ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ (Ο.Η.Ε.) 12

1.1. Ίδρυση 12

1.2. Σκοπός 13

1.3. Δομή 13

1.4. Σύστημα του Ο.Η.Ε 15

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟPΓΑΝΩΣΗ ΕPΓΑΣΙΑΣ (Δ.Ο.Ε.) 17

2.1. Ίδρυση 17

2.2. Σκοπός 17

2.3. Μέλη 18

2.4. Δομή 18

2.5. Βασικές αρχές για τα εργασιακά πρότυπα 19

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

O ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ, ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ (UNESCO) 21

3.1. Ίδρυση 21

3.2. Σκοπός 21

3.3. Εκπαίδευση 21

3.4. Δομή 23

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ (Π.Ο.Υ.) 25

4.1. Ίδρυση 25

4.2. Σκοπός 25

4.3. Δομή 25

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Ο.Ο.Σ.Α.) 27

5.1. Ίδρυση 27

5.2. Σκοπός 27

5.3. Δομή 27

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ (Π.Ο.Τ.) 31

6.1. Ίδρυση 31

6.2. Σκοπός 32

6.3. Δομή 33

6.4. Επικουρικά όργανα 34

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7

ΔΙΕΘΝΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ (Ι.Μ.Ο.) 47

7.1. Ίδρυση 47

7.2. Σκοπός 48

7.3. Δομή 48

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

ΤΟ ΕΝΩΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΡΧΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 55

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 58

2.1. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 58

2.2. Ευρωπαϊκό Συμβούλιο 59

2.3. Συμβούλιο 60

2.4. Ευρωπαϊκή Επιτροπή 60

2.5. Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης 63

2.6. Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα 63

2.7. Ελεγκτικό Συνέδριο 64

2.8. Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή 64

2.9. Επιτροπή των Περιφερειών 65

2.10. Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ (EKT+) 66

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 68

3.1. Οι αρχές της επικουρικότητας και αναλογικότητας 68

3.2. Κατηγορίες αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης 70

3.3. Νομοθετική διαδικασία 71

3.4. Νομικές πράξεις 72

3.5. Νομοθετικές πράξεις 73

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4

ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ 75

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5

ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ 77

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 79

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7

ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ 82

7.1. Ιστορικό 82

7.2. Οδηγία-πλαίσιο 83

7.3. Ευρωπαϊκά πρότυπα 86

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ
ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ 87

8.1. Ίδρυση 87

8.2. Σκοπός 87

8.3. Δίκτυο 89

8.4. Δομή 90

8.5. Δράσεις 90

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΙΝΔΥΝΩΝ 92

9.1. Ίδρυση 92

9.2. Σκοπός 92

9.3. Δράσεις 92

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ
ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 94

10.1. Ίδρυση 94

10.2. Σκοπός 94

10.3. Δομή 95

10.4. Δράσεις 95

10.5. Εργαλεία 97

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΡΧΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 98

11.1. Ίδρυση 98

11.2. Σκοπός 98

11.3. Δομή 99

11.4. Δράσεις 100

11.5. Εργαλεία 102

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12

ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ 104

ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ

ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

ΤΜΗΜΑ 1

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 109

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ 113

2.1. Σκοπός 113

2.2. Δομή 114

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 125

3.1. Ιστορικό 125

3.2. Σκοπός 126

3.3. Τρόποι προσφυγής 129

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 131

4.1. Ιστορικό 131

4.2. Δομή 131

4.3. Ολομέλεια 131

4.4. Τμήματα 132

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 134

5.1. Ίδρυση 134

5.2. Σκοπός 134

5.3. Δομή 135

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6

ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ (Δ.ΥΠ.Α.) 136

6.1. Ιστορικό 136

6.2. Πολιτικές 137

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7

Η ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ 138

7.1. Ιστορική εξέλιξη 138

7.2. Το νέο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης 139

7.3. Ο Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ) 140

7.3.1. Σύσταση 140

7.3.2. Οργανωτική δομή 141

7.4. Τα υποσυστήματα του ελληνικού ασφαλιστικού συστήματος 141

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8

ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΛΥΣΗ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ 142

8.1. Έννοια 142

8.2. Δικαστήριο 143

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9

ΙΣΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ
ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ 144

9.1. Εισαγωγή 144

9.2. Σκοπός 144

9.3. Κύριες ρυθμίσεις και μορφές διάκρισης 144

9.4. Βασικές απαγορεύσεις διακρίσεων στην εργασία 145

9.5. Βασικές απαγορεύσεις για την ίση μεταχείριση στην εργασία 146

9.6. Φορέας παρακολούθησης και προώθησης 146

9.7. Έννομη προστασία και κυρώσεις 147

9.8. Σχολιασμός 147

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10

ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ ΚΑΙ ΒΙΑ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ 148

10.1. Εισαγωγή 148

10.2. Σκοπός 148

10.3. Ρυθμίσεις και απαγορεύσεις 148

10.4. Υποχρεώσεις εργοδότη 149

10.5. Δικαιώματα θιγομένων και κυρώσεις για τη βία και την παρενόχληση 149

10.6. Φορέας παρακολούθησης και εφαρμογής 150

10.7. Σχολιασμός 150

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11

ΤΗΛΕΡΓΑΣΙΑ 151

11.1. Εισαγωγή 151

11.2. Σκοπός 151

11.3. Κύριες ρυθμίσεις 151

11.4. Δικαιώματα, υποχρεώσεις και έλεγχος 152

11.5. Φορέας παρακολούθησης και διαδικασίες 152

11.6. Σχολιασμός 153

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12

ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΣΩ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ 154

12.1. Εισαγωγή 154

12.2. Σκοπός 155

12.3. Κύριες ρυθμίσεις 155

12.3.1. Συλλογικά και συνδικαλιστικά δικαιώματα 156

12.3.2. Υγεία και ασφάλεια 157

12.3.3. Ειδικές ρυθμίσεις για διανομείς 157

12.4. Φορέας παρακολούθησης 157

12.5. Σχολιασμός 157

ΤΜΗΜΑ 2

ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

ΤΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΣΤΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 159

1.1. Εργοδότης 159

1.2. Εργαζόμενος 160

1.3. Διευθύνων Υπάλληλος 160

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 162

2.1. Εργασία 162

2.2. Σύμβαση εργασίας 163

2.3. Διάρκεια 164

2.4. Ακυρότητα 164

2.5. Περιεχόμενο σύμβασης εργασίας 165

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ 166

3.1. Έννοια 166

3.2. Καταγγελία 166

3.3. Ανανέωση 167

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4

ΣΥΜΒΑΣΗ ΑΟΡΙΣΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ 168

4.1. Έννοια 168

4.2. Λύση 168

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5

ΕΙΔΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ 170

5.1. Σύμβαση απόκτησης επαγγελματικής εμπειρίας 170

5.2. Σύμβαση μαθητείας 170

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6

ΙΔΙΟΜΟΡΦΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ 172

6.1. Σύμβαση μερικής απασχόλησης 172

6.2. Σύμβαση εκ περιτροπής απασχόλησης 174

6.3. Έγγραφος τύπος των συμβάσεων 175

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7

ΤΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΟΡΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 177

7.1. Νόμιμο ωράριο 177

7.2. Συλλογικό Συμβατικό ωράριο 177

7.3. Συμβατικό ή συμφωνηθέν ωράριο 177

7.4. Απλή πρόσθετη εργασία 177

7.5. Υπερεργασία 178

7.6. Υπερωρία 178

7.7. Κυρώσεις 180

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8

ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 181

8.1. Διευθέτηση του χρόνου εργασίας σε εξάμηνη βάση 181

8.2. Διευθέτηση του χρόνου εργασίας σε ετήσια βάση 181

8.3. Κοινές ρυθμίσεις και για τα δύο συστήματα διευθέτησης 182

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9

ΕΙΔΙΚΕΣ ΗΜΕΡΕΣ ΚΑΙ ΩΡΕΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ 184

9.1. Απασχόληση κατά το Σάββατο 184

9.2. Απασχόληση κατά την Κυριακή και τις ημέρες αργίας 184

9.3. Νυκτερινή απασχόληση 186

9.4. Εκτός έδρας απασχόληση 186

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10

Ο ΜΙΣΘΟΣ 188

10.1. Έννοια 188

10.2. Διακρίσεις μισθού 188

10.3. Καθορισμός του μισθού 190

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11

Η ΑΔΕΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ 192

11.1. Έννοια 192

11.2. Χορήγηση άδειας 193

11.3. Χρόνος χορήγησης 194

11.4. Κατάτμηση άδειας 194

11.5. Αποδοχές άδειας 195

11.6. Επίδομα άδειας 195

11.7. Είδη άδειας 195

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12

ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ 201

12.1. Έννοια 201

12.2. Υποχρεώσεις 201

12.3. Αποδοχές ασθένειας 202

12.4. Ειδικές ρυθμίσεις 202

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13

ΑΝΗΛΙΚΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΣ 203

13.1. Έννοια 203

13.2. Χρονικά όρια εργασίας 204

13.3. Αμοιβή 204

13.4. Άδεια 204

13.5. Βιβλιάριο εργασίας 204

13.6. Μητρώο ανηλίκων 205

13.7. Υποχρεώσεις εργοδότη 205

13.8. Κυρώσεις 205

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 14

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ - ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ - ΕΡΓΟΔΟΤΩΝ 207

14.1. Παροχή εργασίας 207

14.2. Επιμέλεια 208

14.3. Καταβολή μισθού 208

14.4. Παροχή πρόνοιας 208

14.5. Άδεια ανεύρεσης εργασίας 208

14.6. Έκδοση πιστοποιητικού εργασίας 208

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15

ΕΠΙΣΧΕΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 209

15.1. Έννοια 209

15.2. Προϋποθέσεις 209

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16

ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ 210

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 17

ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΥΡΕΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 212

17.1. Ιστορικό 212

17.2. Ιδιωτικά Γραφεία Εύρεσης Εργασίας 213

17.3. Υποχρέωση πληροφόρησης 213

17.4. Σύσταση Ιδιωτικών Γραφείων Ευρέσεως Εργασίας 213

17.5. Όροι, προϋποθέσεις και δικαιολογητικά 214

17.6. Διευθυντής Ι.Γ.Ε.Ε 215

17.7. Καταστήματα των Ι.Γ.Ε.Ε 215

17.8. Έναρξη άσκησης της δραστηριότητας Ι.Γ.Ε.Ε 216

17.9. Επιτόπιος έλεγχος 216

17.10. Απαγόρευση 216

17.11. Προσφυγή 216

17.12. Υποχρεώσεις των Ι.Γ.Ε.Ε. και των υποκαταστημάτων τους 216

17.13. Τήρηση στοιχείων αλλοδαπών 217

17.14. Υποχρέωση συνεργασίας 217

17.15. Υποχρέωση ενημέρωσης 217

17.16. Διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών των Ι.Γ.Ε.Ε.
εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης 217

17.17. Κυρώσεις 218

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ 220

18.1. Ιστορικό 220

18.2. Ισχύον πλαίσιο 221

18.3. Σύσταση και Λειτουργία Επιχειρήσεων Προσωρινής Απασχόλησης 221

18.4. Μητρώο Επιχειρήσεων Προσωρινής Απασχόλησης 224

18.5. Οικονομικές και ασφαλιστικές εγγυήσεις 224

18.6. Αρχή της ίσης μεταχείρισης 225

18.7. Διάρκεια απασχόλησης 225

18.8. Περιορισμοί προσωρινής απασχόλησης 226

18.9. Δικαιώματα προσωρινά απασχολούμενων 227

18.10. Κατοχύρωση εργασιακών δικαιωμάτων 228

18.11. Ασφάλεια και υγεία στην εργασία 229

18.12. Κυρώσεις 230

ΤΜΗΜΑ 3

ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 232

1.1. Έννοια 232

1.2. Έγγραφη συμφωνία 233

1.3. Ισχύς 234

1.4. Διακρίσεις 235

1.5. Κυρώσεις 237

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ 238

2.1. Έννοια 238

2.2. Κατάρτιση Κανονισμού Εργασίας 238

2.3. Κύρωση του Κανονισμού Εργασίας 239

2.4. Υποχρέωση δημοσιότητας και ανάρτησης 239

2.5. Πειθαρχικά παραπτώματα και ποινές 240

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟΣ 241

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4

ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ 243

4.1. Θεσμικό πλαίσιο 243

4.2. Διακρίσεις 244

4.2.1. Πρωτοβάθμιες 244

4.2.2. Δευτεροβάθμιες 244

4.2.3. Τριτοβάθμιες 245

4.3. Γενικό Μητρώο 246

4.4. Βιβλία συνδικαλιστικών οργανώσεων 246

4.5. Πόροι συνδικαλιστικών οργανώσεων 247

4.6. Όργανα διοίκησης 247

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5

ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ (Γ.Σ.Ε.Ε.) 249

5.1. Ίδρυση 249

5.2. Δομή 249

5.3. Σκοποί 249

5.4. Όργανα Διοίκησης 251

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6

ΑΝΩΤΑΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΝΩΣΕΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ
(Α.Δ.Ε.Δ.Υ.) 253

6.1. Ίδρυση 253

6.2. Σκοπός 253

6.3. Μέλη 255

6.4. Όργανα 255

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ (ΓΕ.Π.Ο.Ε.Τ.) 256

7.1. Ίδρυση 256

7.2. Σκοποί 256

7.3. Δράσεις 257

7.4. Μέλη 257

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8

ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟΣ ΕΡΓΟΔΟΤΩΝ 258

8.1. Θεσμικό πλαίσιο 258

8.2. Διακρίσεις 259

8.3. Βιβλία επαγγελματικών οργανώσεων 261

8.4. Πόροι των επαγγελματικών οργανώσεων 263

8.5. Εγγραφή και αποβολή των μελών 263

8.6. Όργανα διοίκησης 264

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ (Σ.Ε.Β.) 267

9.1. Ίδρυση 267

9.2. Σκοπός 267

9.3. Μέλη 268

9.4. Όργανα Διοίκησης 268

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10

ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ (Ε.Σ.Ε.Ε.) 270

10.1. Ίδρυση 270

10.2. Σκοπός 270

10.3. Όργανα Διοίκησης της Ε.Σ.Ε.Ε 271

10.4. Ινστιτούτο Εμπορίου και Υπηρεσιών 271

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11

ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΒΙΟΤΕΧΝΩΝ
ΕΜΠΟΡΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ (Γ.Σ.Ε.Β.Ε.Ε.) 273

11.1. Ίδρυση 273

11.2. Σκοπός 273

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
(Σ.Ε.Τ.Ε.) 275

12.1. Ίδρυση 275

12.2. Σκοπός 275

12.3. Μέλη 276

12.4. Όργανα Διοίκησης 277

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13

ΕΘΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ (ΕΘ.Ε.Α.Σ.) 279

13.1. Ίδρυση 279

13.2. Μέλη 279

13.3. Σκοποί 279

13.4. Όργανα Διοίκησης 279

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 14

Η ΑΠΕΡΓΙΑ 281

14.1. Έννοια 281

14.2. Μορφές απεργίας 282

14.3. Κήρυξη απεργίας 284

14.4. Ειδικές απαγορεύσεις 285

14.5. Ειδικές διατάξεις 285

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15

ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ 288

15.1. Μεσολάβηση 288

15.1.1. Χαρακτηριστικά 288

15.1.2. Περιεχόμενο μεσολάβησης 288

15.1.3. Διαδικασία μεσολάβησης 289

15.2. Διαιτησία 290

15.2.1. Ιστορικό 290

15.2.2. Νέα ρύθμιση διαιτησίας 290

15.2.3. Χαρακτηριστικά 291

15.2.4. Διαδικασία 291

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑΣ 292

16.1. Ίδρυση 292

16.2. Σκοπός 292

16.3. Δομή 293

16.4. Πόροι 294

16.5. Μεσολαβητές και Διαιτητές 294

16.6. Συμφιλίωση 295

16.7. Κώδικας Δεοντολογίας 296

16.8. Πειθαρχικές ποινές 297

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 17

Η ΕΘΝΙΚΗ «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ» ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΕΣ
ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 298

17.1. Θεσμικό πλαίσιο 298

17.2. Η «Κοινωνική Συμφωνία» 299

17.3. Οι κυριότερες αλλαγές 299

17.3.1. Επέκταση 299

17.3.2. Μετενέργεια 300

17.3.3. Επιτάχυνση επίλυσης διαφοράς 300

17.4. Στόχοι και αναμενόμενα αποτελέσματα 300

ΤΜΗΜΑ 4

ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Ο ΚΩΔΙΚΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ 301

1.1. Εισαγωγή 301

1.2. Επιτροπή Υγείας και Ασφάλειας Εργαζόμενων 302

1.3. Αρμοδιότητες 302

1.4. Υπηρεσίες προστασίας και πρόληψης 304

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ 309

2.1. Προσόντα τεχνικού ασφάλειας 309

2.2. Έργο του τεχνικού ασφάλειας 310

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

ΙΑΤΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 312

3.1. Προσόντα ιατρού εργασίας 312

3.2. Έργο του ιατρού εργασίας 312

3.3. Ιατρικός φάκελος εργαζόμενου 314

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4

ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ
(ΕΞ.Υ.Π.Π.) 316

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ 318

5.1. Κτηριολογικές απαιτήσεις 318

5.2. Αερισμός – Εξαερισμός 319

5.3. Θερμοκρασία 319

5.4. Φωτισμός 319

5.5. Πυρανίχνευση και πυρόσβεση 320

5.6. Θόρυβος 320

5.7. Ηλεκτρική ενέργεια 321

5.8. Οθόνες οπτικής απεικόνισης 321

5.9. Χημικοί παράγοντες 321

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥ 322

6.1. Υποχρεώσεις εργοδότη 322

6.2. Ειδικές υποχρεώσεις εργοδότη 324

6.3. Πυρασφάλεια και εκκένωση χώρων 325

6.4. Υποχρεώσεις εργαζόμενων 327

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 328

7.1. Ίδρυση 328

7.2. Σκοπός 328

7.3. Δραστηριότητες 330

7.4. Πόροι 330

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8

ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ 331

8.1. Έννοια 331

8.2. Διακρίσεις ατυχημάτων 332

8.3. Υποχρεώσεις εργοδότη 332

ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 337

1.1. Η ιδιομορφία της εργασίας στον τουρισμό 338

1.2. Οι τομείς τουριστικής απασχόλησης 342

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΞΕΝΟΔΟΧΟΫΠΑΛΛΗΛΩΝ 345

2.1. Πεδίο εφαρμογής 345

2.2. Έννοια ξενοδοχοϋπαλλήλου 346

2.3. Όροι της σύμβασης 347

2.3.1. Βασικός μισθός 347

2.3.2. Επιδόματα 347

2.3.3. Ωράριο εργασίας 349

2.3.4. Άδειες 350

2.3.5. Διάφορες παροχές 351

2.3.6. Ειδικές ρυθμίσεις 351

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΤΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ 353

3.1. Πεδίο εφαρμογής 353

3.2. Κατηγορίες καταστημάτων 353

3.3. Όροι σύμβασης 354

3.3.1. Βασικός μισθός 354

3.3.2. Επιδόματα 355

3.3.3. Ωράριο εργασίας 357

3.3.4. Άδειες 357

3.3.5. Διάφορες Παροχές 358

3.3.6. Ειδικές ρυθμίσεις 359

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4

ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΤΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΩΤΙΚΑ
ΓΡΑΦΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 360

4.1. Πεδίο εφαρμογής 360

4.2. Διακρίσεις προσωπικού 361

4.3. Όροι σύμβασης 362

4.3.1. Βασικός μισθός 362

4.3.2. Επιδόματα 362

4.3.3. Ωράριο εργασίας 363

4.3.4. Άδειες 363

4.3.5. Διάφορες παροχές 365

4.3.6. Ειδικές ρυθμίσεις 366

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5

ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΤΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΑ ΛΕΩΦΟΡΕΙΑ 367

5.1. Σ.Σ.Ε. Οδηγών Τουριστικών Λεωφορείων Κρήτης
(τοπική Ομοιοεπαγγελματική Συλλογική Σύμβαση) 367

5.1.1. Πεδίο εφαρμογής 367

5.1.2. Όροι της σύμβασης 367

5.1.2.1. Βασικός μισθός 367

5.1.2.2. Επιδόματα 367

5.1.2.3. Ωράριο εργασίας και ημέρες αργίας 369

5.1.3. Ειδικές ρυθμίσεις 369

5.2. Σ.Σ.Ε. Οδηγών Τουριστικών Λεωφορείων νήσου Κω
(τοπική Ομοιοεπαγγελματική Συλλογική Σύμβαση) 370

5.2.1. Πεδίο εφαρμογής 370

5.2.2. Όροι της σύμβασης 370

5.2.2.1. Βασικός μισθός 370

5.2.2.2. Επιδόματα 370

5.2.2.3. Ωράριο εργασίας και ημέρες αργίας 371

5.2.3. Ειδικές ρυθμίσεις 371

5.3. Σ.Σ.Ε. Οδηγών Τουριστικών Λεωφορείων Ρόδου
(τοπική Ομοιοεπαγγελματική Συλλογική Σύμβαση) 372

5.3.1. Πεδίο εφαρμογής 372

5.3.2. Όροι της σύμβασης 372

5.3.2.1. Βασικός μισθός 372

5.3.2.2. Επιδόματα 372

5.3.2.3. Ωράριο εργασίας και ημέρες αργίας 373

5.3.3. Ειδικές ρυθμίσεις 373

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6

ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΞΕΝΑΓΩΝ 375

6.1. Πεδίο εφαρμογής 375

6.2. Έννοια του ξεναγού 376

6.3. Όροι της σύμβασης 376

6.3.1. Αμοιβή 376

6.3.2. Χρόνος απασχόλησης 377

6.3.3. Γενικοί όροι απασχόλησης 377

6.3.4. Έξοδα διατροφής – διανυκτέρευσης 378

6.3.5. Επίδομα εορτών 378

6.3.6. Ειδικές ρυθμίσεις 378

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7

ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΞΕΝΕΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ 379

7.1. Πεδίο εφαρμογής 379

7.2. Όροι σύμβασης 379

7.2.1. Μισθός 379

7.2.2. Επιδόματα 380

7.2.3. Ωράριο εργασίας 381

7.2.4. Άδειες 383

7.2.5. Διάφορες παροχές 385

7.2.6. Ειδικές ρυθμίσεις 386

ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΣΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

ΝΑΥΤΙΛΙΑ 389

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΝΑΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 392

2.1. Σκοπός 392

2.2. Ναυτικό επάγγελμα 392

2.3. Συνθήκες εργασίας 393

2.4. Ενδιαίτηση 393

2.5. Διατροφή 393

2.6. Προστασία υγείας 393

2.7. Κοινωνική ασφάλεια 394

2.8.Πρόσβαση στο διαδίκτυο 394

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ Σ.Σ.Ε.
ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ 395

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4

ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΚΤΟΠΛΟΪΚΑ ΕΠΙΒΑΤΗΓΑ ΠΛΟΙΑ 400

4.1. Πεδίο εφαρμογής 400

4.2. Όροι της σύμβασης 400

4.2.1. Μισθός 400

4.2.2. Επιδόματα 402

4.2.3. Ωράριο εργασίας 404

4.2.4. Άδειες 405

4.2.5. Διάφορες παροχές 405

4.2.6. Ειδικές ρυθμίσεις 406

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5

ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΤΑ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑ & ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΑ
ΕΠΙΒΑΤΗΓΑ ΠΛΟΙΑ 408

5.1. Πεδίο εφαρμογής 408

5.2. Όροι της σύμβασης 409

5.2.1. Μισθός 409

5.2.2. Επιδόματα 410

5.2.3. Ωράριο εργασίας 412

5.2.4. Άδειες 414

5.2.5. Διάφορες παροχές 415

5.2.6. Ειδικές ρυθμίσεις 416

5.2.7. Επίλυση διαφορών 417

5.2.8. Συγκρότηση Επιτροπών 417

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6

ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΠΛΟΙΑΡΧΩΝ ΣΤΑ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑ
& ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΑ ΕΠΙΒΑΤΗΓΑ ΠΛΟΙΑ 418

6.1. Πεδίο εφαρμογής 418

6.2. Όροι της σύμβασης 418

6.2.1. Μισθός 418

6.2.2. Επιδόματα 419

6.2.3. Άδειες 420

6.2.4. Διάφορες παροχές 420

6.2.5. Ειδικές ρυθμίσεις 420

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7

ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΤΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΑ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΑ
ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 422

7.1. Πεδίο εφαρμογής 422

7.2. Όροι της σύμβασης 422

7.2.1. Βασικός μισθός 422

7.2.2. Επιδόματα 423

7.2.3. Ωράριο εργασίας 425

7.2.4. Άδειες 425

7.2.5. Διάφορες παροχές 430

7.3. Συγκρότηση Επιτροπών 431

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8

ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 433

8.1. Πεδίο εφαρμογής 433

8.2. Κατηγορίες προσωπικού 433

8.3. Όροι της σύμβασης 434

8.3.1. Βασικός μισθός 434

8.3.2. Επιδόματα 434

8.3.3. Ωράριο εργασίας 437

8.3.4. Άδειες 437

8.3.5. Διάφορες παροχές 438

8.3.6. Συγκρότηση Επιτροπών 441

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 443

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ 451

ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ 465

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ 467

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ 475

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η εργασία, ως διαδικασία παραγωγής ενός αγαθού ή παροχής μιας υπηρεσίας ή διατύπωσης μιας ιδέας είναι συνυφασμένη με την ανθρώπινη οντότητα. Είναι βέβαιο το γεγονός ότι η εργασία ως συνειδητή ανθρώπινη δραστηριότητα έχει μεγαλύτερη διάρκεια από τη γραπτή ιστορία του ανθρώπου. Σε όλες όμως τις κοινωνίες, στη διαδρομή του χρόνου, η παροχή της εργασίας εξαρτιόταν από τις οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες που κάθε φορά επικρατούσαν.

Η ανθρώπινη εργασία, με τη χρησιμοποίηση των πνευματικών δυνάμεων ως μέσο προσέγγισης της φύσης, ξεχώρισε από τη ζωική. Κυρίως όμως η συνειδητοποίηση της σημασίας της εργασίας ως οικονομικού φαινομένου, με σκοπό την εξασφάλιση και μελλοντικών αναγκών και ως σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον και με το συνάνθρωπο, κατέστησε την εργασία αυτοτελές κοινωνικοοικονομικό φαινόμενο.

Από την αρχαιότητα μέχρι σχεδόν τη βιομηχανική επανάσταση, το πλαίσιο που καθόριζε την εργασία ήταν αυτό που προέκυπτε από το καθεστώς της δουλοκτησίας δηλαδή η εργασία του δούλου εθεωρείτο, σύμφωνα με το δίκαιο της ιδιοκτησίας, ως νόμιμο δικαίωμα της κυριότητας.

Καθώς οι οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες μεταβάλλουν την παραδοσιακή αγροτική κοινωνία, με τη δημιουργία των πόλεων, εμφανίζεται η μισθωτή εργασία, της οποίας η ζήτηση ενισχύεται με την ισχυροποίηση του κεντρικού κράτους.

Με τη διάδοση της μισθωτής εργασίας, ο χρόνος μετατρέπεται σε χρήμα καθώς οι εργαζόμενοι αντιλαμβάνονται τη διαφορά ανάμεσα στο δικό τους χρόνο και στο χρόνο του εργοδότη τους. Η εργασία καθίσταται συντελεστής παραγωγής και ο μισθός του εργαζόμενου στοιχείο κόστους για τον εργοδότη. Για να περιορίσουν τους υψηλούς μισθούς και τη μετακίνηση των χωρικών από την ύπαιθρο στις πόλεις τα κράτη λαμβάνουν διάφορα μέτρα. Μια

τέτοια μορφή κρατικής παρέμβασης στη διαχείριση της εργασίας είναι οι κώδικες εργασίας στην Αγγλία τα έτη 1349 και 1351.

Η αλλαγή της παραγωγικής διαδικασίας που επήλθε με τη βιομηχανική επανάσταση, οδήγησε στη δημιουργία της εργατικής τάξης. Ο ρόλος της εργασίας στην οικονομική ανάπτυξη θεωρείται το ίδιο σημαντικός με το κεφάλαιο και το έδαφος. Μάλιστα ο οικονομολόγος Adam Smith στο έργο του «Ο πλούτος των εθνών» θεωρεί την εργασία ως πηγή κάθε πλούτου. Καθώς όμως η ανθρώπινη εργασία κατέστη στοιχείο εκμετάλλευσης από την εργοδοσία, στις αρχές του 19ου αιώνα η εξαθλίωση της εργατικής τάξης οδήγησε στη συνδικαλιστική δράση των εργαζομένων και στην κρατική παρέμβαση. Στη Μεγάλη Βρετανία εντοπίζεται η πρώτη νομοθετική ρύθμιση με την οποία απαγορεύεται η νυχτερινή εργασία των παιδιών. Επίσης ιδρύεται Σώμα Επιθεωρητών Εργασίας και καθορίζεται το 12ωρο ως ανώτατο ωράριο ημερήσιας εργασίας. Η αγωνιστική δράση των πρώτων εργατικών συνδικάτων επιβάλλει την αναγνώριση της συνδικαλιστικής ελευθερίας. Η συνδικαλιστική δράση διεθνοποιείται και οδηγεί στην ίδρυση της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (Δ.Ο.Ε.) το έτος 1919 στη Γενεύη. Η δραστηριότητα της Δ.Ο.Ε. συνέβαλε στη διαμόρφωση κανόνων εργατικού δικαίου, οι οποίοι με τον τύπο της διεθνούς σύμβασης κατέστησαν υποχρεωτικοί στα κράτη – μέλη της. Από τη συνδικαλιστική δράση των εργαζομένων τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, από τη δραστηριότητα της Δ.Ο.Ε. και από την κρατική παρέμβαση διαμορφώθηκε σε κάθε κράτος ένα ιδιαίτερο σύνολο κανόνων δικαίου που λέγεται Εργατικό Δίκαιο. Το Εργατικό Δίκαιο δεν είναι το δίκαιο της εργασίας στο σύνολό της. Ρυθμίζει τις σχέσεις που προκύπτουν από την παροχή της εξαρτημένης εργασίας και όχι γενικά από την παροχή κάθε μορφής εργασίας. Οι σχέσεις που ρυθμίζονται από το εργατικό δίκαιο δεν περιορίζονται ανάμεσα σε εργοδότη και εργαζόμενο αλλά αφορούν και αυτές που προκύπτουν από την παροχή της εξαρτημένης εργασίας ανάμεσα σ’ αυτούς και το κράτος.

Ο 20ος αιώνας υπήρξε κυρίως για την Ευρώπη, ο αιώνας που ανέδειξε την κοινωνία της εργασίας με κύριο χαρακτηριστικό την ανάδειξη των δικαιωμάτων της εργασίας.

Τα διάφορα κοινωνικοοικονομικά συστήματα της εποχής μας, προϊόν της βιομηχανικής επανάστασης, οριοθέτησαν και σηματοδότησαν την πορεία των εργασιακών σχέσεων σε μεγάλο βαθμό, αφού ανήγαγαν τον άνθρωπο σε βασικό συντελεστή της εργασιακής πραγματικότητας. Βέβαια, η προστασία

της εξαρτημένης εργασίας, όπως αυτή επιτεύχθηκε στον 20ο αιώνα, άρχισε να κλονίζεται από τα τέλη του αιώνα αυτού και τις αρχές του 21ου αιώνα, κυρίως σε ενωσιακό επίπεδο, με τις νέες παραγωγικές σχέσεις και ειδικότερα με την ανάπτυξη του θεσμού της ευελιξίας της εργασίας σε όλες τις μορφές της δηλαδή ευελιξία της απασχόλησης, ευελιξία των αποδοχών και ευελιξία του χρόνου εργασίας. Στη δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα, το σύστημα των εργασιακών σχέσεων δοκιμάζεται σε εθνικό επίπεδο από τις πιέσεις που ασκούνται λόγω της εμφάνισης νέων κοινωνικοικονομικών συνθηκών.

Η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας, η δράση του πολυεθνικού κεφαλαίου και η τεχνολογική εξέλιξη προκαλούν συνεχείς αλλαγές στο χώρο της οικονομίας και ειδικότερα στο χώρο των εργασιακών σχέσεων. Οι αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις λαμβάνουν χώρα σε διεθνές και σε ενωσιακό επίπεδο και κατ’ επέκταση επηρεάζουν και το εθνικό σύστημα εργασιακών σχέσεων, με αποτέλεσμα να δοκιμάζεται η συμβατική μορφή της τυπικής εξαρτημένης εργασίας που συνιστά τον πυλώνα του συστήματος των εργασιακών σχέσεων τουλάχιστον στην κλασική τους διάσταση. Οι μεταβολές στις εργασιακές σχέσεις απηχούν την εξελικτική διαδικασία τόσο των ατομικών όσο και των κοινωνικών αξιών. Ο εργαζόμενος, τόσο σε ατομικό επίπεδο ως φορέας αξιών, όσο και σε συλλογικό επίπεδο ως παράγοντας αλληλοεπίδρασης και διαμόρφωσης του συλλογικού πλαισίου αξιών, επιδρά καταλυτικά, είτε με τη δράση του είτε με την αποχή του, στη διαμόρφωση των εργασιακών σχέσεων και επακόλουθα καθορίζει το βαθμό εξάρτησης ή ανεξαρτησίας από τον εργοδότη. Έτσι, υπό την επήρεια των κοινωνικών, πολιτικών, πολιτισμικών και οικονομικών συνθηκών, που επικρατούν κάθε φορά, διαμορφώνεται το πλαίσιο των εργασιακών σχέσεων.

Η ραγδαία εξάπλωση και γιγάντωση των πολυεθνικών επιχειρήσεων και ιδίως το σκηνικό της παγκοσμιοποίησης, δημιούργησε γρήγορα την ανάγκη για την αναδιάρθρωση της οργάνωσης του συνδικαλιστικού κινήματος, ώστε να αντιμετωπίσει τη νέα, απρόσωπη εργοδοσία, να διαφυλάξει τα εργασιακά δικαιώματα και να προωθήσει νέα αιτήματα των εργαζομένων.

Η αμφισβήτηση της αρχής της προστασίας της εργασίας αποτελεί το πρωταρχικό σημείο ρήξης με το παρελθόν. Η αρχή της προστασίας της εργασίας από κυρίαρχη αρχή του εργατικού δικαίου, υποβαθμίζεται προς όφελος της οργανωτικής αρχής.

Δημιουργείται μια γκρίζα ζώνη ανάμεσα στη μισθωτή εξαρτημένη εργασία και στην ανεξάρτητη εργασία, με τάση αύξησης της δεύτερης σε βάρος της

πρώτης, με καταχρηστικούς συχνά όρους και με σοβαρότατες επιπτώσεις στον τομέα της προστασίας της εργατικής και ασφαλιστικής νομοθεσίας.

Εργασιακές Σχέσεις είναι όρος ευρύτερος του όρου «Εργατικό Δίκαιο», καθώς επηρεάζεται από άλλους επιστημονικούς κλάδους π.χ. την οικονομική της εργασίας, την πολιτική επιστήμη, την κοινωνιολογία, την ψυχολογία, την ιατρική, τις διεθνείς σχέσεις κ.λπ. Οι εργασιακές σχέσεις είναι οι σχέσεις που δημιουργούνται ανάμεσα στο κεφάλαιο και στην εργασία με αφορμή την παροχή εξαρτημένης εργασίας. Το πλαίσιο αυτό των εργασιακών σχέσεων διαμορφώνεται κυρίως σε εθνικό επίπεδο και απηχεί τις ιδιαίτερες κοινωνικο-πολιτικο-οικονομικές συνθήκες της χώρας. Όμως, σήμερα, λόγω παγκοσμιοποίησης, το πλαίσιο των εργασιακών σχέσεων επηρεάζεται από τη δράση διεθνών οργανισμών και για τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από το ενωσιακό δίκαιο π.χ. ο τομέας υγείας και ασφάλειας της εργασίας. Έτσι, ο όρος εργασιακές σχέσεις περιλαμβάνει τις σχέσεις που αναπτύσσονται στον εργασιακό χώρο με βάση το συντελεστή «εργασία». Είναι οι σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα στον εργοδότη, στον εργαζόμενο και στο κράτος. Διαμορφώνεται το πλέγμα των σχέσεων α) εργοδότης-εργαζόμενος, β) εργοδότης-κράτος, γ) εργαζόμενος-κράτος, δ) εργαζόμενος-εργαζόμενος, και ε) εργοδότης-εργοδότης.

ΣΧΗΜΑ 1. Το πλέγμα των εργασιακών σχέσεων

Οι εργασιακές σχέσεις απηχούν την οικονομική, κοινωνική και τεχνολογική ανάπτυξη, τόσο σε εθνικό περιβάλλον, όσο σε ενωσιακό και διεθνές περιβάλλον. Δεν πρέπει όμως να αγνοείται και η επίδραση της πολιτισμικής παραμέτρου στη διαμόρφωση των εργασιακών σχέσεων. Η αντίδραση στην κυριαρχία της πολυεθνικής εργοδοσίας στο πεδίο των εργασιακών σχέσεων προήλθε από μέρους της διεθνούς κοινότητας. Τόσο η Δ.Ο.Ε. όσο και ο Ο.Ο.Σ.Α. κατάρτισαν κώδικες συμπεριφοράς για τις εργασιακές σχέσεις με την μορφή των κατευθυντηρίων οδηγιών και με τη μορφή της διακήρυξης αρχών για τις πολυεθνικές εταιρείες. Όμως, η έλλειψη κανονιστικού χαρακτήρα στέρησε το στοιχείο της δεσμευτικότητας από το περιεχόμενο των κειμένων αυτών.

Το πεδίο των εργασιακών σχέσεων χαρακτηρίζεται από έντονη πολυπλοκότητα, καθώς διεθνοποιείται και ενωσιοποιείται. Στο διεθνές πεδίο των εργασιακών σχέσεων είναι σαφής η τάση εναρμόνισης των εθνικών συστημάτων με βασικό πυλώνα τα ανθρώπινα και κοινωνικά δικαιώματα. Στο ενωσιακό πεδίο των εργασιακών σχέσεων κυριαρχεί ο ευρωπαϊκός χάρτης των κοινωνικών δικαιωμάτων των εργαζομένων.

Οι εργασιακές σχέσεις είναι οι σχέσεις που αναπτύσσεται στο πλαίσιο της παροχής εξαρτημένης εργασίας σε εργοδότη. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται α) η ατομική σχέση εργασίας, β) οι συλλογικές σχέσεις εργασίας, γ) η κρατική παρέμβαση, δ) η ενωσιακή παρέμβαση, και ε) η διεθνής παρέμβαση.

Αυτό το πλαίσιο των εργασιακών σχέσεων αναλύεται στο ανά χείρας βιβλίο που τιτλοφορείται «Εργασιακές Σχέσεις, Θεσμοί – Πολιτικές – Εφαρμογές», σε εθνικό – ενωσιακό – διεθνές περιβάλλον, με έμφαση στην εφαρμογή των εργασιακών σχέσεων σε δύο πλουτοπαραγωγικούς τομείς της ελληνικής οικονομίας – στον τουρισμό και στη ναυτιλία. Η ύλη του βιβλίου είναι δομημένη με τέτοιο τρόπο ώστε ο κάθε αναγνώστης και ειδικότερα ο φοιτητής των σχολών της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης να καταστεί ικανός να κατανοεί το πολυσχιδές περιβάλλον, μέσα στο οποίο διαμορφώνονται οι εργασιακές σχέσεις, οι οποίες ούτως ή άλλως βρίσκονται σε διαρκή εξέλιξη.

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

Η ανάγκη ασφαλούς και υγιούς εργασιακού περιβάλλοντος έχει απασχολήσει από νωρίς τη διεθνή κοινότητα. Κατέστη αποδεκτό ότι η εξασφάλιση ικανοποιητικής και ποιοτικής εργασίας, σε ένα υγιές και ασφαλές περιβάλλον, συμβάλλει στην ανάπτυξη, στην ευημερία και στην κοινωνική ειρήνη.

Ένα από τα πρώτα κείμενα που αναφέρονται στην εξασφάλιση ικανοποιητικών συνθηκών εργασίας είναι ο Καταστατικός Χάρτης της Δ.Ο.Ε. (1919) που επεσήμανε το γεγονός ότι η παγκόσμια και διαρκής ειρήνη μπορεί να καθιερωθεί μόνο όταν βασίζεται στην κοινωνική δικαιοσύνη. Σύμφωνα με τον Καταστατικό Χάρτη «Δεδομένου ότι οι υπάρχουσες συνθήκες εργασίας εμπεριέχουν τόση αδικία, κακουχίες και ανέχεια για μεγάλο αριθμό ατόμων ώστε να προκαλείται αναταραχή και να διαταράσσεται η ειρήνη και η αρμονία στον κόσμο, απαιτείται άμεσα η βελτίωση των συνθηκών αυτών, για παράδειγμα με την προστασία του εργαζόμενου απέναντι στην ασθένεια ή τον τραυματισμό που προκαλείται στην εργασία του».

Το 1944 η Διακήρυξη της Δ.Ο.Ε. στη Φιλαδέλφεια ανέφερε ότι «... Οι αρχές ....θα έπρεπε να αποτελούν πηγή έμπνευσης για την πολιτική που θα ακολουθήσουν τα μέλη προκειμένου να επιτύχουν ... επαρκή ασφάλεια της ζωής και της υγείας των εργαζόμενων σε όλους τους επαγγελματικούς κλάδους, επέκταση των μέτρων κοινωνικής ασφάλισης για την παροχή ενός βασικού εισοδήματος σε όλους όσους χρειάζονται μια τέτοιου είδους προστασία και ιατρική φροντίδα».

Το 1948 η Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου των Η.Ε. ανέφερε ότι «Καθένας έχει το δικαίωμα να εργάζεται και να επιλέγει ελεύθερα το επάγγελμά του, να έχει δίκαιες και ικανοποιητικές συνθήκες δουλειάς και να προστατεύεται από την ανεργία».

Το ίδιος έτος ο Καταστατικός Χάρτης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (1948), έδωσε ένα ορισμό της υγείας ως «... την κατάσταση απόλυτης σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής ευημερίας και όχι απαραίτητα η απουσία ασθενειών ή σωματικής εξασθένισης».

Το 1976 τα Η.Ε. στην Οικουμενική Διακήρυξη για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Πολιτισμικά Δικαιώματα αναγνώρισαν το δικαίωμα του κάθε ανθρώπου στην εργασία, το δικαίωμα να απολαμβάνει δίκαιες και ικανοποιητικές συνθήκες εργασίας οι οποίες διασφαλίζουν κυρίως τις ασφαλείς και υγιείς συνθήκες εργασίας, το δικαίωμα κάθε ανθρώπου να απολαμβάνει το υψηλότερο δυνατόν επίπεδο ψυχικής και σωματικής υγείας και ιδίως τη βελτίωση όλων των πλευρών της περιβαλλοντικής και βιομηχανικής υγιεινής, την πρόληψη, την αντιμετώπιση και τον έλεγχο επιδημιών, επαγγελματικών και άλλων ασθενειών και τη δημιουργία όλων εκείνων των συνθηκών που να εξασφαλίζουν ιατρική περίθαλψη και φροντίδα σε περίπτωση ασθένειας.

Το 1995 η Δ.Ο.Ε. και η επιτροπή του Π.Ο.Υ. για την επαγγελματική υγεία κατέληξαν σε κοινή διακήρυξη σύμφωνα με την οποία «Η επαγγελματική υγεία

θα πρέπει να έχει στόχο την προώθηση και διατήρηση στο μέγιστο δυνατό βαθμό, της σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής ευημερίας όλων των εργαζόμενων όλων των επαγγελμάτων, ....την προστασία των εργαζόμενων από κινδύνους που απορρέουν από δυσμενείς για την υγεία παράγοντες, την ανάγκη τοποθέτησης και παραμονής ενός εργαζόμενου σε ένα εργασιακό περιβάλλον που να είναι προσαρμοσμένο στις σωματικές και ψυχικές του δυνατότητες και την προσαρμογή της εργασίας στον άνθρωπο και του ανθρώπου στην εργασία του».

Ακολούθησε στη Σεούλ, το 2008 η Διακήρυξη για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (Παγκόσμια Σύνοδος Κορυφής για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία Δ.Ο.Ε. και ISSA) σύμφωνα με την οποία «...Το δικαίωμα σε ένα ασφαλές και υγιές εργασιακό περιβάλλον θα πρέπει να αναγνωρίζεται ως θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και επίσης, ότι η παγκοσμιοποίηση θα πρέπει να συμβαδίζει με τη λήψη προληπτικών μέτρων για τη διασφάλιση της υγείας και ασφάλειας στην εργασία».

Η Διακήρυξη της Δ.Ο.Ε. το 2008 για την Κοινωνική Δικαιοσύνη για μια Δίκαιη Παγκοσμιοποίηση αναφέρει ότι είναι αναγκαίες οι δεσμεύσεις και προσπάθειες των μελών να θέσουν την πλήρη και παραγωγική απασχόληση και την αξιοπρεπή εργασία στο επίκεντρο της οικονομικής και κοινωνικής τους πολιτικής...υλοποιώντας το Πρόγραμμα της Αξιοπρεπούς Εργασίας. Ειδικότερα «...αναπτύσσοντας και βελτιώνοντας τα μέτρα κοινωνικής προστασίας – κοινωνική ασφάλιση και προστασία στην εργασία- τα οποία μπορούν να διατηρηθούν και να υιοθετηθούν στις διεθνείς συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των υγιών και ασφαλών συνθηκών εργασίας...».

Επίσης, ενδιαφέρον παρουσιάζει το κείμενο που υιοθετήθηκε από την Παγκόσμια Στρατηγική για την Επαγγελματική Υγεία για όλους (Π.Ο.Υ. 1994-2000) σύμφωνα με το οποίο «... Σύμφωνα με τις αρχές των Η.Ε., της Δ.Ο.Ε. και του Π.Ο.Υ., κάθε πολίτης έχει δικαίωμα στην υγιή και ασφαλή εργασία και σε ένα εργασιακό περιβάλλον που θα του επιτρέπει να έχει μια κοινωνική και οικονομικά παραγωγική ζωή».

Τέλος, ενδιαφέρον παρουσιάζουν και συμβάσεις και συστάσεις και διεθνή πρότυπα εργασίας της Δ.Ο.Ε. όπως το άρθρο 16.1 της Σύμβασης Επαγγελματικής Υγείας και Ασφάλειας (Νο 155 του 1981) σύμφωνα με την οποία οι εργοδότες είναι υποχρεωμένοι να διασφαλίζουν, στο βαθμό που είναι δυνατό, ότι οι εργασιακοί χώροι, τα μηχανήματα, ο εξοπλισμός και οι ακολουθούμενες διαδικασίες βρίσκονται υπό τον έλεγχό τους, είναι ασφαλή και δεν αποτελούν κίνδυνο για την υγεία. Επίσης, το Πλαίσιο Προώθησης για τη Σύμβαση Επαγγελματικής Υγείας και Ασφάλειας του 2006 (Νο 197) και ειδικότερα το άρθρο 3.1. σύμφωνα με το οποίο «κάθε μέλος οφείλει να προωθεί, σε όλα τα σχετικά επίπεδα, το δικαίωμα των εργαζόμενων σε ένα ασφαλές και υγιές εργασιακό περιβάλλον».

Πιο πρόσφατα η Διεθνής Διάσκεψη Εργασίας υιοθέτησε τη διεθνή σύμβαση (ILO Convention No. 190 — Violence and Harassment in the World of Work) που θέτει ελάχιστα πρότυπα για την πρόληψη, αντιμετώπιση και εξάλειψη της βίας και παρενόχλησης στον χώρο εργασίας (φυσική, ψυχολογική, σεξουαλική, κτλ.). Η Σύμβαση συμπληρώνεται από μία μη-δεσμευτική σύσταση (Recommendation No. 206) που καθορίζει πώς να εφαρμοστεί η σύμβαση.

Τέλος, σημαντική είναι η Σύμβαση που υιοθετήθηκε στις 16 Ιουνίου 2025 για την πρόληψη και προστασία από βιολογικούς κινδύνους στον εργασιακό χώρο (ILC.113 / Convention No. 192 — Prevention and Protection against Biological Hazards in the Working Environment). H Σύμβαση συνοδεύεται από μια μη-δεσμευτική σύσταση (Recommendation No. 209) για την πρόληψη και προστασία από βιολογικούς κινδύνους στον εργασιακό χώρο.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ (Ο.Η.Ε.)

1.1. Ίδρυση. Τα κράτη, στην προσπάθειά τους να συνεργαστούν σε συγκεκριμένα θέματα, ίδρυσαν διεθνείς οργανισμούς, όπως το 1865 τη Διεθνή Τηλεγραφική Ένωση και το 1874 την Παγκόσμια Ταχυδρομική Ένωση. Το 1899 πραγματοποιήθηκε στη Χάγη, Διεθνής Διάσκεψη Ειρήνης, με σκοπό την αναζήτηση μέσων για την ειρηνική επίλυση των κρίσεων, την πρόληψη των πολέμων και την κωδικοποίηση των κανόνων του πολέμου. Η Διάσκεψη υιοθέτησε τη Σύμβαση για την ειρηνική επίλυση των διεθνών διαφορών και καθιέρωσε ένα Διαρκές Διαιτητικό Δικαστήριο, που άρχισε τις εργασίες του το 1902. Ο πρόδρομος των Ηνωμένων Εθνών ήταν η Κοινωνία των Εθνών, ένας οργανισμός που ιδρύθηκε το 1919 με τη Συνθήκη των Βερσαλλιών, με σκοπό την προώθηση της διεθνούς συνεργασίας και την επίτευξη ειρήνης και ασφάλειας. Η Κοινωνία των Εθνών, έπαυσε τις δραστηριότητές της μετά την αποτυχία της να αποτρέψει το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η ονομασία «Ηνωμένα Έθνη» (United Nations), αποδίδεται στον πρόεδρο των Η.Π.Α. Franklin D. Roosevelt ο οποίος πρότεινε τη χρήση του για πρώτη φορά, στη Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών, την 1η Ιανουαρίου 1942, όταν οι εκπρόσωποι των κυβερνήσεων 26 κρατών δεσμεύθηκαν να συνεχίσουν από κοινού τον αγώνα κατά των δυνάμεων του Άξονα.

Μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο η διεθνής κοινότητα προσπάθησε να θέσει θεσμικό πλαίσιο για την επίτευξη της ειρήνης και της ασφάλειας. Έτσι έλαβε χώρα πληθώρα συζητήσεων και συνδιασκέψεων. Οι συζητήσεις διεξήχθησαν με βάση προτάσεις που παρουσιάσθηκαν από τους εκπροσώπους της Κίνας, των Η.Π.Α., της Σοβιετικής Ένωσης και του Ηνωμένου Βασίλειου στο Dumbarton Oaks των Η.Π.Α. τον Αύγουστο-Οκτώβριο 1944. Το 1945, εκπρόσωποι από 50 κράτη συναντήθηκαν στο Σαν Φρανσίσκο, στη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τη Διεθνή Οργάνωση, με σκοπό την κατάρτιση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Ο Χάρτης υπογράφηκε στις 26 Ιουνίου 1945 από τους εκπροσώπους των 50 κρατών. Η Πολωνία, η οποία δεν εκπροσωπήθηκε στη διάσκεψη, υπέγραψε αργότερα και θεωρείται ένα από 51 ιδρυτικά κράτη-μέλη.

Ο Καταστατικός Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών, επίσημα τέθηκε σε ισχύ στις 24 Οκτωβρίου 1945, όταν επικυρώθηκε από την Κίνα, τη Γαλλία, τη Σοβιετική Ένωση, το Ηνωμένο Βασίλειο, τις Ηνωμένες Πολιτείες και από την πλειο-

ψηφία των άλλων κρατών-μελών. Η ημερομηνία αυτή, δηλαδή η 24η Οκτωβρίου, εορτάζεται ως Ημέρα των Ηνωμένων Εθνών.

1.2. Σκοπός. Σκοπός του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών είναι η διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας, η προώθηση της διεθνούς συνεργασίας για την επίλυση των διεθνών διαφορών και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σήμερα μέλη του είναι Ο.Η.Ε. είναι 193 κράτη.

Ο Ο.Η.Ε. δεν είναι μια παγκόσμια κυβέρνηση και δεν νομοθετεί. Παρέχει τα μέσα για την επίλυση διεθνών συγκρούσεων και διαμορφώνει πολιτικές σε θέματα που αφορούν όλα τα κράτη. Στα Ηνωμένα Έθνη, όλα τα κράτη-μέλη, μεγάλα και μικρά, πλούσια και φτωχά, με διαφορετικές πολιτικές απόψεις και κοινωνικά συστήματα, διαθέτουν μια φωνή και μια ψήφο.

1.3. Δομή. Για την επίτευξη των σκοπών του Ο.Η.Ε. ιδρύθηκαν και λειτουργούν έξι κύρια όργανα. Αυτά είναι α) η Γενική Συνέλευση, β) το Συμβούλιο Ασφαλείας, γ) η Γενική Γραμματεία, δ) το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο, ε) το Συμβούλιο Κηδεμονιών, και στ) το Διεθνές Δικαστήριο.

Γενική Συνέλευση (General Assembly). Σ΄ αυτή μετέχουν όλα τα κράτη-μέλη του Ο.Η.Ε. και συζητούν όλα τα θέματα που προκύπτουν στον διεθνή χώρο και αφορούν τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, την παγκοσμιοποίηση και την προστασία του περιβάλλοντος. Κάθε κράτος-μέλος διαθέτει μία ψήφο. Συνέρχεται μια φορά το χρόνο σε τακτική σύνοδο και εκτάκτως όταν προκύψει διεθνές θέμα. Οι αποφάσεις λαμβάνονται με πλειοψηφία των 2/3, ενώ για λιγότερο σημαντικά θέματα αρκεί η απλή πλειοψηφία. Είναι το αντιπροσωπευτικότερο όργανο του Ο.Η.Ε.

Συμβούλιο Ασφαλείας (Security Council). Το Συμβούλιο Ασφαλείας έχει αρμοδιότητα για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας και την επίλυση των διεθνών διαφορών. Συνεδριάζει οποτεδήποτε απειλείται η διεθνής ειρήνη. Τα μέλη του είναι 15 από τα οποία 5 μόνιμα (Κίνα, Γαλλία, Μεγάλη Βρετανία, Η.Π.Α. και Ρωσική Ομοσπονδία) και 10 μη μόνιμα μέλη που εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση για δύο χρόνια. Οι αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας απαιτούν 9 θετικές ψήφους. Όμως τα μόνιμα μέλη έχουν το δικαίωμα της άσκησης veto (αρνησικυρίας) που σημαίνει ότι εάν ένα από αυτά δώσει αρνητική ψήφο για κάποιο θέμα δεν είναι δυνατόν να ληφθεί απόφαση. Η αποχή μόνιμου μέλους δεν ισοδυναμεί με veto. Το Συμβούλιο Ασφαλείας είναι το αποφασιστικότερο όργανο του Ο.Η.Ε.

Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο (Τhe Economic and Social Council). Το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο έχει αρμοδιότητες που αφορούν τις δραστηριότητες του Ο.Η.Ε. και των ειδικευμένων οργανώσεών του στον κοινωνικό και οικονομικό τομέα. Αποτελεί χώρο συζήτησης των διεθνών οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων. Αποτελείται από 54 μέλη που εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση για τρία χρόνια, με βάση το κριτήριο της γεωγραφικής και οικονομικής εκπροσώπησης. Κάθε μέλος έχει μια ψήφο.

Οι αποφάσεις λαμβάνονται με σχετική πλειοψηφία. Το Συμβούλιο αποτελείται από πολλές επιτροπές, υποεπιτροπές και εξειδικευμένες ομάδες εργασίας, όπως η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η Επιτροπή που ασχολείται με θέματα που αφορούν τις γυναίκες, η Επιτροπή για τα ναρκωτικά, κ.λπ.

Συμβούλιο Κηδεμονιών (Trusteeship Council). Το όργανο αυτό δημιουργήθηκε για να εποπτεύσει 11 περιοχές που τελούσαν υπό κηδεμονία και για να τις βοηθήσει να αποκτήσουν ανεξαρτησία και αυτοδύναμη κυβέρνηση. Τα κράτη - περιοχές αυτές σταδιακά είτε ενώθηκαν με άλλα κράτη (π.χ. η Ρουάντα και το Μπουρούντι που διοικούνταν από το Βέλγιο το 1961 έγιναν δύο ανεξάρτητα κράτη) είτε ανεξαρτητοποιήθηκαν (π.χ. η Νέα Γουινέα που διοικούνταν από την Αυστραλία έγινε το ανεξάρτητο κράτος Παπούα Νέα Γουινέα το 1975). Το Συμβούλιο Κηδεμονιών ανέπτυξε κυρίως δράση στις δεκαετίες του 1960 και 1970. Σήμερα, μετά την ανεξαρτητοποίηση του νησιωτικού συμπλέγματος Παλάου του Ειρηνικού που διοικούνταν από τις Η.Π.Α., το Συμβούλιο έχει ολοκληρώσει το έργο του. Αποτελείται μόνο από τα 5 μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας οπότε και συγκαλείται όταν οι περιστάσεις το απαιτούν.

Διεθνές Δικαστήριο (The International Court of Justice). Το Διεθνές Δικαστήριο αποτελεί το κύριο δικαστικό όργανο του Ο.Η.Ε. και αποτελείται από 15 δικαστές που εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση και το Συμβούλιο Ασφαλείας. Εδρεύει στη Χάγη και είναι αρμόδιο για την επίλυση διαφορών μεταξύ των κρατών καθώς μόνο τα κράτη μπορούν να προσφύγουν στο Διεθνές Δικαστήριο. Η συμμετοχή των κρατών στη διαδικασία είναι προαιρετική. Εάν όμως το κράτος προσφύγει στο Δικαστήριο υποχρεούται να αποδεχθεί την απόφασή του. Το Διεθνές Δικαστήριο είναι επίσης αρμόδιο να ερμηνεύει διεθνείς συνθήκες, να γνωμοδοτεί για διάφορα θέματα μετά από αίτηση του ενδιαφερόμενου κράτους και να συμβουλεύει τη Γενική Συνέλευση και το Συμβούλιο Ασφαλείας μετά από αίτησή τους.

Γενική Γραμματεία (Secretariat). Η Γενική Γραμματεία ασκεί διοικητικό έργο και υποστηρικτικό των λοιπών οργάνων του Ο.Η.Ε. Διαρθρώνεται σε πολυπληθείς Διευθύνσεις και Τμήματα και στελεχώνεται από 8.900 προσωπικό που προέρχεται από 170 χώρες. Η έδρα της βρίσκεται στη Ν. Υόρκη αλλά διατηρεί γραφεία στην Γενεύη, τη Βιέννη, το Ναϊρόμπι, τη Μπανγκόκ, το Σαντιάγκο, τη Βηρυτό και σε άλλες χώρες. Επικεφαλής της Γενικής Γραμματείας είναι ο Γενικός Γραμματέας, ο οποίος διορίζεται από τη Γενική Συνέλευση, μετά από πρόταση του Συμβουλίου Ασφαλείας για πέντε χρόνια. Είναι πρόσωπο που απολαμβάνει αναγνώριση και σεβασμό από τη διεθνή κοινότητα. Ο ρόλος του επεκτείνεται και σε καθήκοντα διαμεσολαβητή σε περίπτωση που προκληθεί ζήτημα με διεθνείς προεκτάσεις. Από τη διεθνή πρακτική του Ο.Η.Ε. σε κάθε περίπτωση και ιδιαίτερα στη διεξαγωγή των ει-

ρηνευτικών επιχειρήσεων προκύπτει ο ουσιαστικός ρόλος του Γενικού Γραμματέα στην επίτευξη διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας.

Στη Γενική Γραμματεία των Η.Ε. λειτουργεί τομέας Κοινωνικής Πολιτικής και Ανάπτυξης (Division for Social Policy and Development) ως μέρος του Τμήματος Οικονομικών και Κοινωνικών Υποθέσεων (Department of Economic and Social Affairs / DESA). Ο τομέας επιδιώκει την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας στο πεδίο της κοινωνικής ανάπτυξης, ιδιαίτερα στον περιορισμό της φτώχειας, στην παραγωγική απασχόληση και στην αξιοπρεπή εργασία και στην κοινωνική ένταξη ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας, της νεολαίας, της οικογένειας, των ατόμων με αναπηρίες, τους αυτόχθονες λαούς, και γενικά τα άτομα που περιθωριοποιούνται από την κοινωνία και την ανάπτυξη. Ο τομέας υποστηρίζει, ως κεντρικό στόχο των οικονομικών και κοινωνικών πολιτικών, την προώθηση της πλήρους, παραγωγικής, κατάλληλα και επαρκώς αμειβόμενης και ελεύθερα επιλεγόμενης απασχόλησης.

1.4. Σύστημα του Ο.Η.Ε. Τα Ηνωμένα Έθνη, στο πλαίσιο της αποτελεσματικής επίτευξης των σκοπών του Καταστατικού Χάρτη, έχουν δημιουργήσει έναν αριθμό ειδικευμένων οργανώσεων, προγραμμάτων και ταμείων. Το σύνολο αυτών απαρτίζει το λεγόμενο σύστημα των Ηνωμένων Εθνών. Οι οργανώσεις του Ο.Η.Ε., χωρίζονται σε δυο ομάδες, στα σώματα και στις ειδικευμένες οργανώσεις.

Με τον όρο «σώματα» νοούνται τμήματα, προγράμματα, ιδρύματα και ταμεία που έχουν ιδρυθεί από τη Γενική Συνέλευση του Ο.Η.Ε. Στην κατηγορία αυτή ως παραδείγματα αναφέρονται το Ταμείο για τα Παιδιά του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών / UNICEF, το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα των Η.Ε. / UNEP, η Διάσκεψη των Η.Ε. για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη / UNCTAD, το Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Η.Ε. / UNDP, κ.λπ.

Οι «ειδικευμένες οργανώσεις» του Ο.Η.Ε., είναι χωριστές, αυτόνομες οργανώσεις που συνεργάζονται με τον Ο.Η.Ε. και μεταξύ τους. Έχουν ευρύτατες διεθνείς αρμοδιότητες σε οικονομικούς, κοινωνικούς, πολιτιστικούς και άλλους σχετικούς τομείς, διαθέτουν δικά τους μέλη, νομοθετικά και εκτελεστικά όργανα, γραμματείες και προϋπολογισμούς. Συνεργάζονται μεταξύ τους και με τον Ο.Η.Ε., ιδιαίτερα μέσω του συντονιστικού μηχανισμού του Οικονομικού και Κοινωνικού Συμβουλίου, σε διακυβερνητικό επίπεδο και μέσω

του Συντονιστικού Συμβουλίου των Επικεφαλής του Συστήματος του Ο.Η.Ε. (CEB), σε διαγραμματειακό επίπεδο.

Ως παραδείγματα ειδικευμένων οργανώσεων αναφέρονται η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας / ILO, ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας / FΑΟ, ο Εκπαιδευτικός, Επιστημονικός και Πολιτιστικός Οργανισμός των Η.Ε. / UNESCO, ο Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας / ICAO, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας / WHO, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός / ΙΜΟ, κ.λπ.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟPΓΑΝΩΣΗ ΕPΓΑΣΙΑΣ (Δ.Ο.Ε.)

2.1. Ίδρυση. Με τη Συνθήκη των Βερσαλλιών που έδωσε τέλος στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ιδρύθηκε, το έτος 1919, η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (International Labour Organization / ILO). Η ίδρυσή της βασίσθηκε στην αντίληψη ότι η παγκόσμια και διαρκής ειρήνη μπορεί να επιτευχθεί μόνο βασιζόμενη στην κοινωνική δικαιοσύνη. Το 1946 η Δ.Ο.Ε. έγινε ειδικευμένη οργάνωση των Η.Ε. με έδρα τη Γενεύη. Το 1969 η Οργάνωση τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης. Κατά την απονομή του βραβείου η επιτροπή Νόμπελ τόνισε για άλλη μια φορά τη σύνδεση της ειρήνης και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Στην ομιλία του ο πρόεδρος της επιτροπής επεσήμανε τη συμβολή της Δ.Ο.Ε. στην πραγματοποίηση των θεμελιωδών ηθικών ιδεών στις οποίες βασίζεται. Επίσης, τόνισε ότι η Δ.Ο.Ε. έχει καταφέρει μεταρρυθμίσεις οι οποίες έχουν επιτρέψει την αφαίρεση των πλέον εξόφθαλμων αδικιών σε πάρα πολλές χώρες.

2.2. Σκοπός. Η Δ.Ο.Ε. επιδιώκει την προώθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης και των διεθνώς αναγνωρισμένων ανθρωπίνων και εργασιακών δικαιωμάτων. Καθορίζει τα διεθνή πρότυπα εργασίας με τη μορφή συμβάσεων και συστάσεων, οι οποίες ορίζουν τα ελάχιστα πρότυπα των βασικών δικαιωμάτων εργασίας. Η Δ.Ο.Ε. υπήρξε πρωτοπόρος στη διεκδίκηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στα οποία, σύμφωνα με το καταστατικό της, περιλαμβάνονται τα αστικά, τα πολιτικά, τα οικονομικά, τα κοινωνικά και τα πολιτισμικά δικαιώματα.

Η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας είναι αφιερωμένη στην προώθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης και των διεθνώς αναγνωρισμένων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων των εργαζόμενων. Ειδικότερα, η Δ.Ο.Ε. βοηθά στην προώθηση της δημιουργίας θέσεων αξιοπρεπούς εργασίας και στη δημιουργία οικονομικών και εργασιακών συνθηκών που προωθούν τη διαρκή ειρήνη, την ευημερία και την πρόοδο. Οι κύριοι στόχοι της είναι α) η προώθηση των δικαιωμάτων στην εργασία, β) η ενθάρρυνση ευκαιριών αξιοπρεπούς απασχόλησης, γ) η ενίσχυση της κοινωνικής προστασίας, και δ) η ενί-

σχυση του διαλόγου για θέματα που σχετίζονται με την εργασία. Ένας από τους βασικούς στόχους της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, όπως καθορίστηκε και στο καταστατικό της, είναι η προστασία του εργαζόμενου από την ασθένεια ή τον τραυματισμό που προέρχεται ή λαμβάνει χώρα κατά τη διάρκεια της εργασίας του.

Η Δ.Ο.Ε. θέτει διεθνή πρότυπα εργασίας, στα οποία συμπεριλαμβάνονται και πρότυπα στο πεδίο της επαγγελματικής υγείας και ασφάλειας. Τα πρότυπα αυτά λειτουργούν ως οδηγός για τις κυβερνήσεις που έχουν τη θέληση να θεσπίσουν εθνικό θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο και να ενισχύσουν την εφαρμογή τους στον εργασιακό χώρο. Εφόσον μια χώρα επικυρώσει τη συνθήκη της Δ.Ο.Ε., την ενσωματώνει στην εθνική της νομοθεσία προκειμένου να εφαρμοσθεί.

2.3. Μέλη. Μέλη της Δ.Ο.Ε. είναι α) τα κράτη που ήταν μέλη της μέχρι την 1η Νοεμβρίου 1945, β) τα κράτη μέλη του Ο.Η.Ε., εφόσον έχουν με ανακοίνωσή τους προς το Γενικό Διευθυντή του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας, αποδεχτεί τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον καταστατικό χάρτη του Οργανισμού, και γ) τα κράτη που δεν είναι μέλη του Ο.Η.Ε., εφόσον εκλεγούν από τη Γενική Διάσκεψη με πλειοψηφία των 2/3 των παρόντων αντιπροσώπων των κρατών-μελών.

2.4. Δομή. Τα κύρια όργανα της Δ.Ο.Ε. είναι α) η Γενική Διάσκεψη των αντιπροσώπων των κρατών-μελών (General Conference of representatives of the Members), β) το Διοικητικό Συμβούλιο (Governing Body) και γ) το Διεθνές Γραφείο Εργασίας (International Labour Office).

Γενική Διάσκεψη. Η Γενική Διάσκεψη της Δ.Ο.Ε. είναι η ανώτερη αρχή της Οργάνωσης. Συνέρχεται κάθε έτος και συγκροτείται από τέσσερις αντιπροσώπους από κάθε κράτος-μέλος. Οι δύο από τους τέσσερις εκπροσωπούν την κυβέρνηση, ένας τους εργαζόμενους και ένας τους εργοδότες του κράτους-μέλους. Κάθε αντιπρόσωπος διαθέτει μία ψήφο, ακριβώς επειδή αντιπροσωπεύει διαφορετικά συμφέροντα. Κύριο έργο της ετήσιας Διάσκεψης είναι η καθιέρωση ομοιόμορφων κοινωνικών κριτηρίων εργασίας με βάση τις συναφείς διεθνείς συμβάσεις. Η Γενική Διάσκεψη, στη προσπάθειά της να πετύχει τους στόχους της, προβαίνει σε συστάσεις προς τις κυβερνήσεις ώστε να συμπληρωθούν διάφορα νομοθετικά κενά σε θέματα εργασιακών σχέσεων και υποβάλλει σχέδια εργατικών συμβάσεων ενιαίων κριτηρίων προκειμένου να αναβαθμίζεται διεθνώς το εργατικό δίκαιο.

Διοικητικό Συμβούλιο. Το Διοικητικό Συμβούλιο συγκροτείται από 56 μέλη, από τα οποία 28 εκπροσωπούν τις κυβερνήσεις, 14 εκπροσωπούν τους εργοδότες, και 14 εκπροσωπούν τους εργαζόμενους. Από τα 28 άτομα που εκπροσωπούν τις κυβερνήσεις, τα 10 διορίζονται από τα κράτη-μέλη που έχουν σημαντική βιομηχανική ανάπτυξη. Όλα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου εκλέγονται για τρία χρόνια. Στις αρμοδιότητες του Δ.Σ. της Δ.Ο.Ε.

περιλαμβάνεται η επιλογή του προσωπικού του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας, η υποβολή υποδείξεων και οδηγιών προς τον Γενικό Διευθυντή του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας και η απ’ ευθείας συνεννόηση με τα Υπουργεία Εργασίας των κρατών-μελών της Δ.Ο.Ε.

Διεθνές Γραφείο Εργασίας. Το Διεθνές Γραφείο Εργασίας αποτελεί το κυριότερο όργανο της Δ.Ο.Ε. Εκτελεί χρέη γραμματείας τόσο για τη Διάσκεψη όσο και για το Διοικητικό Συμβούλιο. Συγκεντρώνει και διαβιβάζει πληροφορίες σχετικές με τα διάφορα εργατικά καθεστώτα και ζητήματα και βοηθά τις κυβερνήσεις, εφόσον ζητηθεί, στην κατάρτιση νομοσχεδίων, σε συμφωνία με τις αποφάσεις της Γενικής Διάσκεψης. Επικεφαλής του Γραφείου είναι ο Γενικός Διευθυντής, ο οποίος λογοδοτεί στο Διοικητικό Συμβούλιο.

Οι αρμοδιότητες του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας της Δ.Ο.Ε. αφορούν α) την εκπόνηση μελετών και ερευνών για τα εργασιακά θέματα, β) τη συγκέντρωση στοιχείων και την παροχή πληροφοριών για τους διεθνείς κανονισμούς εργασίας, και γ) την έκδοση επεξηγηματικών δημοσιευμάτων σε θέματα εργασίας.

Η Δ.Ο.Ε., λόγω της τριμερούς δομής-εκπροσώπησής της, διαθέτει σημαντικό πλεονέκτημα στην εξεύρεση λύσεων σε εργασιακά προβλήματα, καθώς εξασφαλίζει την συμμετοχή των εργαζόμενων, των εργοδοτών και των κυβερνήσεων. Κατά συνέπεια αναπτύσσει αποτελεσματικά πρότυπα και πρακτικές εργασίες, σε εθνικό και σε επιχειρησιακό επίπεδο, που οδηγούν σε σημαντικές βελτιώσεις στην υγεία και ασφάλεια των εργαζόμενων. Παράλληλα, οι συμμετέχοντες έχουν ενεργό ρόλο στη λήψη αποφάσεων που λαμβάνονται σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους. Λόγω της πολύπλοκης και ποικιλόμορφης φύσης του εργασιακού χώρου, με τις διαφορετικές μορφές και συνθήκες εργασίας και λόγω της ύπαρξης ποικίλων και διαφορετικών κινδύνων για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζόμενων, η συνεργασία έχει διευρυνθεί με τη συμμετοχή των αρμόδιων υπουργείων, των επιθεωρητών εργασίας, των υπηρεσιών επαγγελματικής υγείας, της επιστημονικής κοινότητας, των επαγγελματικών οργανώσεων, των οργανώσεων της άτυπης οικονομίας, των χαμηλόμισθων και των αντιπροσώπων των ευπαθών κοινωνικών ομάδων.

2.5. Βασικές αρχές για τα εργασιακά πρότυπα. Οι βασικές αρχές της Δ.Ο.Ε. σχετικά με τη θέσπιση προτύπων σε θέματα υγείας και ασφάλειας της εργασίας αναφέρονται στην:

α) Υιοθέτηση ενός εθνικού συστήματος υγείας και ασφάλειας.

β) Θέσπιση και ενίσχυση-ανανέωση του αναγκαίου νομικού πλαισίου.

γ) Καθιέρωση και εφαρμογή εθνικής πολιτικής.

δ) Διαμόρφωση και εφαρμογή εθνικού προγράμματος υγείας και ασφάλειας στην εργασία.

ε) Καθιέρωση συντονιστικών μηχανισμών.

στ) Καθιέρωση εθνικού συστήματος καταγραφής και γνωστοποίησης εργατικών ατυχημάτων και επαγγελματικών ασθενειών.

ζ) Καθιέρωση μέτρων πρόληψης σε επιχειρησιακό επίπεδο.

η) Θέσπιση υπηρεσιών επαγγελματικής υγείας για τους εργαζόμενους.

θ) Προαγωγή και δημιουργία κουλτούρας πρόληψης.

ι) Προστασία από τη βία και την παρενόχληση στον χώρο εργασίας.

Οι παραπάνω αρχές βασίζονται στην αναγνώριση του αξιώματος ότι η γνώση είναι απαραίτητη για την εφαρμογή μέτρων υγείας και ασφάλειας στην εργασία. Επίσης, ότι η υγεία και ασφάλεια αποτελεί ευθύνη και των τριών μερών δηλ. των εργοδοτών, των εργαζόμενων και των κυβερνήσεων και το γεγονός ότι οι εργαζόμενοι έχουν δικαιώματα αλλά και καθήκοντα, ενώ οι εργοδότες έχουν υποχρεώσεις αλλά και ευθύνες.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

O ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ, ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ
ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ (UNESCO)

3.1. Ίδρυση. Η UNESCO (United Nations Educational Scientific and Cultural Organization) είναι ο εκπαιδευτικός, επιστημονικός και πολιτιστικός οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών, ο οποίος ιδρύθηκε το 1945. Η UNESCO προωθεί τη διεθνή συνεργασία μεταξύ των 194 κρατών-μελών και των 12 συνεργαζόμενων μελών της, στους τομείς της εκπαίδευσης, της επιστήμης, του πολιτισμού και της επικοινωνίας.

3.2. Σκοπός. Από την ίδρυσή της, στην αποστολή της UNESCO περιλαμβάνεται η συνεισφορά στην οικοδόμηση της ειρήνης και στην εξάλειψη της φτώχειας, η διαρκής ανάπτυξη και ο διαπολιτισμικός διάλογος. Η προστασία της βιοποικιλότητας, η ανταπόκριση στην τεχνητή νοημοσύνη, η διαφύλαξη της κληρονομιάς και η διασφάλιση της πρόσβασης σε αξιόπιστες πληροφορίες είναι μερικά παραδείγματα του έργου που υλοποιεί η UNESCO σε όλο τον κόσμο.

Βασική προϋπόθεση στην επίτευξη αυτών των στόχων είναι η παροχή εκπαίδευσης. Το όραμα και ο στόχος του Οργανισμού είναι η εξασφάλιση ποιοτικής εκπαίδευσης σε όλο τον κόσμο και η εξασφάλιση του δικαιώματος όλων στην εκπαίδευση. Κυρίαρχη είναι η πεποίθηση ότι η εκπαίδευση διαδραματίζει θεμελιώδη ρόλο στην ανθρώπινη, κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη.

3.3. Εκπαίδευση. Βασική αρχή του Οργανισμού όσον αφορά την εκπαίδευση είναι η παροχή εκπαίδευσης σε όλους. Για την επίτευξή του στόχου αυτού, ο Οργανισμός παρέχει κατευθυντήριες οδηγίες στα κράτη, σε παγκόσμιο και περιφερειακό επίπεδο, ενισχύει τα εκπαιδευτικά συστήματα σε όλο τον κόσμο, σε όλα τα επίπεδα (από την προσχολική μέχρι την ανώτατη εκπαίδευση, την τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, τη μη τυπική εκπαίδευση και την επιμόρφωση) και αντιμετωπίζει τις σύγχρονες παγκόσμιες προκλήσεις μέσω της εκπαίδευσης.