ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΘΥΜΑ


Συμβολή στην Πρόσληψη και Αντιμετώπιση ενός Κοινωνικού Φαινομένου

Συνδυάστε Βιβλίο (έντυπο) + e-book και κερδίστε 18€
Δωρεάν μεταφορικά σε όλη την Ελλάδα για αγορές άνω των 30€

Σε απόθεμα

Τιμή: 47,00 €

* Απαιτούμενα πεδία

Κωδικός Προϊόντος: 16512
Παπανικολάου Π.
Κρανιδιώτη Μ.

Το παρόν έργο «Το Περιβαλλοντικό Θύμα» εξετάζει το επίμαχο ζήτημα της θυματοποίησης του περιβάλλοντος, δηλαδή εκφάνσεων του (φυσικού) περιβάλλοντος ως θύματος και συνεπακόλουθα, της εκπροσώπησής του, στο πλαίσιο της ποινικής δικαιοσύνης. Συγκεκριμένα, η συγγραφέας καλύπτει, διαχρονικά, σε έκταση και με πληρότητα, το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τα εγκλήματα κατά του περιβάλλοντος, όπου προσεγγίζει, με κριτικό πνεύμα, τα θεμέλια και τις δομές του ποινικού συστήματος και του διοικητικού πλαισίου, ενώ παράλληλα, προβαίνει σε εύστοχη ανάλυση καίριων ζητημάτων, όπως του ζητήματος της πολυνομίας ή της εν τοις πράγμασι εφαρμογής των νόμων, όσον αφορά το εν λόγω πεδίο.

Επίσης, παρουσιάζει, αφαιρετικά τις εγκληματολογικές θεωρητικές προσεγγίσεις που καλύπτουν τη θεματική των περιβαλλοντικών εγκλημάτων, τις επεξεργάζεται σε βάθος και τις συνθέτει, σε πλήρη εξισορρόπηση μεταξύ τους, ως προς τα αντιτιθέμενα επιχειρήματα, ενόψει του ιδεώδους της αντικειμενικότητας που υπαγορεύεται από τους κανόνες της επιστήμης. Περαιτέρω, συνδυάζει και συνθέτει θεωρητικά σχήματα του Ποινικού Δικαίου και της Εγκληματολογίας, αναδεικνύοντας το θέμα που πραγματεύεται, ως θέμα τομής των δύο γνωστικών αντικειμένων.

Μετά την κατάστρωση ενός άρτιου ερευνητικού σχεδίου, η συγγραφέας προβαίνει σε έρευνα με τη μέθοδο της οιονεί μετα-ανάλυσης, η οποία αποτελεί μια από τις δυσχερέστερες μεθόδους έρευνας στις Ιατρικές, αλλά και στις Κοινωνικές Επιστήμες και στην Εγκληματολογία. Συγκεκριμένα, ενοποιεί τρία επιμέρους δείγματα γνωστοποιήσεων και καταγγελιών περιβαλλοντικών εγκλημάτων, δημιουργώντας ένα ενιαίο, πλούσιο σε στοιχεία και πληροφορίες, δείγμα πανελλαδικού επιπέδου. Η έρευνα είναι πλούσια και σε ευρήματα, πολλά εκ των οποίων είναι καίριας σημασίας για τη μελέτη της περιβαλλοντικής θυματοποίησης και ιδιαίτερου επιστημονικού βάρους για τους ποινικούς γνωστικούς κλάδους, προσδίδουν δε στη μελέτη το στίγμα της αδιαμφισβήτητης πρωτοτυπίας.

Εν κατακλείδι η συγγραφέας αναδεικνύει, με εξαιρετική ενάργεια, την αλληλεπίδραση (interplay) της θεωρίας με τα ερευνητικά της δεδομένα και μέσα από διεξοδική ανάλυση, τις σκόπιμες και τις λανθάνουσες λειτουργίες της ποινικής δικαιοσύνης, αλλά και της διοίκησης, ως συστημάτων, μεταφέροντας, μετά από κριτική στάθμιση, την προβληματική για αυτές στο ακανθώδες πεδίο της περιβαλλοντικής θυματοποίησης. Σε επίπεδο δε αντεγκληματικής πολιτικής, δεν παραλείπει να αναδείξει κενά της εθνικής και της διεθνούς νομοθεσίας και προβλήματα στις πρακτικές που εφαρμόζουν οι εκάστοτε φορείς ελέγχου, προτείνει δε συγκεκριμένες λύσεις για την αντιμετώπιση της περιβαλλοντικής ρύπανσης και υποβάθμισης.

Προλογικό Σημείωμα Σελ. 7
Ευχαριστίες Σελ. 11
Εισαγωγή Σελ. 19
Μέρος Ι Το Θεσμικό Πλαίσιο για την Προστασία του Περιβάλλοντος
Κεφάλαιο 1 Η Νομοθεσία για την Προστασία του Περιβάλλοντος σε Διεθνές και Ευρωπαϊκό Επίπεδο
1.1. Οι επί μέρους νομοθετικές πρωτοβουλίες και παρεμβάσεις των διεθνών οργανισμών Σελ. 35
Η εξέλιξη της προστασίας του περιβάλλοντος σε διεθνές επίπεδο και τα χαρακτηριστικά της Σελ. 35
Οι διεθνείς περιβαλλοντικές συμβάσεις Σελ. 41
1.1.2.1. Οι διεθνείς περιβαλλοντικές συμβάσεις ποινικού ενδιαφέροντος Σελ. 42
1.2. Η προστασία του περιβάλλοντος στον ευρωπαϊκό χώρο Σελ. 47
Οι πρωτοβουλίες του Συμβουλίου της Ευρώπης Σελ. 47
Οι πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη νομική προστασία του περιβάλλοντος Σελ. 50
Το γενικό πλαίσιο χάραξης της περιβαλλοντικής πολιτικής στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η εξέλιξή του Σελ. 50
Η ποινική προστασία του περιβάλλοντος στην Ε.Ε. ως ειδικότερος στόχος αντεγκληματικής πολιτικής Σελ. 59
Η ποινική προστασία του περιβάλλοντος μέσω της Οδηγίας-Πλαίσιο 2008/99/ΕΚ Σελ. 61
1.2.2.2.2. Η ποινική προστασία των υδάτων σε περίπτωση ρύπανσης προερχόμενης από πλοία μέσω της Οδηγίας 2009/123/ΕΚ Σελ. 64
1.3. Η σημασία της διεθνούς και ευρωπαϊκής νομοθεσίας στην προστασία του περιβάλλοντος και οι προοπτικές βελτιώσεων προς την κατεύθυνση της πρόληψης και της καταστολής των περιβαλλοντικών εγκλημάτων Σελ. 65
Η συνταγματική κατοχύρωση της προστασίας του περιβάλλοντος Σελ. 72
Η διοικητική προστασία του περιβάλλοντος Σελ. 76
Oι διοικητικού τύπου διαδικασίες πρόληψης και αποκατάστασης των περιβαλλοντικών εγκλημάτων Σελ. 80
2.3. Η αστική προστασία του περιβάλλοντος Σελ. 84
2.4. Η ποινική προστασία του περιβάλλοντος Σελ. 85
Επισκόπηση των ποινικών διατάξεων για την προστασία του περιβάλλοντος στην ελληνική έννομη τάξη Σελ. 86
2.4.1.1. Οι καινοτομίες του Ν. 4042/2012 Σελ. 89
Το δικαίωμα παράστασης πολιτικής αγωγής στα περιβαλλοντικά εγκλήματα ως ειδικότερο ζήτημα νομοθετικής πρωτοβουλίας Σελ. 92
Η συμβολή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας στην προστασία του περιβάλλοντος ως εννόμου αγαθού Σελ. 99
Κεφάλαιο 3 Θεσμοί Αναφοράς και Ελέγχου για την Προστασία του Περιβάλλοντος
3.1. Οι μηχανισμοί προστασίας του περιβάλλοντος στο πλαίσιο της διεθνούς έννομης τάξης Σελ. 102
3.1.1. Το Επταμελές Τμήμα Περιβαλλοντικών Υποθέσεων του Διεθνούς Δικαστηρίου των Ηνωμένων Εθνών Σελ. 102
3.1.2. Η Επιτροπή Συμμόρφωσης του Πρωτοκόλλου του Κιότο Σελ. 103
3.1.3. Η Επιτροπή Συμμόρφωσης στο πλαίσιο της Σύμβασης του Άαρχους Σελ. 104
3.2. Οι μηχανισμοί περιβαλλοντικής προστασίας στον ευρωπαϊκό χώρο Σελ. 106
3.2.1. Οι μηχανισμοί προστασίας του περιβάλλοντος στο πλαίσιο
της Ε.Ε. 3.2.1.1. Ο ρόλος του ΔΕΚ Σελ. 106
3.2.1.2. Το δικαίωμα αναφοράς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Σελ. 112
3.2.1.3. Το δικαίωμα καταγγελίας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή Σελ. 113
3.2.2. Οι μηχανισμοί προστασίας του περιβάλλοντος στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης Σελ. 114
3.2.2.1. Η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου: Το περιβάλλον από τη σκοπιά της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Σελ. 114
3.2.2.2. Η προστασία του περιβάλλοντος μέσω του μηχανισμού προσφυγών του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη Σελ. 116
3.3. Μηχανισμοί προστασίας του περιβάλλοντος στην ελληνική έννομη τάξη Σελ. 118
Μορφές ενδιάμεσης θεσμικής προστασίας και ελέγχου στο περιβαλλοντικό πεδίο Σελ. 118
3.3.1.1. Ελεγκτικοί διοικητικοί μηχανισμοί Σελ. 118
3.3.1.1.1. Η Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος (Ε.Υ.Ε.Π.) Σελ. 118
3.3.1.1.2. Τα Κλιμάκια Ελέγχου Ποιότητας Περιβάλλοντος (Κ.Ε.Π.ΠΕ.) και ο ελεγκτικός τους ρόλος Σελ. 121
3.3.1.1.3. Η συνδεόμενη με την περιβαλλοντική προστασία δραστηριότητα του Σώματος Επιθεωρητών Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης (Σ.Ε.Ε.Δ.Δ.) Σελ. 122
3.3.2. Οι Ανεξάρτητες Διοικητικές Αρχές Σελ. 124
3.3.2.1. Η διαμεσολαβητική αρμοδιότητα του Συνηγόρου του Πολίτη Σελ. 124
3.3.2.2. Ο ρόλος του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης στην προστασία του περιβάλλοντος Σελ. 128
3.3.3. Θεσμοί αναφοράς στο πλαίσιο της απονομής της ποινικής δικαιοσύνης Σελ. 131
3.3.3.1. Η Εισαγγελία Περιβάλλοντος Σελ. 131
3.3.3.2. Η Αστυνομία και τα Τμήματα Περιβαλλοντικής Προστασίας των Διευθύνσεων Αθηνών και Θεσσαλονίκης Σελ. 132
3.3.3.3. Το Λιμενικό Σώμα Σελ. 133
3.3.3.4. Το Πυροσβεστικό Σώμα Σελ. 134
3.4. Η συμβολή των θεσμών στην πραγμάτωση της προστασίας του περιβάλλοντος Σελ. 135
Μέρος ΙΙ Οι Θεωρητικές Προσεγγίσεις της Περιβαλλοντικής Θυματοποίησης
Κεφάλαιο 4 Αναζητώντας το Θεωρητικό Πλαίσιο για την Ερμηνεία της Περιβαλλοντικής Θυματοποίησης
4.1. Οι βάσεις για τη συζήτηση του ζητήματος Σελ. 141
4.2. Η περιβαλλοντική βλάβη και η σημασία της προσέγγισής της για τη διερεύνηση της περιβαλλοντικής θυματοποίησης Σελ. 145
4.4. Η απόδοση αξίας στο φυσικό περιβάλλον Σελ. 154
4.4.1. Τεχνοκρατισμός ή αξιακή ηθική; Σελ. 157
4.5. Η ταξινόμηση των θεωριών απόδοσης αξίας στο περιβάλλον Σελ. 161
Κεφάλαιο 5 Οι Θεωρίες για την Προσέγγιση του Περιβάλλοντος ως Προστατευόμενης Αξίας
5.1. Οι ανθρωποκεντρικές προσεγγίσεις Σελ. 164
5.2. Οι οικοκεντρικές θεωρίες Σελ. 168
5.2.1. Οι βιοκεντρικές θεωρίες Σελ. 174
5.2.2. Η «βαθιά οικολογία» Σελ. 176
5.3. Δικαιώματα της φύσης και των ζώων ή ηθικές υποχρεώσεις των ανθρώπων; Σελ. 177
5.4. Η περιβαλλοντική δικαιοσύνη Σελ. 180
5.5. Η επιρροή των σύγχρονων κινημάτων στις θεωρίες για την αξιακή προσέγγιση του περιβάλλοντος Σελ. 183
5.5.1. Ο οικοφεμινισμός Σελ. 184
5.5.2. Το κίνημα κατά του περιβαλλοντικού ρατσισμού Σελ. 186
5.5.3. Το «κόκκινο-πράσινο» κίνημα Σελ. 186
5.6. Η εφαρμογή των ηθικών επιταγών για το περιβάλλον στη νομοθεσία Σελ. 187
5.7. Η συμβολή των θεωρητικών προσεγγίσεων στην αξιακή αναγνώριση του περιβάλλοντος και στην αντιμετώπιση των προσβολών του: προβληματισμοί και προοπτικές Σελ. 194
5.8. Τα υποβαλλόμενα από το θεωρητικό πλαίσιο ερευνητικά ερωτήματα Σελ. 198
Μέρος ΙΙΙ Η Έρευνα
Κεφάλαιο 6 Η Μεθοδολογία της Έρευνας
6.1. Σκοπός Σελ. 203
6.2. Ορισμοί εργασίας Σελ. 203
6.3. Το υπό διερεύνηση ζήτημα της ύπαρξης ή όχι θύματος
στα περιβαλλοντικά εγκλήματα Σελ. 211
6.4. Ερευνητικές υποθέσεις Σελ. 212
6.5. Περιορισμοί και δυσχέρειες που ανέκυψαν κατά το σχεδιασμό της έρευνας Σελ. 214
6.6. Η επιλογή της ανάλυσης περιεχομένου ως μεθόδου έρευνας Σελ. 218
Το πεδίο της έρευνας και ο προσδιορισμός του με γνώμονα το φορέα, που επιλαμβάνεται καταγγελιών για περιβαλλοντικά εγκλήματα Σελ. 219
Η άντληση των ερευνητικών δεδομένων από το αρχείο της Ε.Υ.Ε.Π.: πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα Σελ. 222
6.8. Πληθυσμός και δειγματοληψία Σελ. 223
6.8.1. Η συλλογή των δεδομένων Σελ. 224
Οι προβληματισμοί γύρω από την επιχειρούμενη ενοποίηση των τριών δειγμάτων της έρευνας Σελ. 225
6.9. Χρονική περίοδος ανάλυσης Σελ. 226
6.10. Η επεξεργασία των ερευνητικών δεδομένων Σελ. 227
6.10.1. Οι θεωρητικές έννοιες της έρευνας Σελ. 227
6.10.2. Μεταβλητές και δείκτες της έρευνας Σελ. 228
6.10.2.1. Η επιλογή του δήμου ως μονάδας γεωγραφικής ανάλυσης Σελ. 228
6.10.2.2. Εξειδίκευση των μεταβλητών της έρευνας Σελ. 229
6.10.2.3. Εξειδίκευση των δεικτών της έρευνας Σελ. 231
6.10.3. Κωδικοποίηση και κατηγοριοποίηση του ερευνητικού υλικού Σελ. 239
6.10.3.1. Εισαγωγή των δεδομένων στον Η/Υ και επεξεργασία Σελ. 242
Κεφάλαιο 7 Παρουσίαση και Ερμηνεία των Αποτελεσμάτων της Έρευνας
7.1. Παρουσίαση των αποτελεσμάτων της έρευνας Σελ. 244
Ο συνολικός αριθμός των περιβαλλοντικών παραβάσεων και η κατανομή τους στο ενοποιημένο δείγμα Σελ. 244
Χρονικά στοιχεία Σελ. 247
7.1.2.1. Χρονική κατανομή των περιβαλλοντικών παραβάσεων του δείγματος Σελ. 247
7.1.2.2. Ο μέσος χρόνος απασχόλησης των υπηρεσιών με μία περιβαλλοντική παράβαση Σελ. 250
Γεωγραφικά στοιχεία Σελ. 252
7.1.3.1. Κατανομή των παραβάσεων του δείγματος ανά δήμο Σελ. 252
7.1.3.2. Κατανομή των παραβάσεων του δείγματος ανά νομό Σελ. 257
Η περιβαλλοντική παραβατικότητα του δείγματος και τα χαρακτηριστικά της Σελ. 259
7.1.4.1. Η ταξινόμηση των περιβαλλοντικών παραβάσεων του δείγματος Σελ. 259
7.1.4.2. Τα απόβλητα ως συνέπεια της περιβαλλοντικής παραβατικότητας και ως πηγή ρύπανσης ή/και υποβάθμισης του περιβάλλοντος Σελ. 266
Οι παραβάτες, η φυσιογνωμία και τα χαρακτηριστικά της δράσης τους Σελ. 269
Η περιβαλλοντική βλάβη: μορφές, χαρακτηριστικά και ειδικότερες εκφάνσεις Σελ. 282
7.1.6.1. Τρόπος γνωστοποίησης των περιστατικών περιβαλλοντικής παράβασης στους ελεγκτικούς φορείς Σελ. 282
7.1.6.2. Οι αποδέχτες των περιβαλλοντικών βλαβών Σελ. 291
7.1.6.3. Η ευαλωτότητα στις περιβαλλοντικές βλάβες και οι διαστάσεις της Σελ. 305
7.1.6.3.1. Το φύλο Σελ. 306
7.1.6.3.2. Ανεργία και επίπεδο εκπαίδευσης Σελ. 311
7.1.6.3.3. Μειονοτικά χαρακτηριστικά Σελ. 318
7.1.6.3.4. Αξία της Γης Σελ. 326
Πρόληψη της περιβαλλοντικής παραβατικότητας και αποκατάσταση των προσβολών της Σελ. 335
Συνεργασία με άλλους φορείς Σελ. 338
7.2. Διαπιστώσεις και ευρήματα της έρευνας Σελ. 339
Μέρος IV Συμπεράσματα - Προτάσεις
Κεφάλαιο 8 Σκέψεις για μια Συμβολή στην Αντεγκληματική Πολιτική
8.1. Η πράσινη εγκληματολογία και οι προοπτικές της ως κατεύθυνσης της εγκληματολογίας Σελ. 350
8.2. Το περιβαλλοντικό θύμα: προς μία προοπτική αναγνώρισης Σελ. 354
Μορφές και ειδικότερες όψεις της περιβαλλοντικής θυματοποίησης στη χώρα μας Σελ. 357
Η ευαλωτότητα στην περιβαλλοντική θυματοποίηση και οι διαστάσεις της Σελ. 361
8.3. Επανόρθωση και αποκατάσταση των συνεπειών της περιβαλλοντικής θυματοποίησης Σελ. 369
8.4. Η εκπροσώπηση του περιβαλλοντικού θύματος Σελ. 371
8.5. Νομοθεσία και θεσμοί Σελ. 376
8.6. Προοπτικές συζήτησης για το μέλλον Σελ. 377
Παράρτημα Σελ. 383
Κατάλογος Πινάκων Σελ. 389
Κατάλογος Χαρτών Σελ. 391
Κατάλογος Γραφημάτων Σελ. 392
Βιβλιογραφία Σελ. 393
Αλφαβητικό Ευρετήριο Σελ. 415
Back to Top