ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ


Διαγράμματα - Ερμηνεία - Υποδείγματα

Σε απόθεμα

Τιμή: 58,00 €

Συνδυάστε Βιβλίο (έντυπο) + e-book και κερδίστε έκπτωση 25%

* Απαιτούμενα πεδία

Κωδικός Προϊόντος: 15331
Βαφειάδου Π., Βίτσα Π.

Το έργο με τίτλο «ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ (Διαγράμματα - Ερμηνεία - Υποδείγματα)», περιλαμβάνει σε δεκαεννέα (19) θεματικές ενότητες, τα διαγράμματα και την ερμηνευτική προσέγγιση του δικαίου της αστικής ευθύνης και της ευθύνης του ασφαλιστή από αυτοκινητικά ατυχήματα, καθώς και αντιπροσωπευτικά υποδείγματα σχετικών δικογράφων.

Τα θέματα που παρουσιάζονται, κατανέμονται στις εξής ενότητες:

[1] Ευθύνη κατά το Ν ΓΠΝ/1911

[2] Ευθύνη γενικά από αδικοπραξία (ΑΚ 914)

[3] Ευθύνη για ζημία από οικείο πταίσμα (ΑΚ 300)

[4] Ευθύνη προστήσαντος (ΑΚ 922)

[5] Ευθύνη εποπτεύοντος (ΑΚ 923)

[6] Ευθύνη Δημοσίου για αδικοπραξία των οργάνων του (ΕισΝΑΚ 105, 106)

[7] Ευθύνη περισσοτέρων για ζημία (ΑΚ 926, 927)

[8] Περιεχόμενο και έκταση αποζημίωσης

[9] Ζημία πραγμάτων

[10] Ευθύνη για θανάτωση προσώπου (ΑΚ 928)

[11] Ευθύνη για βλάβη του σώματος ή της υγείας προσώπου (ΑΚ 929, 931)

[12] Τρόπος καταβολής της αποζημίωσης επί θανάτωσης προσώπου ή βλάβης του σώματος ή της υγείας (ΑΚ 930)

[13] Μεταβίβαση της αξίωσης του παθόντος στο ΙΚΑ ή σε αλλοδαπό φορέα κοινωνικής ασφάλισης

[14] Χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη (ΑΚ 932)

[15] Παραγραφή της αξίωσης από αδικοπραξία (ΑΚ 937)

[16] Ευθύνη ασφαλιστή από την υποχρεωτική ασφάλιση αυτοκινήτου

[17] Ευθύνη Επικουρικού Κεφαλαίου

[18] Ευθύνη Γραφείου Διεθνούς Ασφάλισης

[19] Διαδικασία διαφορών για ζημίες από αυτοκίνητο και από τη σύμβαση ασφάλισής του (ΚΠολΔ 681 Α)

Mετά τις ανωτέρω 19 θεματικές ενότητες, παρατίθεται η επιλεκτική επισήμανση πρακτικών θεμάτων που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον αλλά και προβληματισμούς στην πράξη, υπό τύπον ερωτήσεων, στα οποία δίδεται εμπεριστατωμένη (με παραπομπή στη βιβλιογραφία και τη νομολογία), απάντηση. Τέλος, παρατίθεται αναλυτικό ευρετήριο, που αφορά όλη την παραπάνω ύλη.

Η έκδοση αυτή, με την λεπτομερή και πλήρως ενημερωμένη, σύμφωνα με τα νέα νομοθετικά και νομολογιακά δεδομένα, προσέγγιση των σχετικών θεμάτων, αλλά και με την πρακτική αντιμετώπισή τους, μέσω των σχετικών υποδειγμάτων, συμβάλλει στην ολοκληρωμένη ενημέρωση των νομικών και των ασφαλιστικών εταιριών, που ασχολούνται με την αστική ευθύνη και την ευθύνη του ασφαλιστή από αυτοκινητικά ατυχήματα, προσφέροντάς τους ένα εύχρηστο, πρακτικό και πλήρες βοήθημα.

[1] Ευθύνη κατά το Ν ΓΠΝ/1911  
ΔιάγραμμαΣελ. 1
Ερμηνευτικά σχόλια 
Α. Αστική ευθύνη από διακινδύνευση - Προϋποθέσεις της ευθύνης και έκτασή της 
1. Νομική της φύσηΣελ. 8
2. Έννοια αυτοκινήτου κατά το Ν ΓΠΝ/1911Σελ. 8
3. Η έννοια του «αυτοκινήτου» σε άλλα νομοθετικά κείμεναΣελ. 9
4. Αυτοκίνητα μη υπαγόμενα στη ρύθμιση του Ν ΓΠΝ/1911Σελ. 9
5. Έννοια κατόχουΣελ. 10
6. Παραχώρηση της οδήγησης σε τρίτο πρόσωποΣελ. 11
7. Αυτογνωμόνως «επιληφθείς της κατοχής» του αυτοκινήτουΣελ. 12
8. Πρόσωπα που δεν έχουν την ιδιότητα του κατόχουΣελ. 12
9. Ζημία από αυτοκίνητο κατά τη λειτουργία τουΣελ. 13
10. Ατυχήματα άσχετα με τη λειτουργία του αυτοκινήτουΣελ. 13
11. Ποιοι δεν έχουν δικαίωμα αποζημίωσης κατά τον ΓΠΝ/1911Σελ. 14
12. Η αιτιώδης συνάφεια ως προϋπόθεση ευθύνης κατά το Ν ΓΠΝ/1911Σελ. 14
13. Η ευθύνη του οδηγούΣελ. 15
14. Η ευθύνη του κατόχουΣελ. 15
15. Η ευθύνη του ιδιοκτήτη και η έκταση αυτήςΣελ. 15
16. Ένσταση περιορισμού της ευθύνης του ιδιοκτήτη μέχρι την αξία του αυτοκινήτουΣελ. 16
17. Η δυνατότητα παραχώρησης του αυτοκινήτου εκ μέρους του ιδιοκτήτη προς απαλλαγήν από την ευθύνη τουΣελ. 17
B. Προϋποθέσεις απαλλαγής από την ευθύνη των ενεχομένων κατά το Ν ΓΠΝ/1911 προσώπων 
1. Η ανωτέρα βία ως λόγος απαλλαγήςΣελ. 17
2. Λόγοι που δεν αποτελούν ανωτέρα βίαΣελ. 17
3. Η υπαιτιότητα του παθόνταΣελ. 19
4. Το τεκμήριο της υπαιτιότητας του παθόνταΣελ. 19
5. Το πταίσμα τρίτου προσώπου που δεν ανήκει στην υπηρεσία του αυτοκινήτουΣελ. 20
6. Ποια πρόσωπα δεν θεωρούνται τρίτοιΣελ. 21
7. Συνυπαιτιότητα τρίτουΣελ. 21
8. Ελάττωμα του αυτοκινήτου, το οποίο με οποιαδήποτε επιμέλεια δεν μπορούσε να γνωρίζει ο οδηγόςΣελ. 21
9. Η κατάσταση ανάγκηςΣελ. 22
Γ. Καταλογισμός της ευθύνης επί κοινών ζημιών που προέρχονται από κοινό πταίσμα 
1. Οι προϋποθέσεις καταλογισμού της ζημίας ανάλογα με τη βαρύτητα του πταίσματοςΣελ. 22
2. Συσχετισμός του άρθρου 6 του Ν ΓΠΝ/1911 με την ΑΚ 300Σελ. 22
Δ. Η παραγραφή των αξιώσεων που ερείδονται στο Ν ΓΠΝ/1911 
1. Η διετής παραγραφή των αξιώσεων από το Ν ΓΠΝ/1911Σελ. 23
2. Η αφετηρία της παραγραφήςΣελ. 23
Ε. Η εσωτερική σχέση αναγωγής των ενεχομένων προσώπων 
1. Δικαίωμα αναγωγής του μη υπαιτίουΣελ. 23
2. Η παραγραφή του δικαιώματος της αναγωγήςΣελ. 23
ΣΤ. Κριτήρια για την επιδίκαση της αποζημίωσης 
1. Οι «κατʼ ιδίαν περιστάσεις» που λαμβάνονται υπόψη κατά την επιδίκαση της αποζημιώσεωςΣελ. 24
2. Ποιες αξιώσεις αφορά η αποζημίωση του άρθρου 9 του Ν ΓΠΝ/1911Σελ. 24
3. Περισσότεροι υπόχρεοι και έκταση της ευθύνης εκάστου αυτώνΣελ. 24
4. Το δικαίωμα αναγωγής του καταβαλόντος συνοφειλέτηΣελ. 25
Ζ. Σύγκρουση αυτοκινήτων 
1. Η ratio της ρύθμισηςΣελ. 25
2. Έννοια σύγκρουσηςΣελ. 25
3. Ζημιές επιβαινόντων ή βλάβη των πραγμάτων που βρίσκονται εντός των αυτοκινήτων «σε λειτουργία»Σελ. 26
4. Μη εφαρμογή του άρθρου 10 του Ν ΓΠΝ/1911 όταν υπάρχουν ζημιές προσώπων ή πραγμάτων που βρίσκονται έξω από τα συγκρουσθέντα αυτοκίνηταΣελ. 26
5. Ποιες διατάξεις του Ν ΓΠΝ/1911 εφαρμόζονται επί συγκρούσεως αυτοκινήτωνΣελ. 26
Η. Μέτρα προς εξασφάλιση των απαιτήσεων του ζημιωθέντος 
1. Ενέχυρο επί του αυτοκινήτουΣελ. 27
2. Ανάλογη εφαρμογή διατάξεων και επί του νομίμου ενεχύρου του άρθρου 11 παρ. 1 του Ν ΓΠΝ/1911Σελ. 28
3. Προνομιακή μεταχείριση του έχοντος το δικαίωμα του ενεχύρουΣελ. 28
4. Πότε δεν εφαρμόζεται το δικαίωμα του ενεχύρου επί του αυτοκινήτουΣελ. 28
5. Η κράτηση του αυτοκινήτου από την αστυνομική αρχή (σύμφωνα με το άρθρο 11 παρ. 2 του Ν ΓΠΝ/1911)Σελ. 28
6. Άρση της κράτησης του αυτοκινήτου αν η ασφαλιστική εταιρία καταθέσει έγγραφη δήλωση στην αστυνομική αρχήΣελ. 29
7. Συντηρητική κατάσχεση του αυτοκινήτουΣελ. 29
8. Τρόπος επιβολής της συντηρητικής κατάσχεσης του αυτοκινήτουΣελ. 29
Θ. Εξαιρέσεις από το πεδίο εφαρμογής του Ν ΓΠΝ/1911 
1. Μη εφαρμογή του Ν ΓΠΝ/1911 σε περίπτωση βλάβης των μεταφερομένων με το ζημιογόνο αυτοκίνητο προσώπων ή πραγμάτωνΣελ. 30
2. Εφαρμογή του Ν ΓΠΝ/1911 όταν ζητείται χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνηςΣελ. 30
3. Εφαρμογή του Ν ΓΠΝ/1911 για πρόσωπα και πράγματα που μεταφέρονται με λεωφορείοΣελ. 31
4. Ειδικά ζητήματα σε περίπτωση τραυματισμού ή θανατώσεως επιβάτη ή τρίτου από τη σύγκρουση αυτοκινήτωνΣελ. 31
Υπόδειγμα 
Αγωγή με βάσει το Ν ΓΠΝ/1911 (άρθρα 2 και 4)Σελ. 33
ΠαρατηρήσειςΣελ. 38
[2] Ευθύνη γενικά από αδικοπραξία  
ΔιάγραμμαΣελ. 41
Ερμηνευτικά σχόλια 
Α. Οι γενικές προϋποθέσεις της αδικοπρακτικής ευθύνης 
1. ΥπαιτιότηταΣελ. 43
2. Έννοια παράνομης πράξηςΣελ. 43
3. Έννοια ζημίαςΣελ. 43
4. Έννοια αιτιώδους συνάφειαςΣελ. 44
5. Αναιρετικός έλεγχοςΣελ. 44
Β. Ανικανότητα προς καταλογισμό 
1. Ανίκανοι προς καταλογισμόΣελ. 44
2. Ανικανότητα λόγω έλλειψης συνείδησης των πραττομένωνΣελ. 44
3. Υπαίτια διατάραξη της συνειδήσεωςΣελ. 45
4. Ανήλικος που δεν συμπλήρωσε το 10ο έτος της ηλικίας τουΣελ. 45
5. Ανήλικος που έχει συμπληρώσει το 10ο όχι όμως και το 14ο έτος της ηλικίας τουΣελ. 45
6. ΚωφάλαλοιΣελ. 45
Γ. Εύλογη αποζημίωση 
Υπόδειγμα 
Αγωγή αποζημίωσης για αποκατάσταση υλικών ζημιών και για μείωση αξίας βλαβέντος αυτοκινήτουΣελ. 47
ΠαρατηρήσειςΣελ. 51
 
[3] Ευθύνη για ζημία από οικείο πταίσμα  
ΔιάγραμμαΣελ. 53
Ερμηνευτικά σχόλια 
Α. Προϋποθέσεις εφαρμογής της ΑΚ 300 
1. Έννοια συντρέχοντος πταίσματος του ζημιωθέντος στην επέλευση της ζημίας τουΣελ. 54
2. Απαραίτητη η σωρευτική συνδρομή των προϋποθέσεωνΣελ. 54
3. Διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου στην περίπτωση συντρέχοντος πταίσματος του ζημιωθέντοςΣελ. 54
Β. Κριτήρια που λαμβάνει υπόψη του ο δικαστής προς συναγωγή της κρίσης του 
1. Κρίσιμα κριτήριαΣελ. 54
2. Ειδικότερα κριτήρια για την επιδίκαση της αποζημίωσηςΣελ. 55
Γ. Ένσταση συντρέχοντος πταίσματος 
1. Προβολή ένστασηςΣελ. 55
2. Το συντρέχον πταίσμα του ζημιωθέντος ανηλίκουΣελ. 55
3. Το συντρέχον πταίσμα του παθόντος σε σχέση με παραβάσεις του ΚΟΚΣελ. 55
4. Συντρέχον πταίσμα παθόντος συνεπιβάτη αυτοκινήτου, ο οποίος επιβιβάστηκε στο ζημιογόνο αυτοκίνητο, ενώ γνώριζε ότι ο οδηγός του βρισκόταν υπό την επίδραση οινοπνεύματος, ή δεν φορούσε ζώνη ασφαλείας.Σελ. 56
Υπόδειγμα 
Αξίωση χρηματικής ικανοποίησης συζύγου και αδελφού για ψυχική οδύνη λόγω θανάτωσης πεζούΣελ. 57
ΠαρατηρήσειςΣελ. 61
[4] Ευθύνη προστήσαντος  
ΔιάγραμμαΣελ. 63
Ερμηνευτικά σχόλια 
Α. Προϋποθέσεις ευθύνης από πρόστηση 
1. Έννοια πρόστησηςΣελ. 64
2. Σχέση πρόστησηςΣελ. 64
3. Έρεισμα σχέσης πρόστησηςΣελ. 64
4. ΥποπρόστησηΣελ. 65
5. Έννοια του όρου «προστήσας»Σελ. 65
6. Έννοια του όρου «προστηθείς»Σελ. 65
7. Μη ύπαρξη σχέσης πρόστησηςΣελ. 65
8. Αδικοπραξία προστηθέντοςΣελ. 66
9. Εξουσία ελέγχου προστηθέντοςΣελ. 66
10. Η αιτιώδης συνάφεια ως προϋπόθεση ευθύνηςΣελ. 66
Β. Ευθύνη προστήσαντος 
1. Έκταση ευθύνης προστήσαντοςΣελ. 66
2. Ευθύνη προστήσαντος επί υπέρβασης από τον προστηθέντα της ανατεθείσας σε αυτόν υπηρεσίαςΣελ. 66
3. Ευθύνη προστήσαντος εις ολόκληρονΣελ. 67
4. Αποκλεισμός ευθύνης του προστήσαντοςΣελ. 67
Γ. Αναγωγή προστήσαντος κατά του προστηθέντος 
1. ΠροϋποθέσειςΣελ. 68
Δ. Παραγραφή αξίωσης 
1. Παραγραφή αξίωσης ζημιωθέντος τρίτουΣελ. 68
2. Παραγραφή αξίωσης εξ αναγωγήςΣελ. 68
Υπόδειγμα 
Αξίωση αποζημίωσης εις βάρος του προστηθέντος, του προστήσαντος και του ασφαλιστή για αποκατάσταση υλικών ζημιών βλαβέντος αυτοκινήτου και για ηθική βλάβηΣελ. 69
ΠαρατηρήσειςΣελ. 73
[5] Ευθύνη εποπτεύοντος  
ΔιάγραμμαΣελ. 75
Ερμηνευτικά σχόλια 
Α. Περιεχόμενο ευθύνης εποπτεύοντος 
1. Νομοθετική ρύθμισηΣελ. 76
2. Περιοριστική απαρίθμηση εποπτευομένωνΣελ. 76
3. Έννοια εποπτείαςΣελ. 76
4. Εποπτεία ανηλίκουΣελ. 76
5. Εποπτεύοντες από τον νόμοΣελ. 77
6. Εποπτεύοντες από σύμβασηΣελ. 77
Β. Προϋποθέσεις ευθύνης εποπτεύοντος 
1. Αδικοπραξία εποπτευομένουΣελ. 78
2. Συνδρομή αιτιώδους συνάφειαςΣελ. 78
3. Μαχητό τεκμήριο περί ύπαρξης πταίσματος του εποπτεύοντος ως προς την άσκηση της εποπτείαςΣελ. 78
4. Συνέπειες ευθύνης του εποπτεύοντοςΣελ. 79
5. Παράλληλη ευθύνη εποπτεύοντος και εποπτευομένου έναντι του τρίτουΣελ. 79
6. Ζημία του ίδιου του εποπτευομένου από αδικοπραξία τρίτουΣελ. 79
7. Συντρέχον πταίσμα εποπτεύοντοςΣελ. 79
Γ. Δικονομικά 
1. Στοιχεία αγωγής του τρίτου ζημιωθέντος κατά του εποπτεύοντοςΣελ. 80
2. Αναιρετικός έλεγχοςΣελ. 80
Δ. Παραγραφή αξίωσης ζημιωθέντος τρίτου κατά του εποπτεύοντος 
1. Πενταετής η συνήθης παραγραφήΣελ. 80
Υπόδειγμα 
Αξίωση αποζημίωσης για σωματικές βλάβες και χρηματική ικανοποίηση, εις βάρος των εποπτευόντων τον ανήλικο που προξένησε τη ζημία, γονέων του και της ασφαλιστικής εταιρείαςΣελ. 81
ΠαρατηρήσειςΣελ. 86
[6] Ευθύνη Δημοσίου για αδικοπραξία των οργάνων του [άρθρα 105-106 ΕισΝΑΚ]  
ΔιάγραμμαΣελ. 87
Ερμηνευτικά σχόλια 
Α. Προϋποθέσεις αδικοπρακτικής ευθύνης του Δημοσίου 
1. Νομοθετική ρύθμισηΣελ. 89
2. Κριτήρια για τον χαρακτηρισμό προσώπου ως οργάνου του ΔημοσίουΣελ. 89
3. Παράνομη πράξη ή παράλειψη οργάνου του Δημοσίου κατά την άσκηση δημόσιας εξουσίαςΣελ. 89
4. Διοικητικές ή υλικές, παράνομες πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων του ΔημοσίουΣελ. 90
5. Ενέργεια ή παράλειψη του οργάνου κατά την άσκηση της εξουσίαςΣελ. 90
6. Αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της παράνομης και ζημιογόνου πράξης ή παράλειψης και της δημόσιας εξουσίας που έχει ανατεθεί στο όργανοΣελ. 90
Β. Αποκλεισμός αστικής ευθύνης του οργάνου του Δημοσίου έναντι του ζημιωθέντος τρίτου 
1. Μη ευθύνη υπαλλήλου έναντι τρίτωνΣελ. 90
2. Επέκταση του αποκλεισμού από την ευθύνη και σε άλλες κατηγορίες υπαλλήλωνΣελ. 91
3. Μη ευθύνη έναντι του ζημιωθέντος τρίτου των οδηγών μηχανοκινήτων οχημάτων του Δημοσίου (άρθρο 1 Ν 976/1979)Σελ. 91
4. Ανάλογη εφαρμογή διατάξεων άρθρου 1 Ν 976/1979 και για τα ατυχήματα που προκαλούνται από τα εναέρια μέσα του Πυροσβεστικού ΣώματοςΣελ. 92
5. Αυτογνώμων κατάληψη μηχανοκινήτου οχήματος του ΔημοσίουΣελ. 92
Γ. Έκταση ευθύνης του Δημοσίου 
1. Περιεχόμενο ευθύνηςΣελ. 92
2. Δικαίωμα αναγωγής του Δημοσίου κατά του οργάνου του (υπαλλήλου)Σελ. 92
3. Ειδική ρύθμιση για τους οδηγούς μηχανοκινήτων οχημάτων του ΔημοσίουΣελ. 92
Δ. Δικαιοδοσία 
1. Καθορισμός της δικαιοδοσίαςΣελ. 93
2. Δικαιοδοσία πολιτικών δικαστηρίωνΣελ. 93
3. Δικαιοδοσία τακτικών διοικητικών δικαστηρίωνΣελ. 94
Ε. Παραγραφή της αξίωσης κατά του Δημοσίου 
1. Ειδική παραγραφήΣελ. 94
Υπόδειγμα 
Αξίωση κατά του Δημοσίου για υλικές ζημίες και μείωση αξίας βλαβέντος αυτοκινήτουΣελ. 95
ΠαρατηρήσειςΣελ. 99
[7] Ευθύνη περισσοτέρων για ζημία  
ΔιάγραμμαΣελ. 101
Ερμηνευτικά σχόλια 
Α. Η νομοθετική ρύθμιση 
1. Περιεχόμενο ευθύνης περισσοτέρων προσώπωνΣελ. 102
2. Κατηγορίες ευθύνης περισσοτέρων προσώπωνΣελ. 102
3. Ευθύνη εξαιτίας κοινής πράξης περισσοτέρων προσώπωνΣελ. 102
4. Παράλληλη ευθύνη περισσοτέρων προσώπωνΣελ. 103
5. Διαζευκτική αιτιότητα (ΑΚ 926 εδ. 2)Σελ. 103
6. Μη εφαρμογή της διαζευκτικής αιτιότηταςΣελ. 104
7. Ευθύνη εις ολόκληρονΣελ. 104
8. Συντρέχον πταίσμα ζημιωθέντοςΣελ. 105
9. ΔεδικασμένοΣελ. 105
Β. Αναγωγή μεταξύ περισσοτέρων ευθυνομένων 
1. Θεμελίωση δικαιώματος αναγωγήςΣελ. 106
2. Άσκηση του δικαιώματος αναγωγήςΣελ. 106
3. Επιμερισμός της ευθύνηςΣελ. 106
4. Υποκειμενική ευθύνη όλων των συνοφειλετώνΣελ. 107
5. Υποκειμενική και αντικειμενική ευθύνη συνοφειλετώνΣελ. 107
6. Λειτουργία αναγωγήςΣελ. 107
7. Παραγραφή του δικαιώματος αναγωγήςΣελ. 108
Υπόδειγμα 
Αξίωση αποζημίωσης για υλικές ζημιές αυτοκινήτου, κατά: α) του υπαιτίου οδηγού (άρθρα 914 ΑΚ και 4 Ν ΓΠΝ/1911), β) του ιδιοκτήτη του ζημιογόνου αυτοκινήτου (άρθρο 4 Ν ΓΠΝ/1911) και γ) του ασφαλιστή (άρθρο 10 Ν 489/1976)Σελ. 109
ΠαρατηρήσειςΣελ. 113
[8] Περιεχόμενο και έκταση αποζημίωσης  
ΔιάγραμμαΣελ. 115
Ερμηνευτικά σχόλια 
Α. Ζημία 
1. Η ύπαρξη ζημίας ως γενεσιουργός λόγος της υποχρέωσης προς αποζημίωσηΣελ. 117
2. Έννοια της ζημίαςΣελ. 117
3. Ζημία υπό στενή έννοια - Περιουσιακή ζημίαΣελ. 117
4. Δαπάνες που αποτελούν περιουσιακή ζημίαΣελ. 118
5. Ζημία υπό ευρεία έννοιαΣελ. 118
6. Θετική ζημία - Αποθετική ζημία (διαφυγόν κέρδος)Σελ. 118
Β. Ζημία αυτοκινήτου 
1. Θετική ζημία επί βλάβης του αυτοκινήτουΣελ. 118
2. Θετική ζημία επί ολικής καταστροφής αυτοκινήτουΣελ. 119
3. Θετική ζημία λόγω εμπορικής και τεχνικής υπαξίας του αυτοκινήτουΣελ. 119
Γ. Ζημία λόγω βλάβης του σώματος ή της υγείας 
1. Περιεχόμενο ζημίαςΣελ. 119
Δ. Ζημία λόγω θανάτωσης προσώπου 
1. Περιεχόμενο ζημίαςΣελ. 120
Ε. Διαφυγόν κέρδος 
1. Προϋποθέσεις επιδίκασηςΣελ. 120
2. Διαφυγόν κέρδος επί ολικής καταστροφής πράγματοςΣελ. 120
3. Διαφυγόντα κέρδη για στέρηση των εισοδημάτων εξαιτίας της ανικανότητας για παροχή εργασίαςΣελ. 120
4. Διαφυγόντα κέρδη για επαγγελματική δραστηριότητα, για την άσκηση της οποίας ο νόμος απαιτεί άδεια της διοικητικής αρχήςΣελ. 121
5. Στοιχεία της αγωγής για διαφυγόν κέρδος λόγω βλάβης του σώματος ή της υγείαςΣελ. 121
6. Πότε δεν αποζημιώνεται το διαφυγόν κέρδος Σελ. 121
ΣΤ. Προσδιορισμός και περιεχόμενο μέλλουσας ζημίας 
1. Διάκριση ζημίας σε παρούσα και μέλλουσαΣελ. 122
2. Αποκατάσταση μέλλουσας ζημίαςΣελ. 122
Ζ. Δικαιούχος της αποζημίωσης 
1. Άμεσα και έμμεσα ζημιωθείςΣελ. 123
Η. Υπόχρεος αποζημίωσης 
1. Ευθυνόμενα προς αποζημίωση πρόσωπαΣελ. 123
2. Μεταβίβαση της υποχρέωσης προς αποζημίωση στους καθολικούς διαδόχους του υποχρέουΣελ. 124
 
Θ. Χρηματική αποκατάσταση της ζημίας 
1. Έννοια χρήματοςΣελ. 124
2. Καθορισμός της αποζημίωσης με βάση το ημεδαπό νόμισμαΣελ. 124
Ι. Χρόνος υπολογισμού της ζημίας 
1. Υπολογισμός με βάση τον χρόνο της συζήτησης στο πρωτοβάθμιο δικαστήριοΣελ. 125
ΙΑ. Τοκοδοσία 
1. Τοκοδοσία από της επιδόσεως της αγωγής Σελ. 125
2. Αίτημα τόκων επί του ποσού του διαφυγόντος κέρδουςΣελ. 125
3. Μη επιτρεπτό το αίτημα τόκου επί της αξίας καταστραφέντος πράγματος, όταν για το ίδιο διάστημα απαιτείται και διαφυγόν κέρδος από αυτόΣελ. 126
4. Επιτρεπτό το αίτημα τόκων επί της αξίας του καταστραφέντος πράγματος (θετικής ζημίας) για όσο χρονικό διάστημα δεν ζητούνται διαφυγόντα κέρδηΣελ. 126
ΙΒ. Συνυπολογισμός ζημίας και οφέλους 
1. Κριτήρια προς συνυπολογισμό ζημίας και οφέλουςΣελ. 126
2. Συνυπολογισμός ζημίας και υπολειμμάτων του καταστραφέντος αυτοκινήτουΣελ. 127
3. Πότε απορρίπτεται η ένσταση συνυπολογισμού ζημίας και οφέλους επί βλάβης αυτοκινήτουΣελ. 127
4. Πότε δεν εφαρμόζεται η αρχή του συνυπολογισμού ζημίας και οφέλουςΣελ. 128
5. Ένσταση συνυπολογισμού οφέλους όταν οφείλεται αποζημίωση λόγω σωματικής βλάβηςΣελ. 128
Υπόδειγμα 
Αξίωση αποζημίωσης για θετική ζημία (θανάτωση ζώων) και διαφυγόντα κέρδη (από τα προϊόντα των ζώων) λόγω θανάτωσής τους από αυτοκίνητοΣελ. 129
ΠαρατηρήσειςΣελ. 136
[9] Ζημία πραγμάτων  
ΔιάγραμμαΣελ. 139
Ερμηνευτικά σχόλια 
Α. Ζημία αυτοκινήτου 
1. Έννοια ζημίας αυτοκινήτουΣελ. 140
Β. Μερική βλάβη αυτοκινήτου 
1. Έννοια μερικής βλάβηςΣελ. 140
2. Θετική ζημία επί μερικής βλάβης αυτοκινήτουΣελ. 140
3. Μείωση αξίας βλαβέντος αυτοκινήτου - Εμπορική υπαξίαΣελ. 140
4. Τεχνική υπαξίαΣελ. 141
5. Πληρωμή ΦΠΑ επί των ζημιώνΣελ. 141
6. Δαπάνη προς διενέργεια εξώδικης πραγματογνωμοσύνης, για το είδος και το ύψος των ζημιώνΣελ. 141
7. Μη συνυπολογισμός ζημίας και οφέλους επί τοποθετήσεως καινούργιων ανταλλακτικώνΣελ. 142
8. Αποζημίωση για μίσθωση άλλου αυτοκινήτου (ταξί)Σελ. 142
Γ. Ολική καταστροφή αυτοκινήτου 
1. Υπολογισμός ζημίαςΣελ. 142
2. Τεχνική και οικονομική καταστροφή αυτοκινήτουΣελ. 143
3. Εφαρμογή της αρχής συνυπολογισμού ζημίας και οφέλους επί ολικής καταστροφής αυτοκινήτουΣελ. 143
4. Αδυναμία χρήσης του καταστραφέντος αυτοκινήτουΣελ. 144
5. Αίτημα τόκων επί του ποσού του διαφυγόντος κέρδουςΣελ. 144
Δ. Χρηματική ικανοποίηση 
1. Ηθική βλάβη κυρίου ή νομέα βλαβέντος ή καταστραφέντος αυτοκινήτουΣελ. 145
Ε. Δικονομικά 
1. Ενεργητική νομιμοποίηση προς άσκηση της αγωγής αποζημίωσης για βλάβη ή καταστροφή αυτοκινήτουΣελ. 145
2. Στοιχεία αγωγής επί ολικής καταστροφής πράγματοςΣελ. 145
3. Στοιχεία αγωγής, με την οποία επιδιώκεται επιδίκαση διαφυγόντος κέρδουςΣελ. 146
4. Στοιχεία αγωγής για την πληρότητα του κονδυλίου της εμπορικής υπαξίαςΣελ. 146
Υποδείγματα 
1. Αξίωση αποζημίωσης για υλικές ζημίες βλαβέντος αυτοκινήτου, μίσθωση ταξί, μείωση αξίας και ηθική βλάβηΣελ. 147
ΠαρατηρήσειςΣελ. 152
2. Αξίωση αποζημίωσης για ολοσχερή καταστροφή οχήματος, απώλεια εισοδημάτων και για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβηςΣελ. 155
ΠαρατηρήσειςΣελ. 162
[10] Ευθύνη για θανάτωση προσώπου  
ΔιάγραμμαΣελ. 165
Ερμηνευτικά σχόλια 
A. Περιεχόμενο ρύθμισης της ΑΚ 928 και προϋποθέσεις εφαρμογής της 
1. Δικαιολογητικός λόγος της ρύθμισης του άρθρου 928 ΑΚΣελ. 167
2. Προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 928 ΑΚΣελ. 167
Β. Αξίωση καταβολής νοσηλίων και εξόδων κηδείας 
1. Αξίωση για τα νοσήλια του μετέπειτα θανόντοςΣελ. 167
2. Αξίωση για τα έξοδα κηδείαςΣελ. 168
3. Έννοια των εξόδων κηδείαςΣελ. 168
4. Δαπάνες που δεν επιδικάζονται ως έξοδα κηδείαςΣελ. 168
 
Γ. Αξίωση για στέρηση διατροφής 
1. Χαρακτήρας της αξίωσης για στέρηση διατροφήςΣελ. 169
2. Κριτήρια για τον προσδιορισμό της αξίωσης για στέρηση διατροφήςΣελ. 169
3. Δικαιούχοι της αξίωσης για στέρηση διατροφήςΣελ. 170
4. Αξίωση για στέρηση διατροφής συζύγουΣελ. 170
5. Αξίωση συζύγου, ευρισκομένου σε διάσταση με τον θανατωθέντα, για στέρηση διατροφήςΣελ. 171
6. Συντρέχον πταίσμα του εμμέσως ζημιουμένου συζύγου, δικαιούχου διατροφήςΣελ. 171
7. Αξίωση τέκνου για στέρηση διατροφήςΣελ. 171
8. Στοιχεία δικογράφου αγωγής τέκνου, για στέρηση διατροφήςΣελ. 172
9. Αξίωση γονέων για στέρηση διατροφήςΣελ. 173
10. Αξίωση αδελφού ή αδελφής για στέρηση διατροφήςΣελ. 173
Δ. Διάρκεια της αποζημίωσης για στέρηση διατροφής 
1. ΓενικάΣελ. 173
2. Διάρκεια της αποζημίωσης για στέρηση διατροφής από τον σύζυγοΣελ. 174
3. Διάρκεια της αποζημίωσης για στέρηση διατροφής από τον γονέαΣελ. 174
4. Διάρκεια της αποζημίωσης για στέρηση διατροφής από το τέκνοΣελ. 175
Ε. Αξίωση για στέρηση υπηρεσιών 
1. Συζύγου και τέκνωνΣελ. 175
2. Αξίωση για στέρηση υπηρεσιών αδελφούΣελ. 175
ΣΤ. Θέματα ιδιωτικού διεθνούς δικαίου 
1. Εφαρμοστέο δίκαιοΣελ. 176
Ζ. Δεδικασμένο απόφασης αποζημίωσης λόγω θανάτωσης ή βλάβης του σώματος ή της υγείας 
1. Έκταση δεδικασμένουΣελ. 176
Υπόδειγμα 
Αξιώσεις λόγω θανατώσεως προσώπου σε ατύχημα: 1) χήρας, για καταβληθέντα νοσήλια, έξοδα κηδείας και τάφου, για στέρηση διατροφής για χρονικό διάστημα διετίας και χρηματική ικανοποίηση για ψυχική οδύνη και 2) τέκνων για χρηματική ικανοποίηση για ψυχική οδύνηΣελ. 177
ΠαρατηρήσειςΣελ. 183
 
[11] Ευθύνη για βλάβη του σώματος ή της υγείας προσώπου  
ΔιάγραμμαΣελ. 187
Ερμηνευτικά σχόλια 
Α. Έννοια και περιεχόμενο της αποζημίωσης για βλάβη του σώματος ή της υγείας 
1. Δαπάνες που αποκαθίστανταιΣελ. 189
2. Δαπάνες που δεν αποκαθίστανται δυνάμει της ΑΚ 929Σελ. 189
Β. Αξίωση για δαπάνες «νοσηλίων» 
1. Έννοια δαπάνης «νοσηλίων»Σελ. 190
2. Περιεχόμενο δαπάνης «νοσηλίων»Σελ. 190
3. Ειδικά η δαπάνη για την πρόσληψη αποκλειστικής νοσοκόμουΣελ. 190
4. Μη αποκαταστατέα δαπάνη νοσηλίωνΣελ. 191
5. Δαπάνη για νοσήλια και συντρέχον πταίσμα του παθόντοςΣελ. 191
Γ. Σωρευτική απόληψη αποζημίωσης και παροχής του τρίτου 
1. Έννοια και σκοπός σωρευτικής απόληψης της αποζημίωσηςΣελ. 191
2. Σωρευτική απόληψη των υπηρεσιών που προσφέρονται από συγγενικά πρόσωπαΣελ. 191
3. Σωρευτική απόληψη αποζημίωσης και των καταβληθέντων από ασφαλιστικό οργανισμόΣελ. 192
4. Εξαίρεση από την αρχή της σωρευτικής απόληψης αποζημίωσης και της παροχής του τρίτουΣελ. 192
Δ. Αξίωση για δαπάνη λήψης ειδικής βελτιωμένης τροφής 
1. Λήψη βελτιωμένης τροφής με υπόδειξη του ιατρούΣελ. 192
Ε. Αξίωση για μελλοντική περιουσιακή ζημία 
1. ΓενικάΣελ. 193
2. Αξίωση για μελλοντική θεραπευτική αγωγήΣελ. 193
3. Αξίωση για μελλοντική αποθετική ζημίαΣελ. 194
4. Στοιχεία δικογράφου επί αξιώσεως για μελλοντική αποθετική ζημίαΣελ. 194
5. Πότε δεν επιδικάζεται μελλοντική ζημίαΣελ. 194
ΣΤ. Αποζημίωση για αναπηρία ή παραμόρφωση εξαιτίας σωματικής βλάβης 
1. Έννοια αποζημίωσης για αναπηρία ή παραμόρφωσηΣελ. 195
2. Επιδίκαση στον παθόντα που υπέστη αναπηρία ή παραμόρφωση, ενός εύλογου χρηματικού ποσού - Κριτήρια για την επιδίκασή τουΣελ. 196
3. Επιδίκαση εύλογου χρηματικού ποσού επί αναπηρίας ή παραμόρφωσης, παράλληλα με την επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβηςΣελ. 197
Ζ. Δεδικασμένο απόφασης για αποζημίωση λόγω βλάβης του σώματος ή της υγείας προσώπουΣελ. 198
 
Υποδείγματα 
1. Αξιώσεις τραυματισθέντος σε ατύχημα: α) για αγορά φαρμάκων και ορθοπεδικών εξαρτημάτων β) για πρόσληψη βοηθητικού προσώπου γ) για λήψη βελτιωμένης τροφής και δ) για ηθική βλάβηΣελ. 199
ΠαρατηρήσειςΣελ. 205
2. Αξιώσεις παθούσας, λόγω σωματικής βλάβης από ατύχημα: α) για χρησιμοποίηση βοηθητικού προσώπου, β) για ηθική βλάβη, γ) για αποζημίωση λόγω μονίμου αναπηρίαςΣελ. 207
ΠαρατηρήσειςΣελ. 212
[12] Τρόπος καταβολής της αποζημίωσης επί θανάτωσης προσώπου ή βλάβης του σώματος ή της υγείας  
ΔιάγραμμαΣελ. 215
Ερμηνευτικά σχόλια 
Α. Τρόπος καταβολής της αποζημιώσεως σε περίπτωση θανατώσεως ή βλάβης του σώματος ή της υγείας 
1. Καταβολή σε χρηματικές δόσεις ή σε κεφάλαιο «εφάπαξ»Σελ. 217
2. Προσωρινή επιδίκαση απαίτησης περιοδικών παροχώνΣελ. 217
3. Τοκοφορία επί περιοδικών κατά μήνα παροχώνΣελ. 217
Β. Κατʼ εξαίρεση καταβολή αποζημίωσης σε «κεφάλαιο εφάπαξ» 
1. Έννοια του όρου «κεφάλαιο εφάπαξ»Σελ. 218
2. Στοιχεία της αγωγής όταν ζητείται η επιδίκαση «κεφαλαίου εφάπαξ»Σελ. 218
3. Ύπαρξη σπουδαίου λόγουΣελ. 219
4. Πλημμέλεια άρθρου 559 αρ. 9 ΚΠολΔ όταν δεν ερευνάται και το αίτημα για μηνιαίες χρηματικές παροχέςΣελ. 219
Γ. Παροχή ασφαλείας 
1. Προϋποθέσεις για την παροχή ασφαλείαςΣελ. 219
2. Κριτήρια για την παροχή ασφαλείαςΣελ. 220
Δ. Σωρευτική απόληψη παροχών και αποζημίωσης 
1. Μη αποκλεισμός της αξίωσης αποζημίωσης εξαιτίας της υποχρέωσης τρίτου προς αποζημίωση ή διατροφή του ζημιωθέντοςΣελ. 220
2. Ποιος θεωρείται «άλλος» κατά την έννοια της παρ. 3 του άρθρου 930 ΑΚΣελ. 220
3. Εξαίρεση από την αρχή της σωρευτικής απόληψης των παροχώνΣελ. 221
E. Μεταρρύθμιση της τελεσίδικης απόφασης για περιοδικές παροχές λόγω μεταβολής οικονομικών συνθηκών (ΚΠολΔ 334) 
1. Προϋποθέσεις μεταρρύθμισηςΣελ. 222
2. Ουσιώδης αυξομείωση του τιμαρίθμουΣελ. 222
3. Συνθήκες, των οποίων η ουσιαστική μεταβολή δικαιολογεί την αναθεώρησηΣελ. 223
4. Μεταρρύθμιση της μεταρρυθμιστικής δικαστικής απόφασηςΣελ. 223
5. Αρμοδιότητα δικαστηρίου προς εκδίκαση της μεταρρυθμιστικής αγωγήςΣελ. 223
Υποδείγματα 
1. Αξιώσεις χήρας θανατωθέντος σε ατύχημα: α) για υπόλοιπο εξόδων κηδείας και για κατασκευή τάφου, β) για στέρηση διατροφής, γ) για χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης - Αίτημα μεταβολής του κονδυλίου για στέρηση διατροφής, σε «κεφάλαιο εφάπαξ»Σελ. 225
ΠαρατηρήσειςΣελ. 231
2. Αγωγή μεταρρυθμιστική της απόφασης για στέρηση διατροφής συζύγου που θανατώθηκε σε ατύχημαΣελ. 233
ΠαρατηρήσειςΣελ. 237
[13] Μεταβίβαση της αξίωσης του παθόντος στο ΙΚΑ ή σε αλλοδαπό φορέα κοινωνικής ασφάλισης  
ΔιάγραμμαΣελ. 239
Ερμηνευτικά σχόλια 
A. Ο κανόνας της σωρευτικής απόληψης της αποζημίωσης (άρθρο 930 παρ. 3 ΑΚ) και η εξαίρεση αυτού όσον αφορά το ΙΚΑ 
1. Αυτοδίκαιη μεταβίβαση της αξίωσης του παθόντος στο ΙΚΑΣελ. 240
2. Αναλογική εφαρμογή της ρύθμισης για το ΙΚΑ και σε άλλους ασφαλιστικούς οργανισμούςΣελ. 240
Β. Προϋποθέσεις της αυτοδίκαιης μεταβίβασης στο ΙΚΑ της αξίωσης αποζημίωσης του παθόντα 
1. Ποιοτική και ποσοτική αντιστοιχία παροχών του ΙΚΑ και αξιώσεων αποζημίω­σης του παθόντοςΣελ. 240
2. Αφετηρία της αυτοδίκαιης μεταβίβασης στο ΙΚΑ της αξίωσης αποζημίωσηςΣελ. 241
Γ. Ασφαλιστικοί οργανισμοί στους οποίους δεν έχει εφαρμογή η ρύθμιση για το ΙΚΑ 
1. Ενδεικτική απαρίθμησηΣελ. 241
Δ. Ειδικότερα θέματα 
1. Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη από το ΙΚΑ, ασφαλισμένων σε άλλο Ταμείο (ΤΕΒΕ, ΤΣΑ)Σελ. 242
Ε. Δικαστική επιδίωξη της αξίωσης από το ΙΚΑ 
1. Άσκηση δικαιωμάτων ασφαλισμένου καθʼ υποκατάσταση από το ΙΚΑΣελ. 242
2. Στοιχεία του δικογράφου της αγωγής ή της κύριας παρέμβασης του ΙΚΑΣελ. 242
ΣΤ. Παραγραφή της αξίωσης του ΙΚΑ 
1. Διετής ή πενταετής παραγραφήΣελ. 243
Ζ. Μεταβίβαση εκ του νόμου της απαιτήσεως του ασφαλισμένου στον αλλοδαπό φορέα της κοινωνικής ασφάλισης 
1. Μεταβίβαση της αξιώσεως από τον χρόνο του ατυχήματοςΣελ. 243
2. Στοιχεία της αγωγής του αλλοδαπού φορέα κοινωνικής ασφάλισης κατά του υπόχρεου τρίτουΣελ. 244
Η. Υποκατάσταση του ΙΚΑ μόνο έναντι του υπαιτίου του ατυχήματος και όχι κατά του Επικουρικού Κεφαλαίου 
1. Έλλειψη υποχρέωσης εκ μέρους του Επικουρικού ΚεφαλαίουΣελ. 244
Υποδείγματα 
1. Αξίωση του ΙΚΑ, για καταβληθέντα στον ασφαλισμένο του, παθόντα σε ατύχημα, διαφυγόντα κέρδη από την εργασία τουΣελ. 245
ΠαρατηρήσειςΣελ. 250
2. Αξίωση του ΙΚΑ, για καταβληθέντα από αυτό, ποσά διαφυγόντων κερδών στον ασφαλισμένο του, λόγω ανικανότητάς του προς εργασία, εξαιτίας του ατυχήματοςΣελ. 251
ΠαρατηρήσειςΣελ. 256
[14] Χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη  
ΔιάγραμμαΣελ. 259
Ερμηνευτικά σχόλια 
Α. Έννοια ηθικής βλάβης και ψυχικής οδύνης 
1. Δικαιολογητικός λόγος της ρύθμισης του άρθρου 932 ΑΚΣελ. 261
2. Προϋποθέσεις επιδίκασης χρηματικής ικανοποίησηςΣελ. 261
3. Διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, να επιδικάσει ή όχι χρηματική ικανοποίησηΣελ. 261
Β. Δικαιούχος της αξίωσης για ηθική βλάβη από αδικοπραξία 
1. Φορέας του προσβληθέντος εννόμου αγαθούΣελ. 262
2. Μη αποκατάσταση έμμεσης ηθικής βλάβηςΣελ. 262
Γ. Υπόχρεοι προς καταβολή χρηματικής ικανοποίησης 
1. Υπεύθυνος κατά τον νόμοΣελ. 262
2. Το Δημόσιο ως υπόχρεος καταβολής χρηματικής ικανοποίησηςΣελ. 263
3. Το Επικουρικό Κεφάλαιο ως υπόχρεος καταβολής χρηματικής ικανοποίησηςΣελ. 263
Δ. Κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό του ποσού της χρηματικής ικανοποίησης για ηθική βλάβη 
1. Ενδεικτική απαρίθμηση κριτηρίωνΣελ. 264
2. Το συντρέχον πταίσμα του παθόντος ως κριτήριο για την μη επιδίκαση ή την μείωση του ποσού της χρηματικής ικανοποίησηςΣελ. 264
Ε. Χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη 
1. Στοιχεία του δικογράφου της αγωγής επί απαίτησης χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβηςΣελ. 265
2. Πρόσθετη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβηςΣελ. 265
3. Επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης για ηθική βλάβη λόγω κληρονομικού δικαιώματοςΣελ. 266
4. Δήλωση παράστασης πολιτικής αγωγής - Διακοπή της παραγραφήςΣελ. 266
5. Επιδίκαση εύλογου χρηματικού ποσού επί αναπηρίας ή παραμόρφωσης, ανεξάρτητα από την επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης - Αυτοτέλεια των δύο αξιώσεωνΣελ. 266
ΣΤ. Χρηματική ικανοποίηση για ψυχική οδύνη 
1. Κριτήρια επιδίκασηςΣελ. 267
2. Χρηματική ικανοποίηση νηπίου για ψυχική οδύνηΣελ. 267
3. Χρηματική ικανοποίηση κυοφορούμενου τέκνου, το οποίο γεννήθηκε ζωντανό, για ψυχική οδύνηΣελ. 267
4. Χρηματική ικανοποίηση για απώλεια κυοφορούμενου τέκνουΣελ. 268
5. Έννοια του όρου «οικογένεια του θύματος» ως δικαιούχου χρηματικής ικανοποίησης για ψυχική οδύνηΣελ. 268
6. Χρηματική ικανοποίηση για ψυχική οδύνη των τέκνων χωρίς γάμο των γονέων τουςΣελ. 269
7. Χρηματική ικανοποίηση θετού τέκνουΣελ. 269
8. Χρηματική ικανοποίηση μνηστώνΣελ. 270
9. Πρόσωπα που δεν περιλαμβάνονται στην «οικογένεια του θύματος»Σελ. 270
10. Λήψη υπόψη του συντρέχοντος πταίσματος του θανατωθέντοςΣελ. 270
Ζ. Ιδιωτικό διεθνές δίκαιο 
1. Εφαρμοστέο δίκαιοΣελ. 271
H. Έλεγχος Αρείου Πάγου 
1. Μη υπαγωγή στον αναιρετικό έλεγχο του προσδιορισμού του ποσού της εύλογης χρηματικής ικανοποίησηςΣελ. 272
2. Επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης και αρχή της αναλογικότηταςΣελ. 272
Θ. Παραγραφή της αξίωσης για χρηματική ικανοποίηση 
1. Υπαγωγή στην παραγραφή του άρθρου 937 ΑΚΣελ. 272
Υποδείγματα 
1. Αξίωση παθόντος από ατύχημα, για χρηματική ικανοποίηση λόγω της ηθικής βλάβης που υπέστηΣελ. 273
ΠαρατηρήσειςΣελ. 276
2. Αξίωση γονέων και αδελφού θανατωθέντος σε ατύχημα, για χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνηςΣελ. 279
ΠαρατηρήσειςΣελ. 282
 
[15] Παραγραφή της αξίωσης από αδικοπραξία  
ΔιάγραμμαΣελ. 285
Ερμηνευτικά σχόλια 
Α. Η νομοθετική ρύθμιση (ΑΚ 937) 
1. Προϋποθέσεις και έναρξη παραγραφής του άρθρου 937 ΑΚΣελ. 287
2. Ειδικότερες ρυθμίσεις για την παραγραφή - Κριτήριο η βάση της αγωγήςΣελ. 287
Β. Έναρξη πενταετούς παραγραφής 
1. Έναρξη παραγραφής και για τις μερικότερες ζημίεςΣελ. 287
2. Αφετηρία της πενταετούς παραγραφής του άρθρου 937 ΑΚΣελ. 288
3. Έννοια του όρου «γνώση της ζημίας»Σελ. 289
4. Έννοια του όρου «γνώση του υποχρέου προς αποζημίωση»Σελ. 289
Γ. Υπαγόμενες αξιώσεις 
1. Ενδεικτική αναφορά αξιώσεων που υπάγονται στην παραγραφή του άρθρου 937 ΑΚΣελ. 290
Δ. Παραγραφή αξίωσης κατά του Δημοσίου από αδικοπραξία των οργάνων του 
1. Ειδική ρύθμιση υπερισχύουσα της ΑΚ 937Σελ. 290
E. Εικοσαετής παραγραφή αξίωσης από αδικοπραξία 
1. ΠροϋποθέσειςΣελ. 291
ΣΤ. Αδικοπραξία που αποτελεί συγχρόνως και κολάσιμη πράξη 
1. ΠροϋποθέσειςΣελ. 291
Ζ. Διακοπή και αναστολή της παραγραφής 
1. Λόγοι διακοπής και αναστολήςΣελ. 292
Η. Δέσμευση δεδικασμένου 
1. ΠροϋποθέσειςΣελ. 292
Υπόδειγμα 
Αξίωση για μεταγενέστερη ζημία, η οποία δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθεί - Έναρξη νέας παραγραφήςΣελ. 295
ΠαρατηρήσειςΣελ. 300
[16] Ευθύνη ασφαλιστή από την υποχρεωτική ασφάλιση αυτοκινήτου  
ΔιάγραμμαΣελ. 305
Ερμηνευτικά σχόλια 
Α. Γενικά η υποχρεωτική ασφάλιση της αστικής ευθύνης από την κυκλοφορία του αυτοκινήτου 
1. Η ανάληψη του ασφαλιστικού κινδύνου από τον ασφαλιστήΣελ. 336
2. Υποχρεωτική ασφάλιση αυτοκινήτουΣελ. 336
3. Ευθεία αγωγή του παθόντος κατά του ασφαλιστήΣελ. 336
4. Παράλληλη προσωπική ευθύνη των υποχρέων σε αποζημίωση προσώπωνΣελ. 336
5. Πραγμάτωση ασφαλιστικής περίπτωσηςΣελ. 336
B. Εξαιρέσεις από την υποχρεωτική ασφάλιση αυτοκινήτου - Εξαιρούμενα αυτοκίνητα (άρθρο 3 Ν 489/1976) 
1. Αυτοκίνητα κυριότητας του ΔημοσίουΣελ. 337
2. Αυτοκίνητα ξένων κρατώνΣελ. 337
3. Κοινοποίηση από την Επιτροπή Εποπτείας Ιδιωτικής Ασφάλισης, καταλόγου των προσώπων, των οποίων τα αυτοκίνητα εξαιρούνται της υποχρεωτικής ασφαλίσεωςΣελ. 337
4. Ιδία ευθύνη του Δημοσίου και των λοιπών προσώπων που εξαιρούνται της υποχρεωτικής ασφάλισης έναντι των τρίτων ζημιωθέντωνΣελ. 337
5. Ποσοτικός περιορισμός της ευθύνης του ιδιοκτήτη εξαιρουμένου από την ασφάλιση αυτοκινήτου σύμφωνα με το άρθρο 19 του Ν 489/1976 για το ΕΚ, σε περίπτωση αυτογνωμόνου κατάληψεώς του από τρίτοΣελ. 338
6. Απεριόριστη ευθύνη του επιληφθέντος της κατοχής αυτογνωμόνωςΣελ. 338
7. Δικαίωμα αναγωγής του Ελληνικού Γραφείου Διεθνούς ΑσφάλισηςΣελ. 338
Γ. Έννοια αυτοκινήτων ως προϋπόθεση της συμβάσεως ασφαλίσεως της αστικής ευθύνης από αυτοκινητικά ατυχήματα 
1. Έννοια του αυτοκινήτου - Σύγκριση της έννοιας του αυτοκινήτου στον Ν 489/1976 με άλλα νομοθετήματαΣελ. 339
2. Οχήματα θεωρούμενα ως «αυτοκίνητα» - ΠεριπτωσιολογίαΣελ. 339
3. Ρυμουλκούμενο όχημα - Προϋποθέσεις ευθύνης εις ολόκληρον (συνευθύνης) ασφαλιστών ρυμουλκού και ρυμουλκουμένουΣελ. 340
4. Προϊσχύσασα ρύθμιση σχετικά με ατύχημα που προκαλείται από ρυμουλκό μετά ρυμουλκουμένουΣελ. 340
5. Έννοια κυκλοφορίας σε οδόΣελ. 341
6. Κυκλοφορία επί γηπέδου προσιτού στο κοινό - ΠεριπτωσιολογίαΣελ. 341
7. Προσδιορισμός της έννοιας «κυκλοφορία του αυτοκινήτου»Σελ. 341
8. Ατύχημα «κατά τη λειτουργία» του αυτοκινήτουΣελ. 342
9. Ταύτιση του όρου «κυκλοφορία» με την παραχώρηση της αδείας κυκλοφορίαςΣελ. 343
10. Παραχώρηση αδείας κυκλοφορίας και έναρξη υποχρέωσης ασφάλισηςΣελ. 343
Δ. O ασφαλισμένος 
1. Κάλυψη αστικής ευθύνης κυρίου, κατόχου και κάθε οδηγού ή προστηθέντος στην οδήγησηΣελ. 343
2. Έννοια ασφαλισμένου και κυρίου του αυτοκινήτουΣελ. 344
3. Έννοια κατόχουΣελ. 344
4. Μη ασφαλιστική κάλυψη του λαβόντος την κατοχή του αυτοκινήτου με κλοπή ή βίαΣελ. 344
5. Μη ασφαλιστική κάλυψη του λαβόντος την κατοχή του αυτοκινήτου χωρίς τη συγκατάθεση του ιδιοκτήτη κατά την Ευρ. Σύμβαση του ΣτρασβούργουΣελ. 344
6. Αποκλεισμός ασφαλιστικής κάλυψης μόνο του οδηγού που προκάλεσε από πρόθεση τη ζημιάΣελ. 345
7. Έκταση της ευθύνης του ασφαλιστή στην περίπτωση πρόκλησης ατυχήματος από κλεμμένο ή αφαιρεθέν με βία αυτοκίνητοΣελ. 345
8. Έννοια οδηγούΣελ. 346
9. Προστηθείς στην οδήγηση ή υπεύθυνος του ασφαλισμένου αυτοκινήτουΣελ. 346
10. Επιβάτης του αυτοκινήτουΣελ. 346
Ε. Η ασφαλιστική σύμβαση 
1. Κατάρτιση ασφαλιστικής σύμβασηςΣελ. 346
2. Έναρξη ασφαλιστικής κάλυψης στο παλαιότερο δίκαιο, που ίσχυε πριν το Ν 4261/2014Σελ. 347
3. Νέο δίκαιο βάσει του Ν 4261/2014Σελ. 347
4. Χαρακτήρας της διάταξης του άρθρου 5 παρ. 2Α του Ν 489/1976Σελ. 348
5. Απόδειξη ασφαλιστικής κάλυψης μετά τον Ν 4261/2014Σελ. 348
6. Διάρκεια - Ανανέωση ασφαλιστικής σύμβασης με βάση το παλαιότερο δίκαιο που ίσχυε πριν τον Ν 4261/2014Σελ. 349
7. Ανανέωση ασφαλιστικής σύμβασης κατά το νέο δίκαιο βάσει του Ν 4261/2014Σελ. 349
8. Αντιταξιμότητα της λήξης της συμφωνημένης διάρκειας της ασφαλιστικής σύμβασης έναντι του τρίτου ζημιωθέντος με βάση το παλαιότερο δίκαιο που ίσχυε πριν τον Ν 4261/2014Σελ. 350
9. Αντιταξιμότητα της λήξης της συμφωνημένης διάρκειας της ασφαλιστικής σύμβασης με βάση το νέο δίκαιο δυνάμει του Ν 4261/2014Σελ. 350
10. Εντοπισμός ανασφάλιστων οχημάτων και η επιδίωξη συμμόρφωσης των ιδιοκτητών αυτών μετά τον Ν 4261/2014Σελ. 351
11. Νόμισμα πληρωμής του ασφαλίστρουΣελ. 351
12. Καταβολή ασφαλίστρου σε χρήμα ή με άλλους υποκατάστατους τρόπουςΣελ. 351
13. Διάρκεια της ασφαλιστικής σύμβασηςΣελ. 351
14. Λύση της ασφαλιστικής σύμβασης αιτία θανάτουΣελ. 351
15. Λύση της ασφαλιστικής σύμβασης λόγω μεταβίβασης της κυριότητας ή κατοχής του αυτοκινήτουΣελ. 352
16. Συμβατική λύση της σύμβασης ασφάλισης σύμφωνα με το νέο άρθρο 11α Ν 489/1976, όπως διαμορφώθηκε μετά τον Ν 4261/2014Σελ. 352
17. Καταγγελία της σύμβασης ασφάλισης γενικάΣελ. 353
18. Η καταγγελία της σύμβασης ασφάλισης από τον λήπτη ή τον ασφαλισμένοΣελ. 353
19. Η καταγγελία της σύμβασης ασφάλισης από τον ασφαλιστήΣελ. 354
20. Αποτελέσματα της καταγγελίας της σύμβασης ασφάλισης από τον ασφαλιστήΣελ. 354
21. Η αναστολή της ασφαλιστικής σύμβασηςΣελ. 355
ΣΤ. Οι εξαιρέσεις από την ασφαλιστική κάλυψη 
1. Εξαίρεση από την ασφαλιστική κάλυψη των προσώπων που επιλήφθηκαν του αυτοκινήτου με κλοπή ή βίαΣελ. 355
2. Αποκλεισμός ασφαλιστικής κάλυψης μόνο του κλέπτη - οδηγούΣελ. 355
3. Εξαίρεση από την ασφαλιστική κάλυψη των προσώπων που προκάλεσαν το ατύχημα εκ προθέσεωςΣελ. 356
4. Εξαίρεση από την ασφαλιστική κάλυψη έναντι προσώπων που συγκατατέθηκαν να μεταφερθούν με αυτοκίνητο, αν και γνώριζαν ότι αφαιρέθηκε από τον νόμιμο κάτοχό του με αθέμιτα μέσα ή χρησιμοποιείται προς εκτέλεση εγκληματικής πράξηςΣελ. 356
5. Εξαίρεση από την ασφαλιστική κάλυψη των μεταφερομένων με το ζημιογόνο αυτοκίνητο πραγμάτωνΣελ. 356
6. Ποιοι δεν θεωρούνται τρίτοι και δεν καλύπτονται ασφαλιστικάΣελ. 357
Ζ. Περιεχόμενο και έκταση της ευθύνης του ασφαλιστή 
1. Η ευθύνη προς αποζημίωση του ζημιωθέντος τρίτου - Η αξίωση του τρίτου ζημιωθέντος - Γέννηση και θεμελίωσή τηςΣελ. 357
2. Ποιοτική έκταση της ευθύνης του ασφαλιστή έναντι του «τρίτου»Σελ. 358
3. Ειδική ασφαλιστική κάλυψηΣελ. 358
4. Όριο της ευθύνης του ασφαλιστήΣελ. 359
5. Ασφαλιστικό ποσό - ΠεριπτωσιολογίαΣελ. 359
6. Ευθύνη ασφαλιστή επί περισσοτέρων ζημιωθέντων - Σύμμετρος περιορισμός των αξιώσεωνΣελ. 360
7. Έννοια σύμμετρης ικανοποίησης περισσοτέρων ζημιωθέντωνΣελ. 360
8. Ένσταση ασφαλιστή για σύμμετρο περιορισμό των απαιτήσεωνΣελ. 360
9. Περιπτώσεις εφαρμογής του κανόνα της σύμμετρης ικανοποίησης των απαιτήσεωνΣελ. 361
10. Μη επιτρεπτό προβολής εκ μέρους του ασφαλιστή ενστάσεων από την ασφαλιστική σύμβαση έναντι του τρίτου ζημιωθέντος - Μερικώς αυτονομημένη θέση του τρίτου έναντι του ασφαλιστή με βάση το παλαιότερο δίκαιο που ίσχυε πριν τον Ν 4261/2014Σελ. 361
11. Η ρύθμιση μετά τον Ν 4261/2014Σελ. 362
12. Σκοπός καθιέρωσης του κανόνα του απροβλήτου των ενστάσεων που  απορρέουν από την ασφαλιστική σύμβαση κατά του τρίτουΣελ. 362
13. Κοινό σημείο ως προς τις προβαλλόμενες ενστάσεις έναντι του τρίτου ζημιωθέντος μεταξύ του παλαιότερου δικαίου και του δικαίου μετά τον Ν 4261/2014Σελ. 362
14. Πλαίσιο επικοινωνίας μεταξύ ασφαλιστή και λήπτη της ασφάλισης ή ασφαλισμένου ή και δικαιούχου ασφαλίσματος μετά τον Ν 4261/2014Σελ. 362
 
Η. Ο αποκλεισμός της ευθύνης του ασφαλιστή έναντι του ασφαλισμένου ή του λήπτη της ασφάλισης 
1. Γενικές παρατηρήσειςΣελ. 363
2. Εξαίρεση από την ασφάλιση των ζημιών που προκαλούνται από οδηγό, ο οποίος στερείται της αδείας οδήγησης που προβλέπεται από τον νόμο για την κατηγορία του οχήματος που οδηγεί - Έλλειψη της απαιτούμενης από τον νόμο άδειαςΣελ. 363
3. Περιπτωσιολογία - Νομολογιακές ρυθμίσειςΣελ. 363
4. Προϋπόθεση η ύπαρξη υπαιτιότητας και η αιτιώδης συνάφειαΣελ. 364
5. Αναγωγή ασφαλιστή κατά ασφαλισμένου όταν ο τελευταίος στερείται αδείας ικανότητας οδήγησηςΣελ. 365
6. Εξαίρεση από την ασφάλιση των ζημιών που προκαλούνται από οδηγό ο οποίος κατά τον χρόνο του ατυχήματος τελούσε υπό την επίδραση οινοπνεύματος ή τοξικών ουσιών, κατά παράβαση του Κώδικα Οδικής ΚυκλοφορίαςΣελ. 365
7. Μη απαλλαγή ασφαλιστή έναντι ζημιωθέντων επιβατώνΣελ. 366
8. Αναγωγή ασφαλιστή κατά ασφαλισμένου ο οποίος ευρίσκεται υπό  την επίδρση οινοπνεύματος ή τοξικών ουσιώνΣελ. 366
9. Σχέση Ν 489/1976 και Ν 2251/1994 ως προς τις περιπτώσεις αποκλεισμού της ευθύνης του ασφαλιστήΣελ. 366
10. Αναγωγή ασφαλιστή κατά του κυρίου και μη οδηγού εφόσον γνώριζαν ότι ο οδηγός βρισκόταν υπό την επίδραση οινοπνεύματος ή τοξικών ουσιώνΣελ. 367
11. Εξαίρεση από την ασφάλιση των ζημιών που προκαλούνται από αυτοκίνητο όχημα, του οποίου γίνεται διαφορετική χρήση από αυτή που καθορίζεται στο ασφαλιστήριο συμβόλαιο και στην άδεια κυκλοφορίαςΣελ. 367
12. Διαφορετική χρήση - ΠεριπτωσιολογίαΣελ. 368
Θ. Αναγωγή του ασφαλιστή κατά του ασφαλισμένου 
1. Θεμελίωση του δικαιώματος αναγωγήςΣελ. 368
2. Πρόσωπα νομιμοποιούμενα παθητικάΣελ. 369
3. Περιεχόμενο δικαιώματος αναγωγήςΣελ. 369
4. Συμβιβασμός ασφαλιστή - τρίτου ζημιωθέντος και περιεχόμενο του δικαιώματος αναγωγήςΣελ. 369
5. Τρόπος άσκησης του δικαιώματος αναγωγήςΣελ. 369
6. Στοιχεία αγωγής εξ αναγωγήςΣελ. 370
7. Παραγραφή δικαιώματος αναγωγής του ασφαλιστήΣελ. 370
Ι. Παραγραφή της αξίωσης του τρίτου ζημιωθέντος κατά του ασφαλιστή 
1. Η ισχύουσα πενταετής παραγραφή της αξίωσης του τρίτουΣελ. 370
2. Έναρξη της παραγραφήςΣελ. 371
3. Διακοπή και αναστολή της παραγραφήςΣελ. 371
4. Έναρξη νέας παραγραφής αξίωσης που αφορά απρόβλεπτη από την αρχή ζημίαΣελ. 372
5. Διαχρονικό δίκαιοΣελ. 373
ΙΑ. Οι υποχρεώσεις και τα βάρη που προκύπτουν από την ασφαλιστική σύμβαση - Τα ασφαλιστικά βάρη του ασφαλισμένουΣελ. 373
1. Έννοια ασφαλιστικών βαρών 
2. Διακρίσεις ασφαλιστικών βαρώνΣελ. 374
3. Καθήκον διαφωτίσεωςΣελ. 374
4. Συνέπειες παράβασης του ασφαλιστικού βάρους από τον ασφαλισμένοΣελ. 374
5. Δυνητική ευχέρεια δικαστηρίου προς επιδίκαση αποζημίωσης και νομικός χαρακτήρας της (άρθρο 9 παρ. 3 Ν 489/1976)Σελ. 375
6. Ανίσχυρες έναντι του ασφαλιστή οι δηλώσεις οφειλής, ομολογίας ή επαύξησης της ευθύνης ή συμβιβασμού του ασφαλισμένου προς τον ζημιωθένταΣελ. 375
7. Υποχρέωση ασφαλισμένου να αναγγείλει την επέλευση της ασφαλιστικής περίπτωσηςΣελ. 375
ΙΒ. Η υποχρέωση του ασφαλιστή από την ασφαλιστική σύμβαση 
1. Επέλευση της ασφαλιστικής περίπτωσηςΣελ. 376
2. Παρεμπίπτουσα αγωγή ασφαλισμένου κατά του ασφαλιστήΣελ. 376
3. Η υποχρέωση του ασφαλιστή προς διακανονισμό της ζημίας μετά τον Ν 4261/2014Σελ. 376
ΙΓ. Δικονομικά θέματα 
1. Βεβαίωση περί προηγουμένης κοινοποίησης αντιγράφου της αγωγής στην αρμόδια ΔΟΥ του ενάγοντοςΣελ. 377
2. Εικοσαετής παραγραφήΣελ. 377
3. Αναστολή της παραγραφής λόγω δόλιας συμπεριφοράς του υποχρέουΣελ. 378
4. Παραδεκτή η έφεση κατά των οριστικών διατάξεων εν μέρει οριστικής απόφασης στην περίπτωση που υπάρχει απλή ομοδικία ή αντικειμενική σώρευση αγωγώνΣελ. 378
5. Κατάρτιση της σύμβασης ασφάλισης και με απλή συναίνεση των συμβαλλομένωνΣελ. 378
6. Δέσμευση του ασφαλισμένου και χωρίς την υπογραφή του ασφαλιστηρίου από αυτόνΣελ. 379
7. Η διετής παραγραφή του προϊσχύσαντος δικαίουΣελ. 379
8. Παραδεκτό αυτοτελών ισχυρισμών στις υποθέσεις που δικάζονται κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών από αυτοκίνηταΣελ. 379
9. ΔεδικασμένοΣελ. 379
10. Δυνατότητα διορισμού πραγματογνωμόνων κατά την ΚΠολΔ 368 και από το Εφετείο, αν πρόκειται για ζητήματα που απαιτούν, για να γίνουν αντιληπτά, ειδικές γνώσεις επιστήμης ή τέχνηςΣελ. 380
11. Διαδικασία διαφορών από αυτοκίνητα - Λόγος αναίρεσης άρθρου 559 αρ. 11 ΚΠολΔ για μη λήψη υπόψη αποδεικτικών μέσων, που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισανΣελ. 380
12. Προσεπίκληση δικονομικού εγγυητή (ασφαλιστή) από τον υπόχρεοΣελ. 381
Υποδείγματα 
1. Ατύχημα σε πάρκιγκ του ακαλύπτου χώρου πολυκατοικίας - Έννοιες «κυκλοφορίας», «δημοσίας οδού» και «γηπέδου προσιτού σε κάποιο αριθμό προσώπων» (άρθρο 2 παρ. 1 Ν 489/1976)Σελ. 383
ΠαρατηρήσειςΣελ. 388
2. Παρεμπίπτουσα αγωγή - Αναγωγή ασφαλιστή ρυμουλκού κατά του ασφαλιστή του ρυμουλκουμένου για την κατανομή της ζημίας μεταξύ τους (άρθρο 6 παρ. 2 Ν 489/1976)Σελ. 389
ΠαρατηρήσειςΣελ. 393
3. Αναγωγή ασφαλιστή λόγω μέθης (άρθρο 6β΄ Ν 489/1976) Σελ. 395
ΠαρατηρήσειςΣελ. 400
[17] Ευθύνη Επικουρικού Κεφαλαίου  
ΔιάγραμμαΣελ. 401
Ερμηνευτικά σχόλια 
Α. Σύσταση και σκοπός του Επικουρικού Κεφαλαίου 
1. Επιβοηθητική η ευθύνη τουΣελ. 409
2. Νομική φύσηΣελ. 409
3. Θεώρηση του ΕΚ ως «ασφαλιστή» (άρθρο 1 παρ. δ΄ του Ν 489/1976)Σελ. 409
Β. Περιπτώσεις ευθύνης του ΕΚ 
1. Περιορισμοί στην ευθύνη του ΕΚΣελ. 410
2. Απαράδεκτο αγωγής κατά του ΕΚ λόγω μη τήρησης προδικασίαςΣελ. 410
3. Άγνωστος υπαίτιος (άρθρο 19 παρ. 1 περ. α΄ Ν 489/1976) - Προϋπόθεση γέννησης ευθύνηςΣελ. 411
4. Αδυναμία εξακρίβωσης της ταυτότητας του υπέχοντος ευθύνηΣελ. 411
5. Διαζευκτική αιτιότητα και ευθύνη ΕΚΣελ. 411
6. Αυτοκίνητο με πινακίδες κυκλοφορίας ξένου κράτουςΣελ. 412
7. Αιτιώδης συνάφειαΣελ. 412
8. Ευθύνη για σωματικές βλάβεςΣελ. 412
9. Ευθύνη και για υλικές ζημίεςΣελ. 412
10. Συγκλίνουσα υπαιτιότητα ή αιτιότητα δύο αυτοκινήτωνΣελ. 412
11. Ανασφάλιστο όχημα (άρθρο 19 παρ. 1 περ. β΄ Ν 489/1976) - Έννοια ανασφάλιστου οχήματοςΣελ. 413
12. Πράσινη κάρτα - Περιπτώσεις ευθύνης του ΕΚΣελ. 414
13. Στοιχεία ορισμένου αγωγής αποζημίωσης για ζημία από αλλοδαπό ζημιογόνο ανασφάλιστο αυτοκίνητοΣελ. 415
14. Εξαίρεση από την υποχρεωτική ασφάλιση (άρθρο 3 παρ. 1 Ν 489/1976) των αυτοκινήτων του Δημοσίου, υπό τον όρο της αμοιβαιότητας των αυτοκινήτων ιδιοκτησίας ξένων κρατών, όπως και αυτών που ανήκουν σε διακυβερνητικούς οργανισμούςΣελ. 415
15. Έναρξη υποχρέωσης ασφάλισης και άδεια κυκλοφορίαςΣελ. 415
16. Γνώση για το ανασφάλιστοΣελ. 416
17. ΑνταπόδειξηΣελ. 416
18. ΔεδικασμένοΣελ. 416
19. Ευθύνη ΕΚ έναντι του τρίτου ζημιωθέντοςΣελ. 416
20. Αμφιβολία ενάγοντος παθόντος για το αν το ζημιογόνο αυτοκίνητο ήταν ασφαλισμένο ή ανασφάλιστοΣελ. 417
21. Προσεπίκληση ΕΚ από τον υπόχρεο σε περίπτωση ανασφάλιστου ζημιογόνου αυτοκινήτουΣελ. 418
22. Προσεπίκληση του ασφαλιστή από το ΕΚΣελ. 418
23. Άσκηση επικουρικής έφεσης από το ΕΚΣελ. 418
24. Μη άσκηση επικουρικής έφεσης από το ΕΚΣελ. 418
25. Δεδικασμένο απόφασης που έκρινε λόγους εφέσεων μόνο για την κύρια αγωγήΣελ. 419
26. Συγκλίνουσα υπαιτιότητα των οδηγών δύο οχημάτων ανασφάλιστου και ασφαλισμένουΣελ. 419
27. Πτώχευση ασφαλιστή - Άκαρπη η εις βάρος του εκτέλεση και ανάκληση της άδειας λειτουργίας του (άρθρο 19 παρ. 1 περ. γ΄του Ν 489/1976)Σελ. 419
28. Μη ύπαρξη οποιασδήποτε έννομης σχέσης μεταξύ του ΕΚ και  του ζημιώσαντοςΣελ. 421
29. Ανάκληση της αδείας λειτουργίας ασφαλιστή μόνο για παράβαση νόμου και όχι για άλλη αιτίαΣελ. 422
30. Προϋπόθεση αποζημίωσης η ιδιότητα του ζημιωθέντος ως τρίτουΣελ. 422
31. Δικαίωμα υποκατάστασης του ΕΚΣελ. 422
32. Απαράδεκτη μεταβολή της βάσης της αγωγήςΣελ. 422
33. Συνέχιση δίκης από το ΕΚ επί πτώχευσης του ασφαλιστήΣελ. 422
34. Οχήματα ειδικού τύπου - Οχήματα με ειδική πινακίδα (άρθρο 19 παρ. 1 περ. δ΄ Ν 489/1976)Σελ. 423
Γ. Περιεχόμενο και έκταση της ευθύνης του ΕΚ 
1. Ευθεία αξίωση του ζημιωθέντος κατά του ΕΚ (άρθρο 19 παρ. 3 Ν 489/1976)Σελ. 423
2. Ευθύνη ΕΚ και συντηρητική κατάσχεση του ζημιογόνου αυτοκινήτουΣελ. 423
3. Έκταση ευθύνης του ΕΚΣελ. 423
4. Περιεχόμενο αποζημίωσηςΣελ. 424
5. Απαλλαγή ΕΚΣελ. 424
6. Οικειοθελείς παροχές τρίτουΣελ. 426
7. Παροχές αφαιρούμενες από την αποζημίωσηΣελ. 426
8. Παροχές από το Δημόσιο σε δημόσιο υπάλληλοΣελ. 426
9. Αλλοδαπός φορέας κοινωνικής ασφάλισηςΣελ. 426
10. Εφαρμογή του άρθρου 19 παρ. 5 του Ν 489/1976 και άρθρο 300 ΑΚΣελ. 427
11. Τόκοι απαιτήσεως κατά του ΕΚΣελ. 427
12. Ποσοτικός περιορισμός της ευθύνης του ΕΚΣελ. 427
13. Προβολή στη δευτεροβάθμια δίκη της ένστασης του ΕΚ περί ποσοτικού περιορισμού της ευθύνης τουΣελ. 429
14. Συμβιβασμός μεταξύ παθόντος και υποχρέουΣελ. 429
15. Απαράδεκτη η έφεση κατά των ομοδίκων του εκκαλούντοςΣελ. 430
Δ. Υποκατάσταση του ΕΚ 
1. Έννοια και λειτουργία της υποκατάστασης του ΕΚΣελ. 430
2. Προσωπική κράτησηΣελ. 430
3. Περιπτώσεις υποκατάστασης του ΕΚ (άρθρο 19 παρ. 4 Ν 489/1976)Σελ. 430
4. Περιεχόμενο αξίωσης αποζημίωσης καθʼ υποκατάσταση από το ΕΚΣελ. 431
5. Τρόπος άσκησης τη αξίωσης βάσει υποκαταστάσεως από το ΕΚΣελ. 431
6. Αξίωση υποκαταστάσεως του ΕΚ και σωρευτική αναδοχή χρέουςΣελ. 432
7. Ορισμένο αγωγής βάσει υποκαταστάσεως του ΕΚΣελ. 432
8. Αποκλεισμός αναγωγής από τον υπόχρεο κατά του ΕΚΣελ. 432
9. Χρόνος παραγραφής της αξίωσης βάσει υποκαταστάσεως του ΕΚΣελ. 432
10. Η απαλλαγή του ΕΚ σύμφωνα με το άρθρο 19 παρ. 5 Ν 489/1976 αποκλείει την υποκατάσταση του ΙΚΑ στην απαίτηση του παθόντος ασφαλισμένου τουΣελ. 433
11. Υποκατάσταση ΕΚ σύμφωνα με το άρθρο 19 παρ. 4 Ν 489/1976 κατόπιν  εξώδικης συμφωνίας ή συμβιβασμού με τον τρίτο ζημιωθένταΣελ. 433
Ε. Παραγραφή της αξιώσεως κατά του ΕΚ 
1. Ρύθμιση της παραγραφήςΣελ. 433
2. Διακοπή παραγραφής της αξίωσης κατά του ΕΚΣελ. 434
3. Αναστολή παραγραφής της αξίωσης κατά του ΕΚΣελ. 434
4. Επιμήκυνση παραγραφήςΣελ. 435
Υποδείγματα 
1. Αγωγή κατά ΕΚ λόγω αγνώστου υπαιτίου (άρθρο 19 παρ. 1 περ. α΄ Ν 489/1976)Σελ. 437
ΠαρατηρήσειςΣελ. 447
2. Αγωγή κατά του Επικουρικού Κεφαλαίου λόγω ανασφαλίστου οχήματος (άρθρο 19 παρ. 1 περ. β΄ Ν 489/1976)Σελ. 449
ΠαρατηρήσειςΣελ. 454
3. Αγωγή κατά ΕΚ λόγω αποδηλωμένου ζημιογόνου αλλοδαπού αυτοκινήτου (άρθρο 19 παρ. 1 περ. β΄ Ν 489/1976)Σελ. 455
ΠαρατηρήσειςΣελ. 460
4. Αγωγή κατά ΕΚ λόγω ανάκλησης της αδείας λειτουργίας ασφαλιστή (άρθρο 19 παρ. 1 περ. γ΄ Ν 489/1976)Σελ. 461
ΠαρατηρήσειςΣελ. 467
5. Αγωγή ΕΚ λόγω υποκαταστάσεως (άρθρο 19 παρ. 4 Ν 489/1976)Σελ. 469
ΠαρατηρήσειςΣελ. 473
6. Παρεμπίπτουσα αγωγή - Ανακοίνωση δίκης με προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση από το ΕΚ (άρθρο 19 παρ. 4 Ν 489/1976 σε συνδυασμό με το άρθρο 69 παρ. 1 εδ. ε΄ ΚΠολΔ)Σελ. 475
ΠαρατηρήσειςΣελ. 478
[18] Ευθύνη Γραφείου Διεθνούς Ασφάλισης  
ΔιάγραμμαΣελ. 479
Ερμηνευτικά σχόλια 
Α. Πρόκληση ατυχήματος από ζημιογόνο αυτοκίνητο με στοιχεία αλλοδαπότητας 
1. Αντικείμενο της διεθνούς ασφάλισηςΣελ. 498
2. Μη ύπαρξη έννομης σχέση μεταξύ του ελληνικού ΓΔΑ και των ευθυνομένων προσώπων ως προς το ζημιογόνο αλλοδαπό αυτοκίνητοΣελ. 498
3. Βασική έννοια της διεθνούς ασφάλισης ο τόπος συνήθους σταθμεύσεως του οχήματος (άρθρ. 1 περ. ε΄ Ν 489/1976)Σελ. 498
4. Η Ενοποιημένη Συμφωνία μεταξύ των Γραφείων Διεθνούς ΑσφάλισηςΣελ. 499
Β. Ατύχημα που προκαλείται από αλλοδαπό αυτοκίνητο στην Ελλάδα 
1. Παράλληλη ευθύνη του ελληνικού Γραφείου Διεθνούς ΑσφάλισηςΣελ. 500
2. Προϋποθέσεις ευθύνης του ΓΔΑΣελ. 500
3. Αποδηλωμένο ζημιογόνο αλλοδαπό αυτοκίνητο - Ευθύνη ΕΚΣελ. 501
4. Αλλοδαπό ζημιογόνο αυτοκίνητο με πλαστές πινακίδες - Ευθύνη ΕΚ εφόσον είναι διαγραμμένοΣελ. 501
5. Αδυναμία εντοπισμού του τόπου συνήθους σταθμεύσεως του ζημιογόνου αλλοδαπού αυτοκινήτου - Ευθύνη ΕΚΣελ. 502
6. Ευθεία αξίωση κατά του ΓΔΑ - Στοιχεία ορισμένου της αγωγήςΣελ. 502
7. Έκταση ευθύνης του ΓΔΑΣελ. 503
8. Παραγραφή αξίωσης κατά του ΓΔΑΣελ. 504
9. Σωρευτική αναδοχή χρέους μεταξύ αλλοδαπού ασφαλιστή και τρίτου ζημιωθέντοςΣελ. 504
10. Δικαίωμα αναγωγής του ελληνικού ΓΔΑΣελ. 504
11. Η Ενοποιημένη Συμφωνία δεν αποτελεί κανόνα δικαίου, αλλά σύμβασηΣελ. 505
12. Το ελληνικό ΓΔΑ ως αντίκλητοςΣελ. 505
13. Το ελληνικό ΓΔΑ και διορισμός δικαστικού πληρεξουσίου αλλοδαπού ασφαλιστήΣελ. 505
14. Υποχρέωση παροχής πληροφοριών προς το ελληνικό ΓΔΑ από κάθε αρχή ή ασφαλιστική επιχείρηση που επιλήφθηκε του ατυχήματοςΣελ. 505
15. Δυνατότητα αγωγής και κατά του αλλοδαπού ασφαλιστήΣελ. 505
16. Διεθνής δικαιοδοσία των ελληνικών δικαστηρίων για την απευθείας αγωγή του παθόντος κατά του αλλοδαπού ασφαλιστήΣελ. 506
17. Έκταση ευθύνης του αλλοδαπού ασφαλιστήΣελ. 506
18. Έλλειψη παθητικής νομιμοποίησης του νομίμου στην Ελλάδα αντιπροσώπου αλλοδαπής ασφαλιστικής εταιρίαςΣελ. 506
Γ. Ατύχημα που προκαλείται στην αλλοδαπή από αυτοκίνητο με τόπο συνήθους σταθμεύσεως την Ελλάδα 
1. Πιστοποιητικό διεθνούς ασφάλισηςΣελ. 507
2. Υπόχρεα πρόσωπαΣελ. 507
3. Δικαίωμα αναγωγής ασφαλιστή κατά του ΓΔΑ για το υπερβάλλονΣελ. 507
4. Ευθύνη του ελληνικού ΓΔΑΣελ. 507
5. Έκταση της ευθύνης του ΓΔΑΣελ. 508
6. Δικαίωμα αναγωγής του ΓΔΑ κατά ΕΚ σε περίπτωση ανασφαλίστου ζημιογόνου αυτοκινήτουΣελ. 508
7. Περιεχόμενο αποζημίωσης του ΓΔΑΣελ. 508
Δ. Το ΓΔΑ ως οργανισμός αποζημιώσεως κατά τα άρθρα 27α΄ και 27β΄ του Ν 489/1976 
1. Σκοπός της ρύθμισηςΣελ. 508
2. Όργανα εξώδικου διακανονισμού ζημιώνΣελ. 508
3. Προϋποθέσεις εφαρμογής του μηχανισμού του εξώδικου διακανονισμού ζημιώνΣελ. 509
Υποδείγματα 
1. Γραφείο Διεθνούς Ασφάλισης (άρθρο 27 παρ. 1 εδ. α΄ Ν 489/1976) - Ατύχημα που προκλήθηκε από ζημιογόνο αυτοκίνητο με αλλοδαπές πινακίδες κυκλοφορίαςΣελ. 511
ΠαρατηρήσειςΣελ. 517
2. Ευθύνη ΓΔΑ (άρθρο 27 παρ. 1 εδ. β΄ Ν 489/1976)Σελ. 519
ΠαρατηρήσειςΣελ. 524
[19] Διαδικασία διαφορών για ζημίες από αυτοκίνητο και από τη σύμβαση ασφάλισής του [άρθρο 681Α ΚΠολΔ]  
ΔιάγραμμαΣελ. 525
Ερμηνευτικά σχόλια 
Α. Υπαγόμενες διαφορές 
1. Απαρίθμηση υπαγομένων διαφορώνΣελ. 530
 
Β. Προϋποθέσεις εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 681 Α ΚΠολΔ 
1. Ζημιά από αυτοκίνητο και από τη σύμβαση ασφαλίσεώς τουΣελ. 530
2. Ζημία με αίτιο το αυτοκίνητοΣελ. 531
3. Έννοια αυτοκινήτου για την υπαγωγή της διαφοράς στη διαδικασία του άρθρου 681 Α ΚΠολΔ - Περιπτωσιολογία υπαγομένων διαφορώνΣελ. 531
4. Οχήματα που δεν εμπίπτουν στην έννοια του αυτοκινήτου - Περιπτωσιολογία διαφορών που δεν υπάγονται στη διαδικασία του άρθρου 681Α ΚΠολΔΣελ. 531
Β. Αρμοδιότητα καθʼ ύλην 
1. Αρμοδιότητα Ειρηνοδικείου ή Μονομελούς Πρωτοδικείου, αναλόγως ποσούΣελ. 533
Γ. Αρμοδιότητα κατά τόπον 
1. Συντρέχουσα δωσιδικίαΣελ. 533
Δ. Άσκηση της αγωγής 
1. Κατάθεση και επίδοση αγωγήςΣελ. 533
2. Επίδοση αγωγής στον αρμόδιο προϊστάμενο της ΔΟΥ του ενάγονταΣελ. 534
Ε. Καταβολή δικαστικού ενσήμου 
1. Απόρριψη αγωγής επί μη καταβολής δικαστικού ενσήμουΣελ. 534
Ζ. Προσεπίκληση δικονομικού εγγυητήΣελ. 535
1. Προϋποθέσεις προσεπίκλησης δικονομικού εγγυητήΣελ. 535
H. Άσκηση παρέμβασης κύριας ή πρόσθετης 
1. Νομιμοποιούμενα πρόσωπα - Εφραρμοζόμενες διατάξειςΣελ. 536
Θ. Συζήτηση της αγωγής 
1. Προβολή ισχυρισμών και καταχώριση αυτών στα πρακτικάΣελ. 536
2. Συνεκδίκαση συναφών αγωγώνΣελ. 537
3. Παραίτηση από την αγωγήΣελ. 537
4. Μερική τροπή του αιτήματος της αγωγής σε καταψηφιστικόΣελ. 537
5. Ενστάσεις - ΠεριπτωσιολογίαΣελ. 538
Ι. Απόδειξη 
1. Προσκομιδή αποδεικτικών μέσωνΣελ. 539
2. Λήψη υπόψη και αποδεικτικών μέσων που δεν πληρούν τους όρους του νόμουΣελ. 539
3. Συνήθη αποδεικτικά μέσα στη διαδικασία του άρθρου 681Α ΚΠολΔ - ΠεριπτωσιολογίαΣελ. 539
4. Έκδοση παρεμπίπτουσας απόφασης, για τη διενέργεια πραγματογνωμοσύνηςΣελ. 540
ΙΑ. Αγωγή εξ αναγωγής 
1. Προϋποθέσεις και έκταση του δικαιώματος αναγωγήςΣελ. 541
ΙΒ. Ανακοπή ερημοδικίας 
1. Αιτιολογημένη ανακοπή ερημοδικίαςΣελ. 541
ΙΓ. Έφεση 
1. Προϋποθέσεις άσκησης - ΝομιμοποίησηΣελ. 542
2. Άσκηση αντέφεσηςΣελ. 542
ΙΔ. Δεδικασμένο 
1. Δημιουργία δεδικασμένουΣελ. 543
ΙΕ. Προσωπική κράτηση 
1. Εκδίκαση κατά την ειδική διαδικασία του άρθρου 681Α ΚΠολΔΣελ. 543
ΙΖ. Δικαιοδοσία πολιτικών δικαστηρίων για την εκδίκαση των διαφορών που αφορούν απαιτήσεις αποζημίωσης οποιασδήποτε μορφής για ζημίες που έχουν προκληθεί από αυτοκίνητο 
1. Υπαγωγή στην ειδική διαδικασία του άρθρου 681Α ΚΠολΔΣελ. 543
ΙΗ. Δικαιοδοσία Ελληνικών Δικαστηρίων 
1. Διεθνής δικαιοδοσία Ελληνικών δικαστηρίωνΣελ. 544
Υποδείγματα 
1. Ανακοίνωση δίκης - Προσεπίκληση σε παρέμβασηΣελ. 545
ΠαρατηρήσειςΣελ. 552
2. Αναγωγή του καταβαλλόντος αποζημίωση συνυποχρέουΣελ. 555
ΠαρατηρήσειςΣελ. 558
3. Έφεση κατά απόφασης που επιδικάζει μειωμένη αποζημίωση για υπηρεσίες βοηθητικού προσώπου και βελτιωμένη διατροφήΣελ. 559
ΠαρατηρήσειςΣελ. 564
ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑΣελ. 565
1. Αγωγή κατά του ιδιοκτήτη του ζημιογόνου αυτοκινήτου που δεν είναι οδηγός - Αποτελέσματα για τον ζημιωθέντα ανάλογα με τη βάση της αγωγήςΣελ. 567
2. Περισσότεροι συνυπόχρεοι - Αναγωγή ενός εξ αυτών πριν από την καταβολή αποζημίωσης στον ζημιωθένταΣελ. 569
3. Ευθύνη ακαταλόγιστου ζημιώσαντος - Kαταβολή εύλογης αποζημίωσηςΣελ. 570
4. Αγωγή αποζημίωσης για την ολική καταστροφή του αυτοκινήτου - Έρευνα δικαστηρίου και για το τυχόν επισκευάσιμο της ζημίαςΣελ. 572
5. Αξίωση για ζημία αυτοκινήτου, το οποίο έχει αγορασθεί με παρακράτηση κυριότητας υπέρ του πωλητήΣελ. 573
6. Βλάβη του σώματος ή της υγείας - Προϋποθέσεις αποκατάστασης μελλοντικής ζημίας του παθόντος, μέχρι να αποθεραπευθείΣελ. 574
7. Επιδίκαση σε κεφάλαιο «εφάπαξ» της αποζημίωσης για μελλοντική ζημίαΣελ. 575
8. Μεταρρύθμιση απόφασης αναγνωριστικής, για περιοδικές παροχέςΣελ. 576
9. Μεταρρύθμιση απόφασης για καταβολή περιοδικών παροχών - Ποια θεωρούνται κρίσιμα γεγονόταΣελ. 577
10. Βλάβη του σώματος ή της υγείας, οι συνέπειες της οποίας δεν μπορούν εκ των προτέρων να προσδιορισθούν - Αφετηρία παραγραφής σχετικών αξιώσεωνΣελ. 578
11. Παραδεκτή προβολή ισχυρισμών όταν δεν κατατίθενται προτάσειςΣελ. 579
12. Ιδιότητα ή μη, ως τρίτου, του ιδιοκτήτη του ζημιογόνου αυτοκινήτου, που τραυματίσθηκε ή θανατώθηκε και ήταν συνεπιβάτης κατά το ατύχημαΣελ. 581
13. Έννοια του όρου «πράγματα», που μεταφέρονται με το ζημιογόνο αυτοκίνητο, τα οποία εξαιρούνται από την ασφαλιστική κάλυψηΣελ. 582
14. Προϋποθέσεις αναγωγής του ασφαλιστή κατά του ιδιοκτήτη που δεν είναι οδηγός, όταν ο τελευταίος είναι σε κατάσταση μέθηςΣελ. 583
15. Ζημία από αυτοκίνητο που εκτίθεται σε «ειδικούς κινδύνους», χωρίς αυτό να έχει την απαιτούμενη ειδική ασφαλιστική κάλυψη - Ποιος ευθύνεται ασφαλιστικάΣελ. 585
ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟΣελ. 587
 
Back to Top