύο παρέδρους και τον γραμματέα (πενταμελής σύνθεση). Kάθε τμήμα συντίθεται από τον πρόεδρό του, τέσσερις συμβούλους, δύο παρέδρους και τον γραμματέα (επταμελής σύνθεση) μόνον όταν εκδικάζει υποθέσεις, που εισάγονται σε επταμελή σύνθεση από τον πρόεδρό του ή παραπέμπονται με απόφαση της πενταμελούς συνθέσεως. Όπου στην κείμενη νομοθεσία γίνεται λόγος για τριμελή ή πενταμελή σύνθεση νοείται αντίστοιχα η πενταμελής ή επταμελής. (Όπως οι πρώην παρ. 1, 2 και 3 συγχωνεύθηκαν σε παρ. 1 με το άρθρο 1 παρ. 2 του Ν 1968/1991.)

2. Όταν ένα Τμήμα καλείται, κατά τις κείμενες διατάξεις, να αποφανθεί ή να γνωμοδοτήσει εν συμβουλίω συντίθεται από τον Πρόεδρό του και τέσσερις Συμβούλους, που ορίζονται μαζί με ισάριθμους αναπληρωτές, το Δεκέμβριο κάθε δεύτερου έτους με πράξη του Προέδρου του. Η θητεία των μελών αυτών αρχίζει την 1η Ιανουαρίου του αμέσως επόμενου έτους. Ανάλογα με τις περιστάσεις, που εκτιμώνται από τον Πρόεδρο του Τμήματος, μπορεί να κληθεί να μετάσχει στη συνεδρίαση και ο Γραμματέας του Τμήματος. Αν δεν παρίσταται ο Γραμματέας, τα πρακτικά τηρούνται κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 8 παρ. 2. (Όπως η πρώην παρ. 4 αριθμήθηκε ως παρ. 2 με το άρθρο 1 παρ. 3 του Ν 1968/1991.)

Σελ. 7

Άρθ. 11 Δικαστικές Διακοπές. 1. Από την 1η Ιουλίου έως και την 15η Σεπτεμβρίου κάθε έτους διακόπτονται οι τακτικές εργασίες του Συμβουλίου. Kατά το διάστημα αυτό λειτουργεί Τμήμα Διακοπών, το οποίο επεξεργάζεται τα διατάγματα, αποφαίνεται επί των αιτήσεων αναστολής και εκδικάζει τις υποθέσεις, που τυχόν κρίνονται ως κατεπείγουσες με πράξη του Προέδρου του ιδίου Τμήματος. Στις διακοπές μετέχουν, εκτός από τα μέλη του Συμβουλίου, οι Πάρεδροι και οι Εισηγητές.

2. Αν ο αριθμός των Συμβούλων που υπηρετούν στο Τμήμα Διακοπών δεν επαρκεί για να συγκροτηθεί ο αρμόδιος για την εκδίκαση της κατεπείγουσας υπόθεσης σχηματισμός του Συμβουλίου της Επικρατείας, ο Πρόεδρος του Τμήματος καλεί αδιακρίτως τα λοιπά μέλη του Συμβουλίου για να συμπληρωθεί ο νόμιμος αριθμός.

3. Kατά τα λοιπά εφαρμόζονται αναλόγως οι κείμενες διατάξεις για τις δικαστικές διακοπές.

Άρθ. 12 Γραφείο νομολογίας και έρευνας. 1. Στο Συμβούλιο λειτουργεί Γραφείο νομολογίας και έρευνας που υπάγεται στον Πρόεδρο του Δικαστηρίου.

2. Το Γραφείο αυτό διευθύνει ένας Πάρεδρος με τη βοήθεια δύο τουλάχιστον Εισηγητών. Οι παραπάνω ορίζονται από τον Πρόεδρο και υπηρετούν στο Γραφείο, μπορεί να απαλλάσσονται ολικώς ή μερικώς από τα λοιπά καθήκοντά τους για χρονικό διάστημα έως δύο έτη και πάντως εναλλάσσονται εκ περιτροπής κάθε έτος.

3. Το Γραφείο λειτουργεί με προσωπικό της Γραμματείας που προβλέπεται και τοποθετείται σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 71.

Άρθ. 13 Έργα του Γραφείου Νομολογίας και Έρευνας. Στο Γραφείο νομολογίας και έρευνας ανήκει ιδίως:

α) Η συλλογή, ταξινόμηση και ευρετηρίαση του νομολογιακού υλικού καθώς και η σύνταξη δελτίου της νομολογίας.

Σελ. 8

β) Η οργάνωση και λειτουργία της βιβλιοθήκης του Συμβουλίου.

γ) Η επιμέλεια για την εκτύπωση των αποφάσεων και των ευρετηρίων τους, καθώς και κάθε άλλης συναφούς έκδοσης.

Άρθ. 14 Αρμοδιότητα Ολομελείας και Τμημάτων. 1. Με απόφαση της Ολομέλειας καθορίζονται οι κατηγορίες υποθέσεων που υπάγονται στην αρμοδιότητα καθενός από τα Τμήματα. (Όπως η παρ. 1 αντικαταστάθηκε από το άρθρο 4 παρ. 1 του Ν 3900/2010, ισχύς από 1.1.2011. Προηγουμένως η παρ. 1 είχε αντικατασταθεί από το άρθρο 1 παρ. 4 του Ν 1968/1991, ενώ το άρθρο 12 παρ. 10 περ. α’ του Ν 2145/1993, που είχε καταργήσει την ως άνω παράγραφο, καταργήθηκε, αφότου ίσχυσε με το άρθρο 42 παρ. 5 του Ν 2172/1993.)

2. Η Ολομέλεια είναι αρμόδια:

α) Για ζήτημα ή υπόθεση που παραπέμπεται ενώπιόν της με απόφαση Τμήματος, πενταμελούς ή επταμελούς συνθέσεως, λόγω μεγαλύτερης σπουδαιότητας, ιδίως όταν πρόκειται για θέματα γενικότερης σημασίας. Η παραπεμπτική απόφαση επέχει θέση εκθέσεως του Συμβούλου που ορίζεται εισηγητής με την ίδια απόφαση.

β) Για ζήτημα ή υπόθεση, που παραπέμπεται υποχρεωτικώς ενώπιόν της με απόφαση Τμήματος, όταν αυτό άγεται σε κρίση αντισυνταγματικότητας τυπικού νόμου (άρθρο 100 παρ. 5 του Συντάγματος). Η διάταξη του δευτέρου υποεδαφίου του προηγουμένου εδαφίου ισχύει και εν προκειμένω.

γ) Για κάθε υπόθεση, την οποία ο Πρόεδρος του Συμβουλίου εισάγει ενώπιόν της για το λόγο του εδαφίου α’, ακόμη και αν η υπόθεση έχει εισαχθεί σε Τμήμα. Ο Πρόεδρος, όταν κρίνει ότι η υπόθεση έχει όλως εξαιρετική σπουδαιότητα την εισάγει στην Ολομέλεια με μείζονα σύνθεση, για την απαρτία της οποίας απαιτείται πάντως να παρίστανται είκοσι πέντε (25) μέλη με αποφα-

Σελ. 9

σιστική ψήφο. Εισηγητής στην Ολομέλεια ορίζεται Σύμβουλος. [Όπως η παρ. 2 του άρθρου 14, η οποία είχε αντικατασταθεί από το άρθρο 4 παρ. 2 του Ν 3900/2010, αντικαταστάθηκε εκ νέου από το άρθρο 8 παρ. 5 του Ν 4205/2013 (ΦΕΚ Α’ 242)].

3. Η Ολομέλεια μπορεί, αφού επιλύσει τα θέματα γενικότερης σημασίας, να εκδικάσει εξ ολοκλήρου την υπόθεση ή να την παραπέμψει για εκδίκαση στο αρμόδιο Τμήμα. (Όπως η παρ. 3 αντικαταστάθηκε από το άρθρο 4 παρ. 2 του Ν 3900/2010, ισχύς από 1.1.2011.)

4. Όταν ένα Τμήμα του Δικαστηρίου φέρεται προς λήψη αποφάσεως διαφορετικής από απόφαση του Αρείου Πάγου ή του Ελεγκτικού Συνεδρίου ως προς την ουσιαστική συνταγματικότητα ή την έννοια τυπικού νόμου, παραπέμπει την υπόθεση στην Ολομέλεια, η οποία μπορεί να αποφανθεί περαιτέρω κατά την προηγούμενη παράγραφο, εφόσον δεν συντρέχει περίπτωση παραπομπής στο κατά το άρθρο 100 του Συντάγματος Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο.

5. Ο Πρόεδρος του Τμήματος μπορεί λόγω της σπουδαιότητάς της να εισαγάγει υπόθεση στην επταμελή σύνθεση του Τμήματος. Και η πενταμελής σύνθεση μπορεί για τους ίδιους λόγους να παραπέμπει την υπόθεση στην επταμελή, ορίζοντας ως εισηγητή και Πάρεδρο. Σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται η αναπομπή της υπόθεσης στην πενταμελή σύνθεση. Το Τμήμα με πενταμελή ή επταμελή σύνθεση μπορεί σε κάθε περίπτωση να παραπέμψει την υπόθεση στην Ολομέλεια. (Όπως η παρ. 5 είχε καταργηθεί με το άρθρο 12 παρ. 10α του Ν 2145/1993, η τελευταία όμως διάταξη καταργήθηκε από το άρθρο 42 παρ. 5 του Ν 2172/1993.)

6. Όταν ένα Τμήμα κρίνει ότι είναι αναρμόδιο, παραπέμπει την υπόθεση στον Πρόεδρο του Συμβουλίου. Αυτός με πράξη του επιλύει το ζήτημα της αρμοδιότητας δεσμευτικά και παραπέμπει την υπόθεση στο αρμόδιο Τμήμα. (Όπως η παρ. 6 αντικαταστάθηκε από το άρθρο 4 παρ. 3 του Ν 3900/2010, ισχύς από 1.1.2011.)

Σελ. 10

7. Αν με το ίδιο δικόγραφο προσβάλλονται πράξεις που ανήκουν στην αρμοδιότητα περισσότερων Τμημάτων, η υπόθεση εισάγεται στο Τμήμα που είναι αρμόδιο για τη χρονολογικά προηγούμενη πράξη και εκδικάζεται από αυτό. Αν η πράξη αυτή προσβάλλεται απαραδέκτως, το Τμήμα μπορεί είτε να εκδικάσει εξ ολοκλήρου την υπόθεση είτε να την παραπέμψει κατά τα λοιπά στον Πρόεδρο του Συμβουλίου κατά την προηγούμενη παράγραφο. Οι διατάξεις για το απαράδεκτο λόγω έλλειψης συνάφειας εφαρμόζονται και στην περίπτωση αυτή. Η ρύθμιση αυτή εφαρμόζεται αναλόγως και επί αιτήσεων αναιρέσεως. (Όπως στην παρ. 7 του άρθρου 14, η οποία έχει αντικατασταθεί από το άρθρο 7 του Ν 2944/2001, οι λέξεις «στον αρμόδιο σχηματισμό» αντικαταστάθηκαν από τις λέξεις «στον Πρόεδρο του Συμβουλίου κατά την προηγούμενη παράγραφο» από το άρθρο 4 παρ. 4 του Ν 3900/2010, ισχύς από 1.1.2011.)

8. Υπόθεση που εισήχθη λόγω σπουδαιότητας στην Ολομέλεια ή στην επταμελή σύνθεση Τμήματος μπορεί να εισαχθεί με νεότερη πράξη του οικείου Προέδρου στο αρμόδιο Τμήμα, είτε στην πενταμελή σύνθεση, αντιστοίχως. [Όπως στο άρθρο 14 προστέθηκε νέα παρ. 8 (χωρίς να γίνει αναρίθμηση της υπάρχουσας παρ. 8 σε παρ. 9) με το άρθρο 4 παρ. 5 του Ν 3900/2010, ισχύς από 1.1.2011.]

8. [ενν. 9] Στο Ε’ τμήμα με την επιφύλαξη της έκδοσης προεδρικών διαταγμάτων που προβλέπονται στην παρ. 1 του άρθρου αυτού, υπάγονται οι κατηγορίες υποθέσεων που αφορούν:

α) στη νομοθεσία περί προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος, των δασών και δασικών εκτάσεων, των υδάτων της αυτοφυούς χλωρίδας και της άγριας πανίδας,

β) στη νομοθεσία περί προστασίας του πολιτιστικού περιβάλλοντος, των αρχαιοτήτων και αρχαιολογικών χώρων, των μνημείων, των διατηρητέων κτιρίων και των παραδοσιακών οικισμών,

γ) στη νομοθεσία περί μεταλλείων και λατομείων,

Σελ. 11

δ) στη νομοθεσία περί αιγιαλού και παραλίας,

ε) στη νομοθεσία περί χωροταξίας, περί εγκρίσεως, τροποποιήσεως και επεκτάσεως σχεδίων πόλεων, γενικών πολεοδομικών σχεδίων και μελετών, επιβολής όρων και περιορισμών δομήσεως, καθορισμού ζωνών ενεργού πολεοδομίας και αστικού αναδασμού, ζωνών ειδικής ενίσχυσης και ειδικών κινήτρων και ζωνών οικιστικού ελέγχου, πλην των αφορωσών σε οικοδομικές άδειες και πράξεις χαρακτηρισμού αυθαιρέτων,

στ) στη νομοθεσία περί αδειών ιδρύσεως και λειτουργίας, βιομηχανιών, βιοτεχνιών και ξενοδοχείων εν γένει και μηχανολογικών εγκαταστάσεων και

ζ) στην οργάνωση και λειτουργία της διοικήσεως, των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.

Επίσης στο Ε’ τμήμα υπάγονται:

η) η επεξεργασία των κανονιστικών διαταγμάτων,

θ) η άσκηση πειθαρχικής εξουσίας κατά νόμο και

ι) η έγκριση κάθε διαχειριστικής δαπάνης.

(Όπως η παρ. 8 προστέθηκε με το άρθρο 1 παρ. 5 του Ν 1968/1991. Με το άρθρο 4 παρ. 5 του Ν 3900/2010 προστέθηκε νέα παρ. 8 χωρίς να γίνει αρίθμηση της παλαιάς παρ. 8 σε παρ. 9.).

Σελ. 12

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΩΝ

Άρθ. 15 1. Όλα τα κανονιστικά διατάγματα (εκτός από εκείνα που ορίζουν απλώς το χρόνο έναρξης της ισχύος του νόμου) αποστέλλονται στο Συμβούλιο από τη Γραμματεία του Υπουργικού Συμβουλίου, σε σχέδιο για να γίνει η κατά το Σύνταγμα επεξεργασία τους. Τα σχέδια των κανονιστικών αυτών διαταγμάτων πρέπει να υπογράφονται από τον αρμόδιο ή τους συναρμόδιους υπουργούς ή τη νόμιμη πλειοψηφία των μελών του Υπουργικού Συμβουλίου, ανάλογα με το αν η έκδοσή τους γίνεται ύστερα από πρόταση ενός ή περισσοτέρων αρμόδιων υπουργών ή του Υπουργικού Συμβουλίου, αντίστοιχα. Ο αποκλειστικά ή κυρίως αρμόδιος υπουργός μπορεί να τάξει προθεσμία, ανάλογη με τη σπουδαιότητα και το τυχόν κατεπείγον του διατάγματος, η οποία αρχίζει από την περιέλευση του σχεδίου στο Συμβούλιο. Η ισχύς της διάταξης αυτής αρχίζει από τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως του διατάγματος του άρθρου 37 του παρόντος νόμου. (Όπως η παρ. 1 αντικαταστάθηκε από το άρθρο 1 παρ. 6 του Ν 1968/1991.)

2. Στο προοίμιο των σχεδίων διαταγμάτων που αποστέλλονται κατά τα ανωτέρω στο Συμβούλιο πρέπει να αναγράφονται οι διατάξεις των νόμων, στις οποίες βασίζεται ειδικά η έκδοσή τους, καθώς και οι προτάσεις ή γνωμοδοτήσεις που απαιτούνται κατά νόμο για την έκδοσή τους. Στο προοίμιο των διαταγμάτων που δημοσιεύονται πρέπει να αναγράφονται ο αριθμός και η χρονολογία της γνωμοδότησης του Συμβουλίου. Στο προοίμιο τοιν διαταγμάτων, τα οποία δημοσιεύονται μετά την άπρακτη πάροδο της προθεσμίας που είχε ταχθεί για τη γνωμοδότηση, γίνεται σχετική μνεία.

3. Η γνώμη του Συμβουλίου έχει χαρακτήρα συμβουλευτικό.

4. Το Ε’ τμήμα επεξεργάζεται τα κανονιστικά διατάγματα με σύνθεση είτε τριμελή, που περιλαμβάνει τον πρόεδρο του τμήματος ή

Σελ. 13

τον αναπληρωτή του, ένα σύμβουλο, έναν πάρεδρο και το γραμματέα, είτε πενταμελή, που περιλαμβάνει τον πρόεδρο του τμήματος ή τον αναπληρωτή του τρεις συμβούλους, έναν πάρεδρο και τον γραμματέα.

Αν το τμήμα κρίνει ότι, λόγω της σπουδαιότητας των νομικών ζητημάτων που εγείρονται, η επεξεργασία του σχεδίου διατάγματος πρέπει να παραπεμφθεί σε ευρύτερο σχηματισμό, εκφράζει τη γνώμη του και παραπέμπει τα πιο πάνω ζητήματα σε σχηματισμό της Ολομέλειας.

Στο σχηματισμό αυτόν συμμετέχουν ο πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας ή ο νόμιμος αναπληρωτής του, έξι σύμβουλοι και δύο πάρεδροι, τους οποίους ορίζει η Ολομέλεια στην αρχή του έτους και για ετήσιο διάστημα που μπορεί να ανανεώνεται. Η Ολομέλεια ορίζει επίσης τρεις συμβούλους και δύο παρέδρους ως αναπληρωματικούς.

Κατά τη διάρκεια των δικαστικών διακοπών στο σχηματισμό αυτόν, στον οποίο προεδρεύει ο πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας ή ο νόμιμος αναπληρωτής του, συμμετέχουν οι έξι (6) αρχαιότεροι σύμβουλοι και οι δύο (2) αρχαιότεροι πάρεδροι, που μετέχουν στο οικείο τμήμα διακοπών, αναπληρούμενοι από τους λοιπούς μετέχοντες συμβούλους και παρέδρους, αντιστοίχως, κατά τη σειρά αρχαιότητας.

Δικαίωμα παραπομπής για τον πιο πάνω λόγο έχει και ο πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας αυτεπαγγέλτως ή ύστερα από αίτηση του αρμόδιου υπουργού.

Οι πάρεδροι, που μετέχουν στην παραπάνω τριμελή ή πενταμελή σύνθεση του Ε’ τμήματος και στον προαναφερόμενο σχηματισμό της Ολομέλειας, έχουν αποφασιστική ψήφο.

Αν ενώπιον δικαστικού σχηματισμού εγερθεί, κυρίως ή παρεμπιπτόντως, το ζήτημα της νομιμότητας κανονιστικού διατάγματος και

Σελ. 14

ο σχηματισμός αυτός αποκλίνει από τη γνωμοδότηση του παραπάνω σχηματισμού της Ολομέλειας, που έχει ήδη επεξεργαστεί το διάταγμα, το ζήτημα τούτο παραπέμπεται στη δικαστική Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας. (Όπως η παρ. 4, αφού αρχικά προστέθηκε με το άρθρο 1 παρ. 7 του Ν 1968/1991, στη συνέχεια αντικαταστάθηκε ως άνω από το άρθρο 42 παρ. 2 του Ν 2172/1993.)

Άρθ. 16 1. Για την επεξεργασία των κατά το προηγούμενο άρθρο σχεδίων διαταγμάτων ο Πρόεδρος του Ε’ Τμήματος ορίζει Εισηγητή, Σύμβουλο ή Πάρεδρο και ημέρα συνεδριάσεως, δίνει δε εντολή για την αποστολή αντιγράφου του σχεδίου σε όσους μετέχουν στη συνεδρίαση. (Όπως η παρ. 1 αντικαταστάθηκε από το άρθρο 1 παρ. 8 του Ν 1968/1991.)

2. Ο Γραμματέας του Τμήματος τηρεί πρακτικά των συνεδριάσεων.

3. Ο αρμόδιος υπουργός μπορεί να παραστεί κατά τη συζήτηση ή να αντιπροσωπευθεί από τον προϊστάμενο της οικείας υπηρεσίας ή και από άλλο ανώτερο υπάλληλο.

4. Η γνωμοδότηση του τμήματος, η οποία συντάσσεται από τον εισηγητή περιλαμβάνει την εισήγησή του και τις γνώμες που διατυπώθηκαν, υπογράφεται δε από τον πρόεδρο και από τον γραμματέα. Θεωρείται ότι επικράτησε η γνώμη με την οποία τάχθηκε η πλειοψηφία των μετεχόντων στη συνεδρίαση. (Όπως η παρ. 4 αντικαταστάθηκε από το άρθρο 1 παρ. 9 του Ν 1968/1991.)

5. Τα παραπάνω εφαρμόζονται αναλόγως και στην περίπτωση που επεξεργασία διατάγματος ανατίθεται στην Ολομέλεια.

Άρθ. 16Α Επεξεργασία διαταγμάτων με τη χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών. Τα σχέδια διαταγμάτων που αποστέλλονται προς επεξεργασία προς το Συμβούλιο της Επικρατείας, τα στοιχεία που κατά νόμο τα συνοδεύουν και η σχετική γνωμοδότηση του Δικαστηρίου διακινούνται απο-

Σελ. 15

κλειστικά με τη χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (Τ.Π.Ε.), που διατίθενται στο Συμβούλιο της Επικρατείας από το Ελληνικό Δημόσιο, καθώς και του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης Δικαστικών Υποθέσεων της Διοικητικής Δικαιοσύνης (Ο.Σ.Δ.Δ.Υ.Δ.Δ.). Τα σχέδια των διαταγμάτων, τα κρίσιμα στοιχεία που τα συνοδεύουν και το αντίγραφο της γνωμοδότησης του Δικαστηρίου που αποστέλλεται στη Διοίκηση φέρουν εγκεκριμένη ηλεκτρονική υπογραφή κατά την έννοια του άρθρου 2 του Ν 4727/2020 (Α΄ 184). Η Διοίκηση παρέχει στους δικαστικούς λειτουργούς και υπαλλήλους που υπηρετούν στο Δικαστήριο πλήρη πρόσβαση στις πληροφορίες και στα έγγραφα που είναι αναγκαία για την επεξεργασία των διαταγμάτων. Η Διοίκηση οφείλει να αποστείλει σε έγχαρτη ή ηλεκτρονική μορφή οποιοδήποτε στοιχείο κρίνει σκόπιμο ο Εισηγητής ότι είναι αναγκαίο για την επεξεργασία του σχεδίου λόγω της φύσης του.

[Όπως το άρθρο 16Α προστέθηκε με το άρθρο 39 περ. α του Ν 4745/2020 (ΦΕΚ Α΄ 214/6.11.2020).]

Σελ. 16

ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ

ΕΝΔΙΚΑ ΜΕΣΑ

KΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

Γενικοί δικονομικοί κανόνες

Άρθ. 17 Άσκηση ενδίκων µέσων. 1. Τα ένδικα µέσα ενώπιον του Συµβουλίου ασκούνται δια καταθέσεως δικογράφου.

2. Το δικόγραφο πρέπει να περιέχει το όνοµα εκείνου που ασκεί το ένδικο µέσο, την ηλεκτρονική διεύθυνση, τη διεύθυνση της κατοικίας του, τον αριθµό φορολογικού του µητρώου, την προσβαλλόµενη πράξη ή απόφαση, τους συγκεκριµένους λόγους στους οποίους στηρίζεται το ένδικο µέσο, χρονολογία και υπογραφή. [Όπως η παρ. 2 του άρθρου 17 αντικαταστάθηκε από το άρθρο 78 παρ. 1 του Ν 4635/2019 (ΦΕΚ Α΄ 167/30.10.2019).]

3. Η αόριστη µνεία στα δικόγραφα ως προσβαλλόµενης και κάθε συναφούς πράξης ή απόφασης δεν υποχρεώνει το Δικαστήριο να ερευνήσει από την άποψη αυτή την υπόθεση.

4. Τα δικόγραφα της αίτησης ακυρώσεως, της προσφυγής και της αίτησης αναιρέσεως, που ασκούνται από ιδιώτη, υπογράφονται µόνο από δικηγόρο. [Όπως το πρώτο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 17 αντικαταστάθηκε από το άρθρο 14 παρ. 1 του Ν 4446/2016 (ΦΕΚ Α΄ 240/22.12.2016).]

Τα δικόγραφα των ενδίκων αυτών µέσων, όταν ασκούνται από το Δηµόσιο ή νοµικό πρόσωπο δηµοσίου δικαίου, υπογράφονται από τον οικείο νοµικό σύµβουλο, πάρεδρο, δικαστικό αντιπρόσωπο ή δικηγόρο. Τα ίδια ισχύουν και για τους πρόσθετους λόγους, την παρέµβαση,την τριτανακοπή, την αίτηση ερµηνείας ή διόρθωσης αποφάσεως και την αίτηση αναστολής εκτελέσεως. [Το τελευταίο εδάφιο της παρ. 4 καταργήθηκε από το άρθρο 69 περ. α΄ του Ν 3900/2010, ισχύς από 1.1.2011.]

Σελ. 17

5. Όταν η προσφυγή ασκείται από το Δηµόσιο ή νοµικό πρόσωπο δηµοσίου δικαίου, το δικόγραφο υπογράφεται σύµφωνα µε την προηγούµενη παράγραφο. Τα ίδια ισχύουν και για τους πρόσθετους λόγους, την παρέµβαση, την τριτανακοπή και την αίτηση ερµηνείας ή διόρθωσης αποφάσεως. [Το πρώτο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 17 καταργήθηκε µε το άρθρο 14 παρ. 2 του Ν 4446/2016 (ΦΕΚ Α΄ 240/22.12.2016).]

6. Τα δικόγραφα των ενδίκων βοηθηµάτων και µέσων που κατατίθενται στο Δικαστήριο, όπως και τα δικόγραφα προσθέτων λόγων και των παρεµβάσεων, κατά κανόνα, δεν υπερβαίνουν τις τριάντα (30) σελίδες. Τα δικόγραφα των υποµνηµάτων, κατά κανόνα, δεν υπερβαίνουν τις είκοσι (20) σελίδες. Σε περίπτωση ουσιώδους υπέρβασης του αριθµού αυτού, η Γραµµατεία δύναται, κατόπιν συνεννοήσεως µε τον πρόεδρο του αρµόδιου σχηµατισµού, να ζητήσει από τον πληρεξούσιο δικηγόρο να προσαρµόσει την έκταση του δικογράφου στα ανωτέρω δεδοµένα, εντός προθεσµίας η οποία δεν υπερβαίνει τον ένα (1) µήνα. Αν ο πληρεξούσιος δεν προσαρµοσθεί στην υπόδειξη αυτή, το Δικαστήριο, µε την απόφαση που εκδίδεται επί της υπόθεσης, µπορεί να του επιβάλλει χρηµατική κύρωση, το ύψος της οποίας δεν δύναται να υπερβαίνει το τριπλάσιο της δικαστικής δαπάνης, που προβλέπεται για τη σύνταξη του εισαγωγικού δικογράφου. Το ποσό της κύρωσης περιέρχεται στο Ταµείο Χρηµατοδότησης Δικαστικών Κτιρίων (ΤΑ.Χ.ΔΙ.Κ.). Στον Κανονισµό του Συµβουλίου της Επικρατείας ορίζονται οι λεπτοµέρειες εφαρµογής της διάταξης αυτής. [Όπως η παρ. 6 προστέθηκε στο άρθρο 17 µε το άρθρο 24 του Ν 4786/2021 (ΦΕΚ Α΄ 43/23.3.2021).]

Άρθ. 18 Αντίκλητος. 1. Αντίκλητος εκείνου που ασκεί το ένδικο µέσο είναι αυτοδικαίως ο δικηγόρος που το υπογράφει, εφόσον είναι διορισµένος στο Πρωτοδικείο Αθηνών. Σε περίπτωση που ο δικηγόρος ενεργεί ως Εταίρος ή συνεργάτης δικηγορικής

Σελ. 18

Εταιρείας, αντίκλητος θεωρείται και η δικηγορική Εταιρεία. [Όπως η παρ. 1 τροποποιήθηκε από το άρθρο 142 παρ. 1 Ν 4938/2022 (ΦΕΚ Α’ 109/06.06.2022).]

2. Εκείνος που ασκεί το ένδικο µέσο µπορεί µε το δικόγραφο ή µε δήλωση που κατατίθεται στη Γραµµατεία να διορίζει έναν αντίκλητο, ο οποίος πρέπει να κατοικεί στην Αθήνα και του οποίου πρέπει να αναφέρεται η διεύθυνση.

3. Αν το δικόγραφο υπογράφεται από δικηγόρο που δεν είναι διορισµένος στο Πρωτοδικείο Αθηνών πρέπει να διορίζεται αντίκλητος που κατοικεί στην Αθήνα και να αναφέρεται η διεύθυνσή του. Το ίδιο ισχύει και για προσφυγή που υπογράφεται από υπάλληλο.

4. Ο δικηγόρος που παρέστη κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο καθίσταται επίσης αυτοδικαίως αντίκλητος για όλες τις εφεξής κοινοποιήσεις έως την έκδοση οριστικής απόφασης.

5. Όλες οι κοινοποιήσεις προς τον διάδικο που προβλέπονται από το παρόν γίνονται είτε προς τον ίδιο, είτε προς τον αντίκλητό του.

6. Κάθε µεταβολή της διεύθυνσης της κατοικίας στην Αθήνα εκείνου που ασκεί το ένδικο µέσο ή του αντικλήτου του πρέπει να γνωστοποιείται µε έγγραφη δήλωση, η οποία κατατίθεται στην Γραµµατεία, εκτός αν ο αντίκλητος είναι δικηγόρος στο Πρωτοδικείο Αθηνών.

7. Αν εκείνος που άσκησε το ένδικο µέσο και ο αντίκλητός του δεν κατοικούν στη διεύθυνση κατοικίας Αθηνών που δηλώθηκε αρχικά ή µεταγενέστερα, το ένδικο µέσο εκδικάζεται χωρίς να γίνουν προς αυτούς οι κοινοποιήσεις που προβλέπονται από τις διατάξεις του άρθρου 21 παρ. 3 εδ. γ΄ και 5 και του άρθρου 49 παρ. 2 του παρόντος. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση που δεν έγινε διορισµός αντικλήτου, αν και υπήρχε σχετική υποχρέωση, σύµφωνα µε την παρ. 3 του παρόντος άρθρου.

Σελ. 19

8. Αν υπάρχουν περισσότεροι αντίκλητοι, οι κοινοποιήσεις γίνονται εγκύρως σε οποιονδήποτε από αυτούς.

Άρθ. 19 Κατάθεση δικογράφου. 1. Η κατάθεση του δικογράφου γίνεται με την παράδοση του πρωτοτύπου στη Γραμματεία και την άμεση καταχώριση, κατά τη χρονολογία και τη σειρά που παραδίδεται σε ειδικό βιβλίο στο οποίο υπογράφει ο καταθέτης.

2. Η κατάθεση του δικογράφου μπορεί να γίνει και σε οποιαδήποτε δημόσια αρχή. Όταν ασκείται το ένδικο μέσο από δημόσια αρχή, η κατάθεση του δικογράφου μπορεί να γίνει σε οποιαδήποτε άλλη αρχή, όχι όμως στην ίδια.

Το δικόγραφο όμως καταχωρίζεται στο πρωτόκολλο της αρχής. Για την κατάθεση συντάσσεται στο σώμα του δικογράφου πράξη με τον αριθμό του πρωτοκόλλου και τη χρονολογία, την οποία υπογράφουν ο υπάλληλος που παρέλαβε το δικόγραφο και ο καταθέτης.

Αν το δικόγραφο υπογράφεται από δικηγόρο, αναγράφεται η ηλεκτρονική του διεύθυνση. Στο δικόγραφο περιέχεται και συνοπτική έκθεση των τιθέμενων νομικών ζητημάτων, η οποία δεν υπερβαίνει τις διακόσιες λέξεις. Ο Κανονισμός του Συμβουλίου της Επικρατείας μπορεί να καθορίζει το περιεχόμενο της έκθεσης. Η υποχρέωση αυτή δεν αφορά την αίτηση αναστολής. Το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει στον διάδικο, ο οποίος δεν τήρησε την ως άνω υποχρέωση και ηττήθηκε, αυξημένη δικαστική δαπάνη κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 39 του παρόντος διατάγματος. Η αυξημένη δικαστική δαπάνη του προηγούμενου εδαφίου επιβάλλεται επίσης στον διάδικο που ηττήθηκε, εάν, κατά την κρίση του δικαστηρίου, το δικόγραφό του υπερβαίνει σε έκταση το αναγκαίο μέτρο εν όψει των τιθέμενων με το ένδικο βοήθημα ή μέσο ζητημάτων. Αν ο διάδικος νικήσει, το δικαστήριο μπορεί να μην επιδικάσει δικαστική δαπάνη υπέρ αυτού. [Όπως τα έξι τελευταία εδάφια της παρ. 2 προστέθηκαν στην παρ. 2 του άρθρου 19 με το άρθρο 41

Σελ. 20

του Ν 4055/2012. Έναρξη ισχύος τρεις μήνες από τη δημοσίευση του νόμου (ΦΕΚ Α΄ 51/12.3.2012) - άρθρο 110 παρ. 10 Ν 4055/2012 και στη συνέχεια νέο προτελευταίο εδάφιο προστέθηκε με το άρθρο 14 παρ. 3 του Ν 4446/2016 (ΦΕΚ Α΄ 240/22.12.2016).]

3. Το δικόγραφο αποστέλλεται χωρίς καθυστέρηση στο Συμβούλιο της Επικρατείας και καταχωρίζεται στο παραπάνω βιβλίο, όπου και αναφέρονται τα στοιχεία του διαβιβαστικού εγγράφου στη θέση της υπογραφής του καταθέτη.

4. Με το πρωτότυπο του δικογράφου υποβάλλονται δύο αντίγραφά του και αντίγραφο της προσβαλλόμενης ατομικής διοικητικής πράξης ή της δικαστικής απόφασης εφόσον έχουν κοινοποιηθεί. Μέχρις ότου υποβληθεί το αντίγραφο μπορεί να αναβληθεί ο ορισμός της δικάσιμου.

5. Η έφεση ασκείται διά καταθέσεως του δικογράφου στη Γραμματεία του δικαστηρίου το οποίο έχει εκδώσει την εκκαλουμένη απόφαση. Για την κατάθεση συντάσσεται έκθεση σε ιδιαίτερο βιβλίο, την οποία υπογράφει και αυτός που καταθέτει. Η έφεση μαζί με τον οικείο φάκελο διαβιβάζεται στο Συμβούλιο της Επικρατείας αμελητί με φροντίδα του Γραμματέα.

6. Ειδικά οι αιτήσεις αναιρέσεως κατ’ αποφάσεων διοικητικών δικαστηρίων κατατίθενται στη Γραμματεία του δικαστηρίου που εξέδωσε την απόφαση, η οποία συντάσσει στο πρωτότυπο του δικογράφου σχετική πράξη κατάθεσης και στη συνέχεια διαβιβάζει σε δέκα ημέρες το πολύ στο Συμβούλιο της Επικρατείας το δικόγραφο με το φάκελο της υπόθεσης.

7. Η πράξη καταθέσεως των δικογράφων που προβλέπεται από τις προηγούμενες παραγράφους, είναι έγκυρη και όταν συντάσσεται με ιδιαίτερο έγγραφο.

Back to Top