Butler εναντίον Butler

13 Νοε 2017 4:49:21 μ.μ.

Ο Sir Michael Butler, στενός συνεργάτης της Μάργκαρετ Θάτσερ, υπήρξε ένας από τους πιο επιφανείς συλλέκτες κινεζικής τέχνης στο Ηνωμένο Βασίλειο έχοντας στην κατοχή του μία σπάνιας ιστορικής και οικονομικής αξίας συλλογή που αποτελείτο από 502 κινέζικες πορσελάνες, οι οποίες χρονολογούνται από τη δυναστεία των Μινγκ( 17ος αιώνας). Μετά τον θάνατό του, το 2013, τα τέσσερα παιδιά του, οι Caroline, James Catherine και Charles, κατέστησαν μοναδικοί κληρονόμοι μιας περιουσίας η διαχείριση της οποίας έμελλε να καταστεί μία από τις πιο προβεβλημένες, από τα Βρετανικά ΜΜΕ, υπο θέσεις που έχουν ποτέ περάσει από τα αγγλικά δικαστήρια.

Η επιθυμία του Sir Michael Butler, όπως έγραψε ο ίδιος στη διαθήκη του, ήταν να παραμείνει η συλλογή, -που είναι γνωστή και ως Butler Family Collection (BFC)-, ενιαία και αδιαίρετη ως κοινή παρακαταθήκη στους τέσσερις κληρονόμους, οι οποίοι σε περίπτωση που δεν θα κατάφερναν να την κρατήσουν ενιαία θα μπορούσαν να τη χωρίσουν ισομερώς, καθότι, όπως υπογράμμιζε ο ίδιος στη διαθήκη του, «η οικογενειακή αρμονία είναι πιο σημαντική από το να κρατηθεί η συλλογή ενιαία» (... "family harmony is more important than keeping the BFC together").

Από το 1987, και μέχρι τον θάνατο του πατέρα τους, τα τέσσερα αδέρφια δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν για το πώς θα διαχειριστούν την κοινή περιουσία, με αποτέλεσμα να αρκεστούν σε μία γενικόλογη συμφωνία περί διατήρησης της συλλογής ενιαίας για ερευνητικούς και ιστορικούς σκοπούς.

Μετά το 2013, δύο εκ των αδελφών, οι Caroline και James, εγείροντας θέματα παράδοσης και οικογενειακής μνήμης, ζήτησαν από τα βρετανικά δικαστήρια να τους αναγνωριστεί το δικαίωμα να «απολαμβάνουν» το κομμάτι της συλλογής που τους ανήκει ιδιωτικά στο σπίτι τους, αίτημα στο οποίο αντιτέθηκαν τα άλλα δύο αδέρφια, Katherine και Charles, τα οποία υποστήριξαν ότι το καλύτερο για τη συλλογή θα ήταν η δημιουργία ενός ιδιωτικού οικογενειακού μουσείου που θα τη στέγαζε ενιαία και αδιαίρετη.

Το δικαστήριο, στο οποίο κατέληξε η υπόθεση βασίστηκε σε δύο παλαιότερες αποφάσεις και τον νόμο Law of Property Act του 1925 (LPA 1925), ο οποίος δίνει τη δυνατότητα στο δικαστήριο να χρησιμοποιήσει οποιοδήποτε πρόσφορο μέσο κρίνει προκειμένου να γίνει ο διανομή κινητών πραγμάτων μεταξύ περισσότερων δικαιούχων.

Οι αιτούντες ζήτησαν την κατ’ ισομοιρία διανομή της συλλογής με τη σειρά, 1-2-3-4, (η σειρά που ορίστηκαν δωρεοδόχοι), ενώ η άλλη πλευρά αντιπρότεινε να εξαγοράσει την αξία των αντικειμένων που αντιστοιχούσαν στους αιτούντες, με στόχο να παραμείνει η συλλογή όσο το δυνατόν μεγαλύτερη για τους σκοπούς του μουσείου.

Το δικαστήριο, εν τέλει, προέκρινε τη λύση της διανομής με βάση τη σειρά των ονομάτων που αναφέρονται στη δωρεά (1-2-3-4) απορρίπτοντας οποιαδήποτε λύση ενείχε οικονομικό αντάλλαγμα καθότι το αντικείμενο
της διαμάχης δεν ήταν οικονομικό.

Μια τόσο διάσημη υπόθεση διανομής μεταξύ κληρονόμων θα μπορούσε, ιδίως στη Μ. Βρετανία, να αποτελεί το μήλο της έριδος για πολλούς έμπειρους και διάσημους διαμεσολαβητές, καθότι φαινομενικά μοιάζει μια ιδανική υπόθεση για εξωδικαστική επίλυση, ιδίως για διαμεσολάβηση. Παρόλα αυτά, η υπόθεση είτε δεν πήγε ποτέ σε διαμεσολάβηση είτε η διαμεσολάβηση, αν επιχειρήθηκε αρχικά, απέτυχε.

Η σφοδρότητα μιας αντιδικίας μεταξύ συγγενών όπως η παραπάνω όπου το βασικό διακύβευμα είναι οι σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων, ανέδειξε για μία ακόμα φορά αφενός την κυρίαρχη σημασία του συναισθηματικού παράγοντα στις διαμάχες μεταξύ των ανθρώπων, -πράγμα που πολλές φορές τείνουμε να υποτιμούμε-, αφετέρου τα όρια που μπορεί να έχουν οι διάφορες μορφές εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών.

Ενόψει σημαντικών μεταβολών που προωθεί το ελληνικό Υπουργείο Δικαιοσύνης στο πεδίο της θέσπισης υποχρεωτικής απόπειρας διαμεσολάβησης πριν την προσφυγή στο δικαστήριο, μια πρωτοβουλία που έχει στόχο την αποσυμφόρηση των δικαστηρίων και τη δυνατότητα επιλογής των πολιτών να επιλύουν τις διαφορές τους με έναν ταχύτερο, οικονομικότερο και λιγότερο συγκρουσιακό τρόπο, θα ήταν λάθος να παραγνωρίσουμε τη φύση της ανθρώπινης σύγκρουσης βάζοντας τον πήχυ επίτευξης μιας φιλικής επίλυσης παραπάνω από τις δυνάμεις της ανθρώπινης φύσης η οποία ανεξαρτήτως επιπέδου και πολιτισμού, αποδεικνύει καθημερινά ότι έχει τη σύγκρουση γραμμένη στο DNA της ύπαρξής της.
 

Αντώνης Καρατζάς, LLB, MBA
adonik@nb.org


.