Law Summer School για ασκούμενους και νέους δικηγόρους στις Σπέτσες


Νέα – Ανακοινώσεις
3 Ιουλ 2020

ΝΟΜΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ | τ109/2020 Editorial: Αυτή η φορά είναι πραγματικά διαφορετική

Αναποδογύρισε ο κόσμος μέσα σε δύο μήνες και ο δικός μας μικρόκοσμος δεν θα μπορούσε να αποτελεί εξαίρεση. Υπό το ενδεχόμενο να ξανακλείσουν τα δικαστήρια σε ένα δεύτερο κύμα πανδημίας, ανέβηκε ψηλά στις ατομικές προτεραιότητες του δικηγόρου η εισαγωγή της τεχνολογίας για την οργάνωση, παρακολούθηση και διαχείριση της καθημερινότητάς του.

Το ίδιο ψηλά ανέβηκε στην ατζέντα των συλλογικών διεκδικήσεων η απαίτηση να προχωρήσει ταχύτατα η αγορά εξοπλισμού τηλεδιάσκεψης στα δικαστήρια καθώς και η επιτάχυνση «μεταρρυθμίσεων», όπως οι ψηφιακές υπογραφές, η ηλεκτρονική κατάθεση δικογράφων, η αποϋλοποίηση των αποφάσεων των δικαστηρίων κ.ά. που στην πραγματικότητα δεν είναι καθόλου μεταρρυθμίσεις. Είναι καθυστερημένη επικαιροποίηση παρεμβάσεων τεχνολογίας -όπως πχ η κατάργηση του fax και η χρήση mail στο δημόσιο- οι οποίες θα υλοποιηθούν με χρονική υστέρηση 20 χρόνων επάνω στο υπάρχον προβληματικό, δυσκίνητο και εν πολλοίς αδιέξοδο κρατικό σύστημα απονομής δικαιοσύνης.

Aκόμα και στις πιο ανεπτυγμένες χώρες του κόσμου όμως τα συσσωρευμένα προβλήματα πρόσβασης, κόστους, ποιότητας αποτελέσματος και καθυστέρησης απονομής δικαιοσύνης καλούν την παγκόσμια νομική κοινότητα σε μια επαναστατική «αλλαγή ματιάς» για την επόμενη μέρα της δικαιοσύνης.

Eάν υπάρχει η τεχνολογία που επιτρέπει σε κάθε πολίτη του κόσμου να επικοινωνεί σε πραγματικό χρόνο με την άλλη άκρη του κόσμου, δεν μπορεί να είναι αποδεκτό να εκκρεμούν σήμερα 100 εκ. υποθέσεις ενώπιον των δικαστηρίων της Βραζιλίας και 30 εκ. υποθέσεις ενώπιον των δικαστηρίων της Ινδίας.

Με περισσότερο από το 50% του παγκόσμιου πληθυσμού σήμερα, να μην έχει δυνατότητα πρόσβασης στην δικαιοσύνη, η απάντηση της επόμενης μέρας βρίσκεται στη χρήση της τεχνολογίας και ακούει στο όνομα online court judging. Εφαρμόζεται ήδη με επιτυχία σε χώρες όπως η Αυστραλία, ο Καναδάς, η Σιγκαπούρη και η Κίνα ενώ σύμφωνα με τον οργανισμό Remote Courts Worldwide, ένα είδος παγκόσμιου παρατηρητηρίου χρήσης τεχνολογίας στη δικαιοσύνη, άλματα τεχνολογίας προς την κατεύθυνση των on line δικαστικών ακροάσεων κάνουν χώρες όπως το Εκουαδόρ, η Νιγηρία, το Μπαγκλαντές, το Περού, η Μαλαισία και άλλες χώρες με παντελώς απούσα την Ελλάδα. Και μια γεύση αποτελεσμάτων, τα δικαστήρια της πολιτείας της Νέας Υόρκης μόνο, κατά την πρώτη εβδομάδα του lockdown εκδίκασαν αποκλειστικά on line 8000 υποθέσεις εκ των οποίων οι 2600 είτε ολοκληρώθηκαν με διαμεσολάβηση είτε με δικαστική απόφαση (Chief Judge DiFiore, 21-4-2020).

Πριν τις όποιες ενστάσεις, είναι σημαντικό να απαντηθεί -γιατί έτσι θα επαναπροσδιοριστεί σαφέστερα ο εθνικός στόχος για το τι είδους δικαιοσύνη θέλουμε- ένα θεμελιώδες ερώτημα: Τι είναι τελικά το δικαστήριο; Τόπος ή Υπηρεσία (απονομή δικαιοσύνης);

Από την εποχή του Ερρίκου του ΙΙ (1154-1189) όπου άρχισαν να εφαρμόζονται οι πρώτοι δικονομικοί κανόνες για τη διευθέτηση εμπραγμάτων αντιδικιών στο Βρετανικό δικαστικό σύστημα, μέχρι και σήμερα, υπάρχουν πολλές εικόνες και πρότυπα που είναι ταυτοποιημένα στο μυαλό μας με την απονομή δικαιοσύνης: Κτίρια όπως αυτά που φανταζόμαστε επειδή τα βλέπουμε στους τηλεοπτικούς δέκτες μας -κακώς, δεν είναι καν ο μέσος όρος-, αίθουσες που περιβάλλονται από βαρύ ξύλο, υπερυψωμένες δικαστικές έδρες, σύμβολα όπως η εικόνα του εσταυρωμένου που θυμίζει τη μεταφυσική σχέση που συνδέει τη δικαιοσύνη με τον άνθρωπο και το Θείο (Ελλάδα, Ιταλία κ.ά.), ρητά όπως «Ο Θεός σώζει την Βασίλισσα» (common law), άνθρωποι που κυκλοφορούν με κοστούμια ή και τηβέννους, αστυνομικοί που συνοδεύουν μάρτυρες, κατηγορούμενοι με χειροπέδες. Όλα αυτά είναι πρότυπα συνδεδεμένα στο μυαλό όλων μας με το φυσικό χώρο απονομής της δικαιοσύνης.

Και παρά το γεγονός ότι ο πολίτης ενδιαφέρεται για το αποτέλεσμα της υπηρεσίας απονομής της δικαιοσύνης δεν είναι εύκολη η αποσύνδεση χώρων και συμβόλων με την απονομή της δικαιοσύνης. Υπάρχουν παγκόσμιου κύρους νομικοί όπως οι Resnik και Curti’s, καθηγητές στη νομική σχολή του Yale, οι οποίοι στην ουσία ταυτοποιούν τη δικαιοσύνη με τους χώρους απονομής της σε βαθμό σχεδόν «μεταφυσικό» (“Representing Justice”, αυτοέκδοση).

Ο επίσης παγκοσμίου φήμης καθηγητής και συγγραφέας Richard Susskind, διαφωνεί και υποδεικνύει την τεχνολογία ως λύση με στόχο που δεν αφήνει κανένα ασυγκίνητο: την ίση και ανεμπόδιστη πρόσβαση όλων των πολιτών σε μια μελλοντική δικαιοσύνη που θα αποδίδεται γρήγορα, ανώδυνα και αποτελεσματικά (“Online courts and the Future of Justice”, Oxford University Press, 2020).

Για να προλάβω τους αφορισμούς, δικαστήρια on line δεν σημαίνει καταρχήν απονομή δικαιοσύνης χωρίς δικαστές, δικηγόρους ή δικαστικούς υπαλλήλους. Οι συνεδριάσεις του on line δικαστηρίου μπορεί να διεξάγονται σε εικονικές δικαστικές αίθουσες, σε σύγχρονη ή ασύγχρονη μετάδοση, με ή χωρίς αυτοπρόσωπη παρουσία διαδίκων, συνηγόρων ή δικαστών, με ή χωρίς φυσική κατάθεση εγγράφων ή εξέταση μαρτύρων. Είναι επιστήμη και τεχνολογία και ο νομικός κόσμος, η πολιτεία, όλοι οφείλουμε να εγκύψουμε, όπως αρμόζουν οι περιστάσεις. Δεν έχουμε άλλο χρόνο για χάσιμο.

 

Αντώνης Καρατζάς, LLB, MBA
adonik@nb.org

 

Δείτε το περιοδικό

Νέα – Ανακοινώσεις
1 Ιουλ 2020

Διαδικτυακή Ενημερωτική Εκδήλωση για το νέο Αγγλόφωνο μεταπτυχιακό Πρόγραμμα της Νομικής Σχολής Αθηνών

Διαδικτυακή Ενημερωτική Εκδήλωση για το νέο Αγγλόφωνο μεταπτυχιακό Πρόγραμμα της Νομικής Σχολής Αθηνών

(International and European Legal Studies)

Η Συντονιστική Επιτροπή του αγγλόφωνου μεταπτυχιακού προγράμματος της Νομικής Σχολής Αθηνών (LL.M. in International and European Legal Studies), καλεί όλους τους ενδιαφερόμενους (πτυχιούχους και επί πτυχίω φοιτητές Νομικής και άλλων συναφών ειδικοτήτων) να συμμετάσχουν σε

διαδικτυακή ενημερωτική εκδήλωση

η οποία θα λάβει χώρα την Πέμπτη 2 Ιουλίου 2020 και ώρα 11.30 π.μ.

Στην εκδήλωση θα παρουσιαστούν η δομή και η φιλοσοφία του προγράμματος, ενώ θα δοθεί η δυνατότητα στους ενδιαφερόμενους να θέσουν τυχόν απορίες.

Οι αιτήσεις για τους ενδιαφερόμενους θα παραμείνουν ανοιχτές μέχρι την Πέμπτη 9 Ιουλίου 2020. Περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στο iels.law.uoa.gr.

Νέα – Ανακοινώσεις
29 Ιουν 2020

7ο Ετήσιο Επιστημονικό Συνέδριο Ένωσης Ελλήνων δημοσιολόγων

 Η ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΛΟΓΩΝ (ΕΕΔ) και το Ηλεκτρονικό επιστημονικό περιοδικό

«ΔΗΜΟΣΙΟ ΔΙΚΑΙΟ» διοργανώνουν το

7ο Ετήσιο Επιστημονικό Συνέδριο Ένωσης Ελλήνων δημοσιολόγων

με τίτλο: «Ανακτώντας το χαμένο έδαφος»

την Τρίτη 30 Ιουνίου 2020 και την Τετάρτη 1 Ιουλίου 2020.

 

Θεματικές ενότητες του Συνεδρίου:
- Θεμελιώδη (Ατομικά, Κοινωνικά και Πολιτικά) Δικαιώματα και ιδίως ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (ΧΘΔΕΕ)
- Συνταγματική Αναθεώρηση: Αποτίμηση
- Διοικητική Δικαιοσύνη
- Επίκαιρα ζητήματα Φορολογικού Δικαίου
- Επίκαιρα ζητήματα Δημοσίων Συμβάσεων
- Κτηματολόγιο, δασικοί χάρτες και επίκαιρα ζητήματα Δικαίου του Περιβάλλοντος
- Δημόσια Διοίκηση: Zητήματα ΑΣΕΠ, «επιτελικού κράτους», κωδικοποίησης και ηλεκτρονικού μετασχηματισμού
- O αντικαπνιστικός νόμος
- Ο νέος ασφαλιστικός νόμος και το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα
- Η εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας στους επιμέρους κλάδους του δικαίου

 

Το Συνέδριο θα πραγματοποιηθεί διαδικτυακά μέσω zoomwebinar.

Τα 4 link σύνδεσης  στο zoom (1. Τρίτη 10.00-17.00, 2. Τρίτη 17.00-22.30, 3. Τετάρτη 9.00-15.30 4. Τετάρτη 15.30-21.30) (περιορισμένος αριθμός ατόμων στην πρόσβαση μέσω zoom με χρονική σειρά) θα ανακοινωθούν τη Δευτέρα 29.6.2020 στην ιστοσελίδα (www.dimosiodikaio.gr) και στη σελίδα στο Facebook της Ένωσης Ελλήνων Δημοσιολόγων (ΕΕΔ).

Το Συνέδριο θα μεταδίδεται, επίσης, με ελεύθερη πρόσβαση σε όλους από ΥouΤube live και από τη σελίδα στο Facebook της Ένωσης Ελλήνων Δημοσιολόγων (ΕΕΔ). Προτείνεται στους ενδιαφερόμενους να παρακολουθούν μέσω του ΥouΤube live ή του  Facebοοk της Ένωσης Ελλήνων Δημοσιολόγων (ΕΕΔ) το Συνέδριο.

Δείτε περισσότερες πληροφορίες και το αναλυτικό Πρόγραμμα του Συνεδρίου: www.dimosiodikaio.gr | www.publiclawjournal.com

 

 

Νέα – Ανακοινώσεις
29 Ιουν 2020

Άρθρο από το Περιοδικό ΣΥΝήΓΟΡΟΣ, Τ. 138: Κορωνοϊός και ψηφιακή Δικαιοσύνη

Κορωνοϊός και ψηφιακή Δικαιοσύνη

Απόστολος Άνθιµος, ΔΝ, Δικηγόρος

 

Η κατάσταση που βιώνουµε οδηγεί νοµοτελειακά στην επιλογή ενός θέµατος που να σχετίζεται µε τον ακατονόµαστο. Αναπότρεπτη ήταν παράλληλα η επικέντρωση στις θεµατικές που προσιδιάζουν στη στήλη. Στις γραµµές που ακολουθούν, θα επιχειρηθεί σύντοµη αποτίµηση του τοπίου ειδικά στο πεδίο της πολιτικής δικαιοσύνης, και θα διατυπωθούν µερικές σκέψεις για την πιθανή αναστροφή της υφιστάµενης στασιµότητας.

 

Ι. 16/3/2020: Αναστολή λειτουργίας και τα επακόλουθα

Στις 16 Μαρτίου ενηµερωθήκαµε ότι αναστέλλονται (µε ελάχιστες εξαιρέσεις) όλες οι λειτουργίες των δικαστηρίων και της Εισαγγελίας. Το µέτρο λήφθηκε την προτεραία µε υπουργική απόφαση[1], ενώ είχε προαναγγελθεί λίγες µέρες νωρίτερα µε σχετική πράξη νοµοθετικού περιεχοµένου[2]. Παρόµοια υπουργική απόφαση εκδόθηκε δυο εβδοµάδες αργότερα[3], παρατείνοντας την ισχύ της αναστολής, και προβαίνοντας σε µερικές προσθήκες, τις οποίες θα εξετάσουµε στη συνέχεια. Άλλη µία υπουργική απόφαση εκδόθηκε µετά από δεκαπέντε ηµέρες. Στο ενδιάµεσο εκδόθηκε άλλη µία πράξη νοµοθετικού περιεχοµένου, µε γενικότερο περιεχόµενο[4], εντός του οποίου υπάρχουν και ρυθµίσεις ψηφιακού χαρακτήρα που αφορούν νοµικά ζητήµατα. Τέλος, νέα αναστολή ισχύει µε την τελευταία Υ.Α. µέχρι 27/4[5].

Ποιο το ακριβές περιεχόµενο των ανωτέρω σχετικά µε την απονοµή δικαιοσύνης; Το άρθρο 11 της ΠΝΠ από 11/3 όριζε τα εξής: «1. Προς τον σκοπό της αποφυγής κινδύνου εµφάνισης ή και διάδοσης κορωνοϊού COVID-19 που ενδέχεται να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στη δηµόσια υγεία, µπορεί να επιβληθεί το µέτρο της προσωρινής, µερικής ή ολικής, αναστολής της λειτουργίας των δικαστηρίων και των εισαγγελιών της χώρας, συµπεριλαµβανοµένων και των στρατιωτικών δικαστηρίων, καθώς και της Εθνικής Σχολής Δικαστικών Λειτουργών. 2. Το µέτρο της παρ. 1 επιβάλλεται µε κοινή απόφαση των Υπουργών Υγείας και Δικαιοσύνης, καθώς και του Υπουργού Εθνικής Άµυνας στην περίπτωση των στρατιωτικών δικαστηρίων, µετά από γνώµη της Εθνικής Επιτροπής προστασίας της Δηµόσιας Υγείας έναντι του κορωνοϊού COVID-19. Με όµοια απόφαση ορίζεται και κάθε συναφής και αναγκαία πρόβλεψη για τα ζητήµατα αναστολής ή παρέκτασης δικονοµικών προθεσµιών, αναστολής ή παράτασης παραγραφών, αναστολής διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης και διενέργειας πλειστηριασµών, παροχής προσωρινής δικαστικής προστασίας, καθώς και για όλα τα λοιπά ζητήµατα που αφορούν στο καθεστώς προσωρινής αναστολής λειτουργίας των δικαστηρίων και των εισαγγελιών της χώρας». Ακολούθως, εκδόθηκε η αναµενόµενη υπουργική απόφαση (15/3), η οποία όριζε στο άρθρο Τρίτο τα ακόλουθα: «1. Αναστέλλονται: α) Οι δίκες ενώπιον των πολιτικών και ποινικών δικαστηρίων, β) οι νόµιµες και δικαστικές προθεσµίες για τη διενέργεια διαδικαστικών πράξεων και άλλων ενεργειών ενώπιον των υπηρεσιών των δικαστηρίων και των εισαγγελιών, καθώς και η παραγραφή των συναφών αξιώσεων, γ) οι κατά τις κείµενες διατάξεις, διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης και η διενέργεια πλειστηριασµών. 2. Εξαιρούνται από την εφαρµογή της προηγούµενης παραγράφου: α) η δηµοσίευση αποφάσεων, β) η χορήγηση και ανάκληση προσωρινών διαταγών, οι οποίες γίνονται χωρίς κλήτευση του αντιδίκου. Οι προσωρινές διαταγές που έχουν χορηγηθεί και έχουν ισχύ έως την συζήτηση της υπόθεσης, παρατείνονται µε απόφαση του Προέδρου Υπηρεσίας… 4. Η λειτουργία των δικαστικών υπηρεσιών περιορίζεται στις αναγκαίες ενέργειες για τη διεκπεραίωση των υποθέσεων που, σύµφωνα µε την παρούσα απόφαση, εκδικάζονται ενώπιον των δικαστηρίων, καθώς και εκείνων που, κατά περίπτωση και κατά την κρίση του οργάνου διοίκησης εκάστης αυτών, έχουν κατεπείγοντα χαρακτήρα και χρήζουν άµεσης αντιµετώπισης. Τα ειδικότερα ζητήµατα λειτουργίας των ως άνω υπηρεσιών ρυθµίζονται µε αποφάσεις των οργάνων διοίκησης αυτών». Η ανωτέρω κατάσταση παρατάθηκε µε νέα υπουργική απόφαση (27/3). Ειδικότερα, στο άρθρο Τέταρτο[6] επαναλήφθηκαν οι προαναφερόµενες διατάξεις. Προστέθηκε ωστόσο νέα ρύθµιση που έλαβε αριθµό § 6[7], και έχει ως εξής: «6. Οι διασκέψεις καθώς και η διεκπεραίωση οποιασδήποτε ενέργειας, που αφορά τη λειτουργία των δικαστικών υπηρεσιών και των εισαγγελιών γίνονται, εφόσον είναι εφικτό, εξ αποστάσεως µε τη χρήση τεχνολογικών µέσων». Πανοµοιότυπο είναι το περιεχόµενο της τελευταίας (από 11/4) Υ.Α., χωρίς καµία προσθήκη, διευκρίνιση, οδηγία ή κατεύθυνση προς εφαρµογή της § 6.

ΙΙ. Η συµβολή της ψηφιακής τεχνολογίας

Η ανάγνωση των ανωτέρω διατάξεων οδηγεί σε ένα αναµφίβολο συµπέρασµα: Η πολιτεία δεν ήταν έτοιµη να αντιµετωπίσει την πανδηµία στο πεδίο της Δικαιοσύνης. Για την ακρίβεια, δεν είχε την πολυτέλεια να ασχοληθεί κατά προτεραιότητα µε αυτόν τον τοµέα άσκησης πολιτικής, καθώς σοβούσαν και σοβούν πληθώρα επειγόντων ζητηµάτων που αναζητούν αµεσότατες λύσεις. Άλλωστε, ας µην λησµονούµε ότι η Δικαιοσύνη έχει βρεθεί σε ανάλογες (όχι όµως πανοµοιότυπες) καταστάσεις στο παρελθόν, µε πρωτοβουλία των ιθυνόντων των Δικηγορικών Συλλόγων για τη διασφάλιση των συµφερόντων του κλάδου.

Βρισκόµαστε όµως πλέον 45 µέρες µετά την αναστολή. Το µέλλον παραµένει αβέβαιο, τα νοµικά επαγγέλµατα, όπως εκατοντάδες άλλα, φυτοζωούν, και οποιαδήποτε επιδόµατα, µε όποιον τρόπο και αν χορηγούνται, είναι παρηγοριά στον άρρωστο. Το ζητούµενο είναι πλέον, αν η κυβέρνηση θα αρκεστεί σε µια πολιτική δεκαπενθήµερων παρατάσεων, ή αν θα επεξεργαστεί το υφιστάµενο νοµοθετικό οπλοστάσιο, επιχειρώντας την κατά το δυνατό αξιοποίηση των διαθέσιµων εργαλείων.

Πρώτο ελπιδοφόρο µήνυµα δόθηκε µε την από 30/3 ΠΝΠ: Στο άρθρο τεσσαρακοστό δεύτερο [Δυνατότητα τηλεδιάσκεψης] ορίζονται τα ακόλουθα: Στο τριακοστό τρίτο άρθρο της από 20.3.2020 Πράξης Νοµοθετικού Περιεχοµένου (Α’ 68) προστίθεται παρ. 3, ως εξής:«3. H λήψη των αποφάσεων των διοικητικών συµβουλίων των νοµικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου µπορεί να λαµβάνει χώρα και µε τηλεδιάσκεψη για όλα ή για κάποια από τα µέλη τους, µε κάθε πρόσφορο τηλεπικοινωνιακό µέσο, καθώς και δια περιφοράς. Σε όλες τις ανωτέρω περιπτώσεις, οι υπογραφές των µελών του συλλογικού οργάνου µπορούν να αντικαθίστανται µε ανταλλαγή µηνυµάτων µέσω ηλεκτρονικού ταχυδροµείου (email) ή άλλα ηλεκτρονικά µέσα. Η παρούσα ισχύει έως τις 30 Ιουνίου 2020». Πρόκειται για προσωρινό µέτρο, όπως πρόδηλα προκύπτει από τη διατύπωση[8].

Υπάρχουν όµως ήδη διαθέσιµα νοµοθετήµατα, που δεν χρειάζεται να ισχύσουν προσωρινά, διότι ισχύουν εδώ και καιρό, µπορούν να λειτουργήσουν χωρίς καταληκτικές προθεσµίες, και δυνητικά να παράσχουν σηµαντικότατες υπηρεσίες, για να οδηγηθούµε στην παύση της αποτελµάτωσης[9]. Ας θυµηθούµε λοιπόν τι υπάρχει διαθέσιµο στη φαρέτρα του κράτους:

• ΠΔ 25/2012: Ηλεκτρονική κατάθεση δικογράφων, χορήγηση πιστοποιητικών και λοιπών εγγράφων από τα Δικαστήρια της χώρας.

• ΠΔ 142/2013: Εφαρµογή της τηλεοπτικής συνεδρίασης σύµφωνα µε τις διατάξεις του ΚΠολΔ[10].

• ΠΔ 150/2013: Ηλεκτρονική κατάθεση προτάσεων και σχετικών εγγράφων (αποδεικτικών µέσων και διαδικαστικών εγγράφων) ενώπιον των πολιτικών δικαστηρίων.

• ΠΔ 19/2017: Εγγραφή της υπόθεσης στο ηλεκτρονικό πινάκιο, καταχώριση της διάταξης στο ηλεκτρονικό βιβλίο διατάξεων και ηλεκτρονική ενηµέρωση των διαδίκων, κατά το άρθρο 237 του Κώδικα Πολιτικής Δικονοµίας[11].

• ΠΔ 67/2015: Διαδικασία ηλεκτρονικής δηµοσίευσης αποσπάσµατος κατασχετήριας έκθεσης και περιλήψεων πράξεων και δηλώσεων στην ιστοσελίδα δηµοσιεύσεων πλειστηριασµών του Ενιαίου Ταµείου Ανεξάρτητα Απασχολούµενων Τοµέα Ασφάλισης Νοµικών (ΕΤΑΑΤΑΝ), & ΠΔ 95/2016: Διαδικασία ηλεκτρονικής δηµοσίευσης απόφασης δικαστηρίου στην ιστοσελίδα δηµοσιεύσεων πλειστηριασµών του Ενιαίου Ταµείου Ανεξάρτητα Απασχολούµενων Τοµέα Ασφάλισης Νοµικών (ΕΤΑΑΤΑΝ), µετά από την άσκηση ανακοπής σύµφωνα µε το άρθρο 954 παρ. 4 του Κώδικα Πολιτικής Δικονοµίας[12].

Σε όλα όσα προηγήθηκαν, πρέπει να προστεθεί και η πληθώρα των διατάξεων που ρυθµίζουν τα σχετικά ζητήµατα στον ΚΠολΔ, προστιθέµενου του πεδίου των επιδόσεων, για το οποίο υπάρχει σχετική πρόνοια στο άρθρο 122 § 5 ΚΠολΔ, ωστόσο δεν έχει ακόµη εκδοθεί το αναγκαίο προεδρικό διάταγµα, ούτε έχουν ευοδωθεί οι προσπάθειες λεπτοµερέστερης ρύθµισης του θέµατος, µε ένταξη ειδικής διάταξης στον ΚΠολΔ.

Η µέχρι σήµερα αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας ήταν οµολογουµένως περιορισµένη για πολλούς και διάφορους λόγους: αβελτηρία, αδιαφορία, επάρκεια των παραδοσιακών µορφών δικηγορίας, περιορισµένο βεληνεκές κάλυψης και παροχής των ψηφιακών υπηρεσιών, αδυναµία προσαρµογής των δικαστικών υπηρεσιών. Τα δεδοµένα όµως έχουν αλλάξει δραµατικά. Η τεχνολογία έπαψε να είναι πολυτέλεια. Είναι πλέον σανίδα σωτηρίας για το δικηγορικό επάγγελµα. Χωρίς αυτή βρισκόµαστε σήµερα στο στεγανό της κοινωνικής απόστασης, αλλά ως πότε; Πρέπει άρα να κινητοποιηθεί άµεσα ο κρατικός µηχανισµός, και να επινοήσει τρόπους λειτουργίας εξ αποστάσεως, εκµεταλλευόµενος τα υπάρχοντα εργαλεία και το προαναφερόµενο νοµοθετικό πλαίσιο.

Είναι για παράδειγµα απορίας άξιο, γιατί να µην είναι δυνατή η κατάθεση αγωγής µε ηλεκτρονικό τρόπο. Σύνταξη δικογράφου, πληρωµή τελών, κατάθεση, και παραλαβή αντιγράφων γίνονται χωρίς επαφή δικηγόρου και γραµµατείας. Καταχώρηση της αγωγής και εγγραφή της στο πινάκιο προβλέπεται ηλεκτρονικά.

Οι επιδόσεις των δικογράφων µπορούν να διεκπεραιωθούν ακόµη και µε τα µέτρα περιορισµού, εφόσον η κυβέρνηση κάνει χρήση - έστω και προσωρινά (όπως στην περίπτωση της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας των διοικητικών συµβουλίων που προαναφέρθηκε) - της § 4 του άρθρου 122 ΚΠολΔ, και εκδώσει σχετικό προεδρικό διάταγµα. Με δεδοµένη την υποχρέωση των πολιτών να παραµένουν στις οικίες τους, η ταχυδροµική επίδοση αναµένεται να επιτύχει τον θεµελιώδη στόχο της, δηλαδή την πραγµατική παραλαβή του δικογράφου. Για λόγους ασφάλειας, προτιµητέα είναι η ανάληψη του έργου της εγχείρισης του εγγράφου (εντός ειδικού φακέλου) στο ταχυδροµείο από τους δικαστικούς επιµελητές.

Προτάσεις και σχετικά µπορούν και αυτά να κατατεθούν ψηφιακά. Στις διαδικασίες όπου επιτρέπεται η εξέταση µαρτύρων, είναι εφικτή η επικοινωνία του δικαστή µε τον «αποµακρυσµένο τόπο». Η έκδοση απόφασης και η δηµοσίευσή της δεν απαγορεύονται από τις υπουργικές αποφάσεις που εκδόθηκαν. Αντίγραφο της απόφασης µπορεί να λαµβάνεται από τη βάση ΣΟΛΩΝ, εφόσον η κυβέρνηση στέρξει στο αίτηµα της Οµοσπονδίας των Δικηγορικών Συλλόγων.

Ίσως τα ανωτέρω να φαντάζουν ανέφικτα. Ωστόσο, µερικά παραδείγµατα συνηγορούν υπέρ του αντιθέτου.

• Στις 16 Μαρτίου εκδόθηκε στη Ρουµανία το π.δ. 195/2020, το οποίο ορίζει τα εξής: Κατά τη διάρκεια της επείγουσας κατάστασης, η δραστηριότητα των δικαστηρίων συνεχίζεται αναφορικά µε περιπτώσεις επείγουσας ανάγκης. Σε αυτές τα δικαστήρια λαµβάνουν τα αναγκαία µέτρα για τη διεξαγωγή της συνεδρίασης µε τηλεδιάσκεψη, και φροντίζουν για την κοινοποίηση των δικογράφων µε τηλεοµοιοτυπία, ηλεκτρονικό ταχυδροµείο ή άλλα µέσα που διασφαλίζουν τη διαβίβαση του κειµένου και την επιβεβαίωση παραλαβής του.

• Στο Λουξεµβούργο τροποποιήθηκε η σχετική µε τις επιδόσεις διάταξη του ΚΠολΔ ως εξής: Με το άρθρο 8 του διατάγµατος της 18/3, απαγορεύονται οι επιδόσεις που προβλέπονται στο άρθρο 155 ΛουξΚΠολΔ, και ορίζεται ότι: Είναι έγκυρες οι επιδόσεις δικαστικών επιµελητών µε αποστολή αντιγράφου της πράξης σε σφραγισµένο φάκελο στη συγκεκριµένη διεύθυνση, εφόσον από τις επαληθεύσεις που διενεργούνται, και οι οποίες αναφέρονται στην πράξη του δικαστικού επιµελητή, συνάγεται ότι ο παραλήπτης παραµένει στην αναφερόµενη διεύθυνση. Η επίδοση θεωρείται ότι έγινε την ηµέρα αυτής της κατάθεσης. Την ίδια ηµέρα ή το αργότερο την επόµενη εργάσιµη ηµέρα, ο δικαστικός επιµελητής αποστέλλει απλό αντίγραφο της πράξης στη διεύθυνση που αναφέρεται στην πράξη[13].

• Στην Πορτογαλία, η αρχική πολιτική της αναστολής των πάντων γνώρισε εξαιρέσεις µετά από την ψήφιση του από 6/4 νόµου 4-Α-2020. Ειδικότερα, στο άρθρο 7 § 5 ν. 1-Α-2020/19.3.2020, όπως αντικαταστάθηκε από τον ν. 4-Α-2020/6.4.2020, ορίζεται ότι: Η αναστολή των προθεσµιών της § 1 του ίδιου άρθρου δεν εµποδίζει, α) την διαχείριση των δικαστικών υποθέσεων, και την τέλεση επείγουσας φύσης διαδικαστικών πράξεων µε ή χωρίς φυσική παρουσία, εφόσον όλα τα µέρη θεωρούν ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που κατοχυρώνουν τα ανωτέρω µε χρήση ψηφιακής πλατφόρµας που καθιστά εφικτή την πραγµατοποίηση µε ηλεκτρονικά ή πρόσφορα εξ αποστάσεως µέσα επικοινωνίας, δηλαδή τηλεδιάσκεψη, τηλεοπτική συνοµιλία ή άλλο ισοδύναµο µέσο. Επίσης, στο άρθρο 7 § 7 ν. 1-Α-2020/19.3.2020, όπως αντικαταστάθηκε από τον ν. 4-Α-2020/6.4.2020 ορίζονται τα ακόλουθα: Οι επείγουσες διαδικασίες λαµβάνουν χώρα κανονικά χωρίς αναστολή ή διακοπή προθεσµιών, υπό την προϋπόθεση ότι: α) στις διαδικαστικές πράξεις όπου απαιτείται φυσική παρουσία των διαδίκων, των πληρεξουσίων τους ή άλλων παρεµβαινόντων, η τέλεσή τους διεξάγεται µε τη χρήση πρόσφορων εξ αποστάσεως µέσων επικοινωνίας, δηλαδή τηλεδιάσκεψη, τηλεοπτική συνοµιλία ή άλλο ισοδύναµο µέσο. …γ) Σε περίπτωση όπου δεν καθίσταται δυνατή και πρόσφορη τέλεση διαδικαστικών πράξεων σύµφωνα µε τις ανωτέρω προϋποθέσεις, εφαρµόζεται και εδώ το καθεστώς της αναστολής σύµφωνα µε την § 1.

• Τέλος, στην Ολλανδία εκπονήθηκε και ισχύει Γενικός Κανονισµός Διαχείρισης δικαστικών υποθέσεων κατά τη διάρκεια της ισχύος περιοριστικών µέτρων εξαιτίας του κορωνοϊού. Ως πρώτο µέτρο προβλέπεται η διάκριση µεταξύ ιδιαίτερα επειγουσών και άλλων επειγουσών υποθέσεων. Στις επείγουσες υποθέσεις υπάγονται πτωχευτικές και οικογενειακές διαφορές, ιδίως εκείνες που αφορούν σχέσεις γονέων-τέκνων και συγκεκριµένα την προστασία του τέκνου. Οι δικαστικοί λειτουργοί εργάζονται κατ’ οίκον και έχουν διαπιστευµένη πρόσβαση σε ψηφιακούς φακέλους. Το ίδιο ισχύει και για τους πληρεξούσιους δικηγόρους. Κατάθεση αγωγών και άλλων διαδικαστικών εγγράφων επιτρέπεται µε ηλεκτρονικό ταχυδροµείο από τις 9/4. Προβλέπονται συγκεκριµένες προδιαγραφές ασφαλείας. Δεν απαιτείται ηλεκτρονική υπογραφή, αλλά «σκαναρισµένη» υπογραφή στο συνηµµένο αρχείο pdf. Οι διά ζώσης συνεδριάσεις απαγορεύονται, εκτός αν διαταχθεί από τον δικαστή. Επιτρεπτή είναι η ακρόαση µε χρήση τηλεοπτικής συνοµιλίας. Στα σκαριά είναι επίσης νοµοθεσία για διεξαγωγή ηλεκτρονικής Γ.Σ. και σύνταξης διαθήκης «ενώπιον» συµβολαιογράφου εξ αποστάσεως.

• Τέλος στο Ηνωµένο Βασίλειο εκδόθηκε ειδικός νόµος (the Coronavirus Act 2020), στα άρθρα 55-56 του οποίου προβλέπονται ειδικές ρυθµίσεις για εξ αποστάσεως διεκπεραίωση διαδικαστικών πράξεων[14]. Και στην πολύπαθη Ιταλία, αποφασίστηκε η ψηφιακή συνεδρίαση για όλες τις υποθέσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου.

ΙΙΙ. Επίλογος

Από τα παραπάνω καθίσταται σαφές, ότι υπάρχουν δυνατότητες επαναφοράς στην κανονικότητα· απλά θα πρόκειται για κανονικότητα «επί το ψηφιακότερο»[15]. Το βέβαιο είναι, ότι η αδιέξοδη εξάσκηση της κυβέρνησης σε επαναλαµβανόµενη έκδοση υπουργικών αποφάσεων µε το ίδιο ανασταλτικό περιεχόµενο δεν οδηγεί πουθενά, και επιτείνει το πρόβληµα αµφίπλευρα: Τα νοµικά επαγγέλµατα δεν είναι σε θέση να βιοπορίζονται[16], ενώ παράλληλα το κράτος δεν εισπράττει εξαιτίας της προϊούσας απραξίας. Το άρθρο 4 § 6 εδάφιο α’ της από 30/3 Υ.Α. µπορεί να εκληφθεί ως ένδειξη καλών προθέσεων από την κυβέρνηση. Η στείρα επανάληψή του στην πιο πρόσφατη Υ.Α. το καθιστά όµως ατελέσφορο: Ποιος θα καθορίσει πότε θα είναι εφικτό να διεκπεραιωθούν εξ αποστάσεως και µε χρήση τεχνολογικών µέσων οποιεσδήποτε ενέργειες που αφορούν τη λειτουργία των δικαστικών υπηρεσιών και των εισαγγελιών; Αν η κατάσταση συνεχιστεί ως έχει, και η διατήρηση ή έστω κλιµακωτή χαλάρωση των µέτρων επεκταθεί σε χρονικό ορίζοντα µηνών, το κράτος πρέπει να περάσει από την πολιτική των ευχολογίων και των παραινέσεων, στην επιβολή νοµοθεσίας, όπως το έπραξε µε το µέτρο του περιορισµού. Είτε το θέλουν κάποιοι είτε όχι, η επανεκκίνηση του συστήµατος απονοµής της δικαιοσύνης πρέπει να γίνει άµεσα, και αυτό δεν γίνεται παρά µόνο µε την επιστράτευση κάθε διαθέσιµου ψηφιακού µέσου, και ενδεχοµένως µε την ενδυνάµωση του υφιστάµενου πλαισίου µε νέες νοµοθετικές πρωτοβουλίες. Είναι λυπηρό ότι έπρεπε να περιµένουµε µια πανδηµία για να κατανοήσουµε το αυτονόητο. Και θα είναι ακόµη πιο λυπηρό, αν δεν εκµεταλλευτούµε την δυσάρεστη ευκαιρία που ενέσκηψε, για να εισέλθουµε ταχύτερα στον ψηφιακό συρµό.                                           

 

 

Περιοδικό ΣΥΝήΓΟΡΟΣ  Τεύχος 138 Μάρτιος - Απρίλιος 2020

Γίνετε συνδρομητής τώρα και επωφεληθείτε από την έκπτωση 10% σε κάθε νέα συνδρομή ή σε κάθε ανανέωση συνδρομής. https://www.nb.org/greek/ekdoseis/periodika/synigoros.html

 



[1]. 
ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Δ1α/ΓΠ.οικ.18176/ΦΕΚ Β 864/15.3.2020: Επιβολή του µέτρου της προσωρινής αναστολής λειτουργίας όλων των Δικαστηρίων και Εισαγγελιών στο σύνολο της Επικράτειας και της Εθνικής Σχολής Δικαστικών Λειτουργών, για το χρονικό διάστηµα από 16.3.2020 έως και 27.3.2020.

 

[2]. 
ΠΡΑΞΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ 11.03.2020 / ΦΕΚ Α/55/11.3.2020: Κατεπείγοντα µέτρα αντιµετώπισης των αρνητικών συνεπειών της εµφάνισης του κορωνοϊού COVID-19 και της ανάγκης περιορισµού της διάδοσής του.

 

[3]. 
ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Δ1α/Γ.Π.οικ.21159/ΦΕΚ Β 1074/27.3.2020: Επιβολή του µέτρου της προσωρινής αναστολής λειτουργίας όλων των Δικαστηρίων και Εισαγγελιών στο σύνολο της Επικράτειας και της Εθνικής Σχολής Δικαστικών Λειτουργών, για το χρονικό διάστηµα από 28.3.2020 έως και 10.4.2020.

 

[4]. 
ΠΡΑΞΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ 30.03.2020/ ΦΕΚ Α/75/30.3.2020 Μέτρα αντιµετώπισης της πανδηµίας του κορωνοϊού COVID-19 και άλλες κατεπείγουσες διατάξεις.

 

[5]. 
Επιβολή του µέτρου της προσωρινής αναστολής λειτουργίας όλων των Δικαστηρίων και Εισαγγελιών στο σύνολο της Επικράτειας και της Εθνικής Σχολής Δικαστικών Λειτουργών, για το χρονικό διάστηµα από 11.4.2020 έως και 27.4.2020, ΦΕΚ Β 1301/11.4.2020.

 

[6]. 
Και όχι Τρίτο, διότι στη νέα Υ.Α. προστέθηκε και στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο (Άρθρο Πρώτο).

 

[7]. 
Αντικαθιστώντας την προηγούµενη § 5, η οποία µεταφέρθηκε στον αριθµό 7.

 

[8]. 
Οι προοπτικές µακροηµέρευσης βέβαια δεν πρέπει να αποκλειστούν. Βλ. αντίστοιχα µοντέλα σε Άνθιµο, Η ηλεκτρονική Γενική Συνέλευση, ΕπισκΕΔ 2003, 98.

 

[9]. 
Γενικά για τη µετάβαση του ελληνικού συστήµατος απονοµής πολιτικής δικαιοσύνης στην ψηφιακή εποχή, βλ. Άνθιµο, H διείσδυση της ψηφιακής τεχνολογίας στην πολιτική δίκη, ΣΥΝήΓΟΡΟΣ τ. 87, σελ. 70 επ.

 

[10]. 
Βλ. Άνθιµο, Εφαρµογή της τηλεοπτικής συνεδρίασης στην πολιτική δίκη, ΣΥΝήΓΟΡΟΣ τ. 120, σελ. 68 επ., τον ίδιο, Εφαρµογές τηλεδιάσκεψης στην πολιτική δίκη, ΣΥΝήΓΟΡΟΣ τ. 99, σελ. 76 επ.

 

[11]. 
Βλ. Άνθιµο, Ηλεκτρονική καταχώριση υποθέσεων και διατάξεων στην τακτική διαδικασία (ΠΔ 19/2017), ΣΥΝήΓΟΡΟΣ τ. 126, σελ. 66 επ.

 

[12]. 
Βλ. Άνθιµο, Ψηφιακές εφαρµογές στον αναγκαστικό πλειστηριασµό, ΣΥΝήΓΟΡΟΣ τ. 123, σελ. 68 επ.

 

[13]. 
Les significations prévues à l’article 155 du Nouveau Code de procédure civile sont interdites. La signification d’un acte d’huissier de justice est à faire, s’il ressort des vérifications faites et à mentionner dans l’acte par l’huissier de justice que le destinataire demeure à l’adresse indiquée, via dépôt par l’huissier de justice à l’adresse en question d’une copie de l’acte sous enveloppe fermée. La signification est réputée faite le jour de ce dépôt. Le même jour ou au plus tard le premier jour ouvrable suivant, l’huissier envoie par lettre simple une copie de l’acte à l’adresse indiquée dans l’acte.

 

[14]. 
Public participation in proceedings conducted by video or audio / Live links in magistrates’ court appeals against requirements or restrictions imposed on a potentially infectious person.

 

[15]. 
Η µεταστροφή είναι πλέον κοινό διακύβευµα, για τη Γερµανία, που σε γενικές γραµµές ακολουθεί επίσης την πολιτική των ανασταλτικών µέτρων λειτουργίας της Δικαιοσύνης, βλ. Windau, Arbeitsgerichte als „Online-Courts“?, www.zpoblog.de/?p=8184.

 

[16]. 
Ενδιαφέρον παρουσιάζει εδώ και η απόπειρα Γερµανών δικηγόρων να ανατρέψουν το µέτρο απαγόρευσης φυσικής επικοινωνίας µε τους εντολείς τους, προς παροχή νοµική συµβουλής στα δικηγορικά τους γραφεία. Το επιχείρηµα παραβίασης της αρχής της αναλογικότητας και της άνισης µεταχείρισης σε σχέση µε άλλα επαγγέλµατα δεν έγινε δεκτό από το Διοικητικό Εφετείο του Βραδεµβούργου, βλ. OVG Berlin-Brandenburg, Beschluss vom 08.04.2020 - OVG 11 S 20/20, το οποίο επικύρωσε την κρίση του πρωτοβάθµιου Διοικητικού Πρωτοδικείου Βερολίνου, 02.04.2020 (Az.: VG 14 L 31.20).

 

Νέα – Ανακοινώσεις
25 Ιουν 2020

ATHENS LAW SCHOOL - LL.M. Programme in International and European Legal Studies

With almost 200 years of history, the Athens Law School is the oldest and most prestigious state institution for the training of young legal scholars in Greece. Our alumni include some of the most influential and important figures of the recent Greek and European history. Our aspiration is to offer our students better, more useful and creative studies, which will equip them with the necessary skills and qualifications to deal with the complex and ever-changing academic, professional, social, cultural and technological realities.The Athens Law School endeavours to spark the students' interest in learning and research via a training curriculum which combines an interdisciplinary theoretical approach with the needs and demands of legal practice.

 

Our brand-new LL.M. Programme in International and European LegalStudies is the first one-year graduate programme taught entirely in English at the Athens Law School. It is an intensive Master’s Programme which provides its students with an in-depth understanding and a hands on knowledge of both European Private Law as well as International and European Law. Our students will benefit from the strong network and various activities of the European Law School and its participating Universities, comprising of the Humboldt Universität in Berlin, King’s College, La Sapienza University in Rome, the University of Amsterdam and the Universidade Católica Portuguesa in Lisbon.

The Law School of the National and Kapodistrian University of Athens is a state University operating in accordance with the rules and principles of the Hellenic Ministry of Education and Religious Affairs. In this respect, the Master’s degrees conferred to our students are comparable to LL.M. diplomas delivered by other EU countries and are highly regarded both within the EU and worldwide.

 See more

Info

Start date: 1 October 2020  

Application deadline (for all students):   9 July 2020

Location: Athens Law School

Language: English

Contact
If you would like to know more about the content of the LL.M. in International and European Legal Studies or have any questions regarding the application process, please contact the programme coordinator, Mr. Konstantinos Serdaris, or visit our website.
Address: Akadimias 45 st., 10672 Athens
Email: kserdaris@law.uoa.gr             LL.M website:  iels.law.uoa.gr      

Νέα – Ανακοινώσεις
22 Ιουν 2020

Η προθεσμία για τα δίδακτρα “early bird” λήγει σύντομα: Online Θερινό Σχολείο 2020 "Recent developments on financial crime, corruption and money laundering: European and international perspectives"

Η προθεσμία για τα δίδακτρα “early bird” λήγει σύντομαOnline Θερινό Σχολείο 2020 "Recent developments on financial crime, corruption and money laundering: European and international perspectives"
 

Το Εργαστήριο Μελέτης για τη Διαφάνεια, τη Διαφθορά και το Οικονομικό Έγκλημα (http://anti-corruption.law.auth.gr/) διοργανώνει διαδικτυακό (online) θερινό σχολείο με θέμα “Recent developments on financial crime, corruption and money laundering: European and international perspectives”. Επιδίωξή μας είναι να διασφαλισθεί η ασφαλής διεξαγωγή του θερινού σχολείου με διατήρηση της ποιότητας του προγράμματος. Θα χαρούμε να έχουμε την ευκαιρία να σας γνωρίσουμε «διαδικτυακά» και να συζητήσουμε για τις πρόσφατες εξελίξεις στα πεδία του οικονομικού εγκλήματος, της διαφθοράς και της νομιμοποίησης εσόδων σε εθνικό, ενωσιακό και διεθνές επίπεδο.

Το θερινό σχολείο θα λάβει χώρα στις 6-11 Ιουλίου 2020. Το πρόγραμμα εστιάζει στις σύγχρονες εξελίξεις βασικών ζητημάτων για την καταπολέμηση της διεθνούς απάτης, της διαφθοράς και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, των διεθνών και ευρωπαϊκών μηχανισμών και διαδικασιών καταπολέμησης της απάτης κ.λπ. Οι πρόσφατες εξελίξεις που θα συζητηθούν, αφορούν μεταξύ άλλων την πρόσφατη Οδηγία για την απάτη κατά των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ, τον πρόσφατο Κανονισμό για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και την Οδηγία για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, η οποία επίσης τέθηκε σε ισχύ πρόσφατα. Επίσης θα εξεταστούν διάφορα ζητήματα από τα πεδία της ανάκτησης περιουσιακών στοιχείων και δήμευσης, της διαφθοράς κ.λπ. Τα μαθήματα θα διδάσκονται μέσω συστήματος σύγχρονης τηλεκπαίδευσης, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα αλληλεπίδρασης διδασκόντων και διδασκομένων.

Για περισσότερες πληροφορίες και αιτήσεις μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του Εργαστηρίου: https://law.auth.gr/en/anti-corruption/summer-school-2020

Τα μειωμένα δίδακτρα προβλέπονται για όσους υποβάλουν αίτηση συμμετοχής μέχρι τις 20 Ιουνίου 2020.
Η προθεσμία υποβολής των αιτήσεων λήγει στις 30 Ιουνίου 2020.
 
Περιμένουμε με χαρά να σας γνωρίσουμε διαδικτυακά!

Εργαστήριο Μελέτης για τη Διαφάνεια,
τη Διαφθορά και το Οικονομικό Έγκλημα
Νομική Σχολή
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης 

Πανεπιστημιούπολη
54124 Θεσσαλονίκη
e-mail: anti-corruption@law.auth.gr
http://anti-corruption.law.auth.gr

Νέα – Ανακοινώσεις
18 Ιουν 2020

Το βιβλίο «Τα βράδια ονειρεύομαι ότι είμαι σπίτι μου» της Παιδικής Νομικής Βιβλιοθήκης στη βραχεία λίστα των καλύτερων βιβλίων που εκδόθηκαν το 2019 του Ηλεκτρονικού Περιοδικού «Αναγνώστης»

Το βιβλίο «Τα βράδια ονειρεύομαι ότι είμαι σπίτι μου» της Παιδικής Νομικής Βιβλιοθήκης στη βραχεία λίστα των καλύτερων βιβλίων που εκδόθηκαν το 2019 του Ηλεκτρονικού Περιοδικού «Αναγνώστης»

Για άλλη μια φορά, ένα βιβλίο της Παιδικής Νομικής Βιβλιοθήκης διακρίνεται.  Πρόκειται για το βιβλίο: «Τα βράδια ονειρεύομαι ότι είμαι σπίτι μου» του Βαγγέλη Ηλιόπουλου σε εικονογράφηση Χαρίτωνα Μπεκιάρη από τη σειρά «Μικρά Βήματα. Μεγάλοι Δρόμοι» το οποίο επιλέχτηκε στη Βραχεία Λίστα των καλύτερων βιβλίων που εκδόθηκαν το 2019, του Ηλεκτρονικού Περιοδικού «Αναγνώστης» και διεκδικεί πλέον το Βραβείο στην κατηγορία «Βιβλίο Γνώσεων για παιδιά».

Κεντρικό θέμα του βιβλίου: η Καρυάτιδα, η οποία αποκομμένη βίαια από το οικοδόμημά της, πέφτει θύμα αρπαγής. Μέσα από τη γραφή του εμπνευσμένου Βαγγέλη Ηλιόπουλου και της συναρπαστικής ζωγραφικής του Χαρίτωνα Μπεκιάρη, ο  μικρός αναγνώστης -με τη βοήθεια του δασκάλου η του γονέα - πατά στα βήματα της κλεμμένης Κόρης που  κάθε μέρα ξυπνά στην ξενιτιά που οδηγήθηκε ακούσια. Έτσι, με οδηγό το συναίσθημα, αντιλαμβάνεται την αξία του επαναπατρισμού όλων των μαρμάρων της Ακρόπολης και της επανασύστασης των εμβληματικότερων μνημείων της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.  

Τα τελικά αποτελέσματα θα ανακοινωθούν μετά από μυστική ψηφοφορία στα τέλη Ιουνίου.

Η Παιδική Νομική Βιβλιοθήκη εκφράζει τα θερμά της συγχαρητήρια στον συγγραφέα και τον εικονογράφο και ευχές για καλή επιτυχία.

Νέα – Ανακοινώσεις
17 Ιουν 2020

Άρθρο: Η Τεχνητή Νοημοσύνη στην υπηρεσία μιας Έξυπνης Δικαιοσύνης

Άρθρο: Τεχνητή Νοημοσύνη στην υπηρεσία μιας Έξυπνης Δικαιοσύνης

Λεωνίδας Κανέλλος, Δικηγόρος, ΔΝ* 

Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ), έχει εισέλθει δυναμικά στον ευαίσθητο χώρο απονομής του δικαίου, ήτοι σε διωκτικές αρχές, δικαστήρια, εισαγγελίες και δικηγορικά γραφεία. Προηγμένα γνωσιακά εργαλεία υποστηρίζουν τη διαχείριση φακέλων, την προετοιμασία αποφάσεων και τη νομική έρευνα σε πολλαπλές έντυπες και ηλεκτρονικές πηγές. Νοήμονα συστήματα (expert systems) διαχειρίζονται την  αυτοματοποιημένη έκδοση ατομικών διοικητικών πράξεων (φορολογία, κοινωνική ασφάλιση, τροχαίες παραβάσεις). Ενοποιημένες πλατφόρμες με χρήση εγκληματολογικών αρχείων, χαρτών, επικοινωνιακών δεδομένων, εικόνων καμερών βιντεοεπιτήρησης και αναγνώρισης προσώπου (π.χ. Rekognition[1]) επιτρέπουν την προβλεπτική αστυνόμευση περιοχών από τις διωκτικές αρχές (π.χ. HART στο Ηνωμένο Βασίλειο,[2] CAS στην Ολλανδία, PredPol[3] στις ΗΠΑ).  Αλγοριθμικές τεχνικές χρησιμεύουν στην κατάταξη των εγκληματιών σε κλίμακες επικινδυνότητας, ως εργαλεία αξιολόγησης από τους αμερικανούς δικαστές των πιθανοτήτων υποτροπής κρατουμένων (COMPAS[4], LSI-R, PSA και PCRA). Στο αγγλοσαξωνικό δικονομικό δίκαιο προβλέπεται επίσης η ηλεκτρονική συλλογή αποδείξεων (e-discovery, predictive coding) προς κατάθεση στο δικαστήριο. Ειδικά προγράμματα παρέχουν δυνατότητα πρόβλεψης της έκβασης δικαστικών υποθέσεων, μέσω ανάλυσης νομολογίας και δημιουργίας προφίλ δικαστών (“Judge Analytics”).[5] Σε αντίθεση με άλλες έννομες τάξεις, παρόμοιες πρακτικές απαγορεύονται ρητά από το νόμο στη Γαλλία, για την προστασία της ιδιωτικότητας των δικαστών, επί ποινή φυλάκισης μέχρι πέντε ετών κατά των παραβατών[6]. Στον τομέα της παροχής νομικών συμβουλών, ρομποδικηγόροι (legal chatbots) συμβουλεύουν, μέσω διαλόγου σε φυσική γλώσσα, πολίτες για διαζύγια, διαδικασίες χορήγησης βίζας και ενστάσεις κατά τροχαίων παραβάσεων. Επιπρόσθετα, ρομποδικαστές καθοδηγούν πολίτες για απλά ζητήματα σε δικαστήρια (Xinhua στην Κίνα)[7] καθώς και υπαλλήλους της γραμματείας για την προετοιμασία του ποινικού φακέλου (όπως στην εισαγγελία του Μπουένος Άυρες στην Αργεντινή). Ωστόσο, οι εξελίξεις αυτές απαιτούν ιδιαίτερη εγρήγορση και προσοχή.  Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ένωση Δικηγορικών Συλλόγων (CCBE)[8], και τον Κώδικα Δεοντολογίας[9] της Επιτροπής (CEPEJ) του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη χρήση της ΤΝ στα δικαστικά συστήματα, η ανάπτυξη της τεχνολογίας ΤΝ απαιτεί συμμόρφωση με ένα κατάλληλο πλαίσιο ηθικών και δεοντολογικών αρχών, συμβατών με την ΕΣΔΑ, τον ΧΘΔΕΕ και τον ΓΚΠΔ (δικαίωμα πρόσβασης στη δικαιοσύνη, δίκαιη δίκη από αμερόληπτο δικαστήριο[10]  προστασία της ιδιωτικής ζωής, μη έκδοση πλήρως αυτοματοποιημένων αποφάσεων (άρθρο 22 και αιτ. σκ. 71,72 ΓΚΠΔ 2016/679) κ.λπ.[11].  

* Ο Λεωνίδας Κανέλλος, είναι Δικηγόρος, Διδάκτωρ Δικαίου της Πληροφορικής και  Νομικής Πληροφορικής, στέλεχος της Νομικής Υπηρεσίας του ΔΣΑ, Πρόεδρος του DPO Network (https://www.dponetwork.gr/), τ. πρόεδρος της ΕΕΤΤ και του BEREC,  και συγγραφέας του έργου “THE GDPR HANDBOOK” https://www.nb.org/greek/the-gdpr-handbook.html  (Απρίλιος 2020, Νομική Βιβλιοθήκη).

 

 



[1]              Λεωνίδας Κανέλλος, THE GDPR HANDBOOK, Απρίλιος 2020, Νομική Βιβλιοθήκη, σελ. 339-340.

[2]              Natt Burgess, UK police are using AI to inform custodial decisions – but it could be discriminating against the poor, 1 Μαρτίου 2018, σε https://www.wired.co.uk/article/police-ai-uk-durham-hart-checkpoint-algorithm-edit

[4]              Το λογισμικό COMPAS(Correctional Offender Management Profiling for Alternative Sanctions), αποτελεί εργαλείο διαχείρισης ποινικών υποθέσεων και συνδρομής στη λήψη αποφάσεων προς χρήση από τα αμερικανικά δικαστήρια για να εκτιμήσουν την πιθανότητα υποτροπής ενός κατηγορουμένου, μέσω κατάταξης σε κλίμακες επικινδυνότητας.

[5]              Kayla Matthews, Using Data Analytics to Track Legal Insights on Judges, January 6, 2020 σε https://www.lawtechnologytoday.org/2020/01/data-analytics-to-track-legal-insights/

[6]              Κατ'άρθρο 33 του γαλλικού νόμου 2019-222 της 13ης Μαρτίου 2019 περί μεταρρύθμισης της δικαιοσύνης, https://www.legifrance.gouv.fr/eli/loi/2019/3/23/2019-222/jo/article_33

[7]              Beijing Internet court launches AI judge, άρθρο δημοσιευθέν σε http://www.chinadaily.com.cn/a/201906/28/WS5d156cada3103dbf1432ac74.html

[8]              CCBE Considerations on the legal aspects of Artificial Intelligence, 2020, σε  https://www.ccbe.eu/fileadmin/speciality_distribution/public/documents/IT_LAW/ITL_Guides_recommendations/EN_ITL_20200220_CCBE-considerations-on-the-Legal-Aspects-of-AI.pdf

[9]          Ο Χάρτης υιοθετήθηκε στο Στρασβούργο, κατά τη 31η σύνοδο της ολομέλειας της CEPEJ 3-4 Δεκεμβρίου 2018 και είναι δημοσιευμένος σε ελληνική μετάφραση στη διεύθυνση https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-6177-2019-INIT/el/pdf

[10]           Μελέτη της αμερικανικής οργάνωσης προστασίας δικαιωμάτων (ProPublica) απέδειξε ύπαρξη ρατσιστικών στερεοτύπων σε βάρος έγχρωμων κρατουμένων σε σχέση με τους λευκούς https://www.propublica.org/article/machine-bias-risk-assessments-in-criminal-sentencing Βλ. ακόμα A Popular Algorithm Is No Better at Predicting Crimes Than Random People, https://www.theatlantic.com/technology/archive/2018/01/equivant-compas-algorithm/550646/ 

[11]           Λεωνίδας Κανέλλος, ό.π. Σελ. 364-370.

 

 

 

Νέα – Ανακοινώσεις
16 Ιουν 2020

Έφτασε η ώρα να λάβετε τα Προνόμιά σας από τη ΝΟΜΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

Εγγραφείτε! Έφτασε η ώρα να λάβετε τα Προνόμιά σας!

Η ΝΟΜΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ, με σεβασμό και αίσθημα ευθύνης στον νομικό κόσμο που την εμπιστεύθηκε επιλέγοντάς την ως πάροχο για να συμμετάσχει στο Πρόγραμμα Τηλεκατάρτισης, δεσμεύθηκε αμέσως μετά την κατάργηση του Προγράμματος να διαθέσει όλα τα προνόμια που είχε εξαρχής υποσχεθεί σε όλους τους ωφελούμενους που την επέλεξαν, ανεξάρτητα αν αυτοί είχαν προλάβει να λάβουν κωδικούς ή όχι. Ανακοίνωσε δε ότι η διαδικασία διάθεσης των Προνομίων στους Δικαιούχους θα ξεκινούσε από τη Δευτέρα 15 Ιουνίου 2020.

Από χτες Δευτέρα, 15 Ιουνίου 2020, η ΝΟΜΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ άρχισε να υλοποιεί την υπόσχεσή της ανακοινώνοντας ότι ξεκινά η διαδικασία διάθεσης των Προνομίων. Τη σχετική ανακοίνωση έλαβαν μέσω email /newsletter όσοι από τους Δικαιούχους είχαν δώσει στο παρελθόν -πριν και ανεξάρτητα από το Training Voucher- ρητά συγκατάθεση στη ΝΟΜΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ για τη χρήση των προσωπικών τους δεδομένων με σκοπό την επικοινωνία και την ενημέρωση για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες της. 

Η παρούσα σχετική ανακοίνωση αναρτάται και εδώ στην ιστοσελίδα της ΝΟΜΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ nb.org αλλά και στη σελίδα της ΝΟΜΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ στο facebook. Επισημαίνεται ότι για όσους εκ των Δικαιούχων ουδέποτε είχαν δώσει σχετική συγκατάθεση στη ΝΟΜΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ, ο μόνος τρόπος επικοινωνίας μαζί τους είναι μέσω του παρόντος ιστότοπου της εταιρίας και των social media αυτής, δεδομένου ότι η ΝΟΜΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ δεν έχει δικαίωμα να κάνει χρήση των προσωπικών τους δεδομένων για κανέναν απολύτως λόγο, αφού η γνωστοποίηση των προσωπικών δεδομένων τους προς τη ΝΟΜΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ έγινε αποκλειστικά με σκοπό την υλοποίηση του Προγράμματος του Training Voucher, σε εφαρμογή της αριθ. 2/2020 Πρόσκλησης του ΥΕΚΑ.

Όποιος Δικαιούχος επιθυμεί να λάβει τα Προνόμια, θα πρέπει να υποβάλει Αίτηση Εγγραφής στο Πρόγραμμα των Προνομίων. Μόλις ολοκληρωθεί η επεξεργασία των Αιτήσεων Εγγραφής, η ΝΟΜΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ θα επικοινωνήσει μαζί σας για τη διάθεση των Προνομίων σας. Αιτήσεις συμμετοχής στο Πρόγραμμα των Προνομίων μπορείτε να υποβάλετε έως και τις 15 Ιουλίου 2020.

Αίτηση Εγγραφής

Νέα – Ανακοινώσεις
16 Ιουν 2020

Άρθρο από το Περιοδικό ΣΥΝήΓΟΡΟΣ, Τ. 138: Εξ αποστάσεως διαμεσολάβηση - Μία λύση για την εποχή του Covid-19, και όχι μόνο

Εξ αποστάσεως διαµεσολάβηση

Μία λύση για την εποχή του Covid-19, και όχι µόνο

Χάρης Π. Μεϊδάνης, Δικηγόρος, ΔΝ, FCIArb

 

H διαµεσολάβηση (mediation) είναι ένας µηχανισµός επίλυσης διαφορών που επιτρέπει στα µέρη να καταλήξουν τα ίδια στην επίλυση της διαφοράς τους, χρησιµοποιώντας τη βοήθεια ενός τρίτου ανεξάρτητου προσώπου, του διαµεσολαβητή. Γι’ αυτό και χαρακτηρίζεται και ως «διευκολυνόµενη διαπραγµάτευση» (facilitated negotiation). Διεθνώς χρησιµοποιούνται και άλλοι όροι, όπως conciliation (στα ελληνικά µπορεί να αποδοθεί ως «συµβιβασµός») που ουσιαστικά αποδίδουν την ίδια διαδικασία επίλυσης διαφορών[1]. Η διαµεσολάβηση µπορεί είτε να είναι θεσµική είτε ad hoc, ακριβώς όπως συµβαίνει και µε τη διαιτησία.

Ηλεκτρονική διαµεσολάβηση και Covid-19

Η πανδηµία του Covid-19 έχει σηµαντική επίδραση διεθνώς και στη διαδικασία επίλυσης διαφορών. Ήδη οι µεγάλοι διεθνείς οργανισµοί επίλυσης διαφορών (όπως ICC, SIAC, AAA, CIArb, LCIA) που διαθέτουν σχετικές ρυθµίσεις στους οικείους κανόνες τους, προωθούν για την αντιµετώπιση του προβλήµατος, την ηλεκτρονική µέθοδο επίλυσης διαφορών, ως την πλέον πρόσφορη από τις εξ αποστάσεως επιλογές (τόσο στη διαµεσολάβηση όσο και στη διαιτησία). Παράλληλα µελετούν τις ευκαιρίες ανάπτυξης των ηλεκτρονικών µεθόδων επίλυσης διαφορών στο παρόν περιβάλλον, αλλά και γενικότερα, χωρίς φυσικά να παραγνωρίζουν τις ιδιαιτερότητες που εµφανίζονται στην ηλεκτρονική επίλυση διαφορών.

Στα καθ’ ηµάς, ο νόµος 4640/2019 στο άρθρο 5 παρ. 3 εδ. β προνοεί για τη δυνατότητα ηλεκτρονικής διαµεσολάβησης, ορίζοντας ότι: «Αν δεν είναι δυνατή η φυσική παρουσία αµφοτέρων[2] των µερών και του διαµεσολαβητή στον ίδιο τόπο και χρόνο, η διαµεσολάβηση µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τη διαδικασία της τηλεδιάσκεψης µέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή ή άλλου συστήµατος τηλεδιάσκεψης στο οποίο έχουν πρόσβαση τα άλλα µέρη της διαφοράς».

Ήδη η πρόσφατη νοµοθέτηση της Υποχρεωτικής Αρχικής Συνεδρίας (ΥΑΣ) θέτει νέα δεδοµένα στη διαµεσολάβηση και στη χώρα µας. Μετά τη λήξη της προσωρινής αναστολής των εργασιών των Δικαστηρίων της χώρας που έχει επιβληθεί λόγω της πανδηµίας του Covid-19 και ισχύει και σε σχέση µε την ΥΑΣ[3], είναι βέβαιο ότι το θέµα της εκτενούς εφαρµογής της διαµεσολάβησης, θα τεθεί επί τάπητος. Ήδη όµως και πριν από την επανέναρξη της λειτουργίας των Δικαστηρίων µας, η διαµεσολάβηση διατηρεί ιδιαίτερη αξία ως µέθοδος επίλυσης διαφορών, ενώ µε βάση το ισχύον νοµοθετικό πλαίσιο µπορεί κάλλιστα να διεξαχθεί εξ αποστάσεως µε ηλεκτρονικά µέσα.

Τα βασικά χαρακτηριστικά της διαµεσολάβησης

Για να γίνει αυτό πιο απτό, ας θυµηθούµε τα χαρακτηριστικά της διαµεσολάβησης όπως αναλύονται και στον Ν 4640/2019: Η διαµεσολάβηση είναι µια ταχεία διαδικασία, µε την έννοια ότι τα µέρη µπορούν γρήγορα να διευθετήσουν τη διαφορά τους, σε σύγκριση µε τη διαιτησία ή ακόµα περισσότερο µε τη διαδικασία ενώπιον των δικαστηρίων. Η διαµεσολάβηση είναι µια ευέλικτη διαδικασία, µε την έννοια ότι τα µέρη µπορούν τα ίδια να διαµορφώσουν την µέθοδο µε βάση την οποία θα διεξαχθεί η διαµεσολάβηση. Η διαµεσολάβηση είναι οικονοµική, και σε κάθε περίπτωση είναι πολύ πιο οικονοµική από όλους τους άλλους µηχανισµούς επίλυσης διαφορών. Είναι εµπιστευτική αφού (για να παραφράσουµε): «ό,τι συµβαίνει στη διαµεσολάβηση, µένει στη διαµεσολάβηση». Επιχειρήµατα ή προτάσεις που διατυπώνονται κατά τη διάρκεια της διαµεσολάβησης δεν είναι δυνατόν να χρησιµοποιηθούν αργότερα στην αίθουσα του δικαστηρίου, µε εξαίρεση τη συνδροµή λόγων δηµόσιας τάξης. Τα ίδια τα µέρη είναι η κινητήρια δύναµη της διαµεσολάβησης και εναπόκειται στα ίδια να αποφασίσουν αν θα καταφύγουν σε αυτήν για να επιλύσουν τη διαφορά τους, αλλά και εάν θα καταλήξουν σε εξωδικαστική συµφωνία µετά από διαµεσολάβηση. Πράγµατι, η διαµεσολάβηση µπορεί να καταλήξει σε εξατοµικευµένες συµφωνίες διευθέτησης που διαµορφώνονται από τα ίδια τα µέρη. Τέτοιου είδους συµφωνίες καθίστανται λειτουργικές για όλα τα εµπλεκόµενα µέρη, καθώς βασίζονται στα συµφέροντα όλων των εµπλεκοµένων. Τελευταίο αλλά εξίσου σηµαντικό, η διαµεσολάβηση διασώζει τις σχέσεις των µερών. Αυτό καθίσταται ουσιώδες και πιθανόν να αποτελεί το σηµαντικότερο χαρακτηριστικό της διαµεσολάβησης, στο µέτρο που µετά από συµφωνία κατόπιν διαµεσολάβησης, τα µέρη θα είναι µάλλον ικανοποιηµένα µε το αποτέλεσµα και θα µπορούν να συνεχίσουν να συνεργάζονται µεταξύ τους.

Λόγοι προσφυγής στη διαµεσολάβηση κατά τη διάρκεια του Covid -19

Με βάση τα παραπάνω, µπορεί κανείς να σκεφτεί ότι η διαµεσολάβηση θα µπορεί να χρησιµοποιηθεί τόσο για νέες υποθέσεις που αφορούν συµβάντα που προέκυψαν εξαιτίας του Covid-19 όσο και για προϋπάρχουσες διαφορές οι οποίες, µπορεί είτε να βρίσκονται ήδη υπό δικαστική (ή διαιτητική) διαδικασία επίλυσης, είτε όχι. Η προσφυγή στη διαµεσολάβηση θα είναι δυνατή και προτιµητέα και στις δύο περιπτώσεις, εφόσον τα µέρη επιθυµούν να βρουν τα ίδια µια φιλική λύση, εξαιτίας και της επείγουσας κατάστασης που κατά πάσα πιθανότητα έχει δηµιουργηθεί λόγω του Covid-19.

Σύµφωνα µε το ισχύον νοµοθετικό πλαίσιο (άρθρο 4 Ν 4640/2019), η διαµεσολάβηση µπορεί να λάβει χώρα στηριζόµενη σε διαφορετικές βάσεις: α) συµφωνία των µερών, είτε προϋπάρχουσα είτε µεταγενέστερη του Covid-19 (β) διαµεσολάβηση που υπαγορεύθηκε από το δικαστήριο (µάλλον απίθανο αυτή την στιγµή, µε δεδοµένη την πανδηµία του Covid-19, ωστόσο θα αποτελεί µια πιθανότητα αµέσως µετά) γ) διαµεσολάβηση εκ του νόµου (εξακολουθεί να αποτελεί πιθανή επιλογή βάσει του ισχύοντος δικαίου, υπό την επιφύλαξη της πραγµατικότητας του Covid-19 και των αναστολών που έχουν επιβληθεί νοµοθετικά και ερµηνευτικά σε σχέση µε τη διαµεσολάβηση) δ) διαµεσολάβηση που διατάχθηκε από δικαστήριο άλλου κράτους-µέλους (στις περισσότερες δικαιοδοσίες αυτό καθίσταται απίθανο τη δεδοµένη στιγµή, µε δεδοµένη την πανδηµία του Covid-19, ωστόσο θα αποτελεί σύντοµα ακόµα µια επιλογή).

Με δεδοµένο πως διανύουµε µια κατάσταση έκτακτης ανάγκης, απαιτούνται ταχείες και αξιόπιστες µέθοδοι επίλυσης διαφορών. Είναι γεγονός ότι η επίδραση του Covid-19 στις έννοµες σχέσεις εµφανίζεται κατά συµµετρικό τρόπο σχεδόν σε όλον τον κόσµο. Η διαµεσολάβηση µπορεί να αποτελέσει µία πολύ ικανοποιητική µέθοδο επίλυσης διαφορών αυτή την περίοδο και επιτρέπει µάλιστα να διαµορφωθούν λόγω της ευελιξίας της, κυριολεκτικά εξατοµικευµένες διαδικασίες. Αυτό είναι σήµερα εξαιρετικά επίκαιρο, λόγω της υποχρέωσης για τήρηση αποστάσεων µεταξύ µας και για αποφυγή συγχρωτισµού. Είναι σηµαντικό να τονιστεί ότι η διαµεσολάβηση µπορεί να αντιµετωπίσει διαφορετικά είδη νοµικών ζητηµάτων που µπορεί να προκύψουν εξαιτίας του Covid-19, όπως είναι ο Covid-19 ως γεγονός ανωτέρας βίας που οδηγεί σε ανυπαίτια αδυναµία παροχής, αλλά και ο Covid-19 ως ζήτηµα 388 ΑΚ. Άλλωστε στη χώρα µας µε τις διαρκώς εκδιδόµενες ΠΝΠ, τίθενται ερµηνευτικά ζητήµατα που καλούν σε άµεση διευθέτηση µεταξύ των εµπλεκοµένων. Καθώς η δικαστική επίλυση διαρκεί συνήθως σηµαντικό χρόνο, ο µόνος ρεαλιστικά ταχύς τρόπος διευθέτησης είναι η διαµεσολάβηση. Μάλιστα, η διαµεσολάβηση µπορεί να λάβει χώρα όταν θα έχουν αποτύχει οι διαπραγµατεύσεις για την αντιµετώπιση της κατάστασης που επέφερε ο Covid-19. Ακόµη όµως και εάν υπάρχει προηγούµενη συµφωνία προσφυγής είτε στη διαιτησία είτε ενώπιων των δικαστηρίων, µπορεί και πάλι να χρησιµοποιηθεί η διαµεσολάβηση. Αυτό µπορεί να γίνει ακόµη και ενόσω εκκρεµεί η σχετική διαφορά σε δικαστήριο ή διαιτησία, εφόσον φυσικά τα µέρη επιλέξουν να δοκιµάσουν στο ενδιάµεσο τη διαµεσολάβηση. Μάλιστα, εφόσον επιλεγεί θεσµική διαµεσολάβηση, καλό είναι να εξεταστεί η δυνατότητα που ενδεχοµένως παρέχουν οι κανόνες του οικείου οργανισµού για την παρεµβολή του στη διοργάνωση διαµεσολάβησης, ακόµη και εν απουσία ρήτρας των µερών[4]. Στην περίπτωση αυτή, το επισπεύδον µέρος θα ζητήσει τη διεξαγωγή διαµεσολάβησης µετά από παρέµβαση του οργανισµού προς το άλλο. Προφανώς, η διαµεσολάβηση θα διεξαχθεί, εφόσον το άλλο µέρος συµφωνήσει σε αυτή, ενώ εάν δεν επιτευχθεί συµφωνία των µερών στο πρόσωπο του διαµεσολαβητή, η σχετική επιλογή θα γίνει από τον οργανισµό. Καθίσταται προφανές ότι η διαµεσολάβηση καθίσταται η πλέον κατάλληλη οδός για την επίλυση προβληµάτων µε γρήγορο τρόπο που διαρκεί, µε παράλληλη διατήρηση της σχέσης των µερών.

Πέραν των παραπάνω, η διαµεσολάβηση είναι η πλέον κατάλληλη µέθοδος επίλυσης διαφορών κατά τη διάρκεια της πανδηµίας του Covid-19, επειδή όπως αναφέρουµε αµέσως παρακάτω, µπορεί να διεξαχθεί εξ αποστάσεως.

Πώς διενεργείται εξ αποστάσεως η Διαµεσολάβηση κατά τη διάρκεια του Covid-19 (και εφεξής)

Καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις δεν είναι εφικτό κατά τη διάρκεια της πανδηµίας του Covid-19 να διεξαχθεί δια ζώσης διαµεσολάβηση, πρέπει να εξεταστούν οι εναλλακτικές για εξ αποστάσεως διαµεσολάβηση. Μεταξύ αυτών µπορεί να είναι η βίντεο-κλήση, η τηλεφωνική επικοινωνία ακόµα και η ασύγχρονη διαµεσολάβηση, µε τη βίντεο-κλήση να έχει τις περισσότερες οµοιότητες µε τη δια ζώσης διαµεσολάβηση. Στο πλαίσιο αυτό, µπορούν να χρησιµοποιηθούν πολλές διεθνείς πλατφόρµες που υποστηρίζουν τεχνικά και τις χωριστές συνεδρίες (όπως το zoom) ενώ ήδη το ΕΒΕΑ έχει ανακοινώσει την έναρξη της ηλεκτρονικής πλατφόρµας mediatein.gr που επιτρέπει τη διαδικασία ηλεκτρονικών διαµεσολαβήσεων. Τέλος, ο ΕΟΔΙΔ, σε συνεργασία µε τη Νοµική Βιβλιοθήκη, και µε βάση την πολυετή εµπειρία της τελευταίας σε τηλεδιασκέψεις, έχει διαµορφώσει ειδική ηλεκτρονική πλατφόρµα µε παράλληλη τεχνική υποστήριξη που µπορεί να αποτελέσει εξαιρετική βάση για την διεξαγωγή µε ασφάλεια ηλεκτρονικής διαµεσολάβησης.

Η αποµακρυσµένη διαµεσολάβηση έχει κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά: Είναι πολύ οικονοµική, υπερνικά γεωγραφικά εµπόδια και είναι φιλική προς το περιβάλλον, αφού δεν περιλαµβάνει καµία µετακίνηση (ιδίως χρήσιµο σε διεθνείς διαφορές), ενώ εξοικονοµεί σηµαντικό χρόνο για τους εµπλεκόµενους. Αυτό είναι κρίσιµο καθότι κατά τη διάρκεια της πανδηµίας Covid-19, τα µέρη θα επιθυµούν να περιορίσουν το κόστος και το χρόνο που διαθέτουν για την επίλυση των διαφορών τους, ακόµα περισσότερο από ότι στο παρελθόν. Πρέπει να τονιστεί ότι η αποµακρυσµένη διαµεσολάβηση εξακολουθεί να συνιστά διαµεσολάβηση (άρθρο 5 παρ. 3 Ν 4640/2019) και εφαρµόζονται και εδώ οι ίδιες βασικές αρχές της διαµεσολάβησης (εµπιστευτικότητα, ανεξαρτησία-αµεροληψία διαµεσολαβητή, ίση µεταχείριση). Επίσης είναι εξαιρετικά ευέλικτη ως προς τη διαδικασία και µάλιστα µε ενεργό εµπλοκή των µερών και στην επιλογή της διαδικασίας. Η ευελιξία της διαµεσολάβησης αποτελεί το σηµαντικότερο ίσως προσόν της και στο πλαίσιο της εξ αποστάσεως διεξαγωγής της. Αυτό διότι τα µέρη µπορούν να χρησιµοποιήσουν συνδυασµό δυνατοτήτων, που περιλαµβάνουν την ηλεκτρονική, την τηλεφωνική και την ασύγχρονη διαµεσολάβηση, ενώ παράλληλα µπορούν να διαµορφώσουν ελεύθερα τη δοµή και το χρόνο της διαδικασίας.

Επιπλέον, η διαδικασία στην αποµακρυσµένη διαµεσολάβηση (ιδίως στη βίντεο-κλήση) προσιδιάζει στην δια ζώσης διαµεσολάβηση. Αυτό διότι στη διαµεσολάβηση µε βίντεο-κλήση, οι εκφράσεις του προσώπου οι διαφορετικές χειρονοµίες, η γλώσσα του σώµατος, η ενδυµασία, εξακολουθούν να λαµβάνονται υπόψη, περίπου όπως στη δια ζώσης διαµεσολάβηση. Από την άλλη, επισηµαίνεται ότι η εξ αποστάσεως/ηλεκτρονική διαµεσολάβηση απαιτεί συγκεκριµένη προετοιµασία, που αφορά την ανάγκη προηγούµενης εξοικείωσης µε την πλατφόρµα που θα χρησιµοποιηθεί και ιδιαίτερη προσοχή στο γεγονός ότι τα µέρη µπορεί να νιώσουν κούραση έπειτα από πολλές ώρες µπροστά από την οθόνη τους. Μπορεί για το λόγο αυτό να επιλεγεί η λύση της διενέργειας της διαµεσολάβησης σε δύο ηµέρες, µε αποτέλεσµα οι επιµέρους συνεδρίες να είναι µικρότερες. Εξάλλου, στην ηλεκτρονική διαµεσολάβηση ο ρόλος του διαµεσολαβητή καθίσταται πιο περίπλοκος, καθώς πρέπει να κατευθύνει τη διαδικασία και από τεχνικής απόψεως. Στο σηµείο αυτό και για τη διευκόλυνση της διαδικασίας, µπορεί να εξεταστεί και η περίπτωση της επιλογής χρήσης µιας πλατφόρµας η οποία θα παρέχει τεχνική υποστήριξη επί τόπου. Στην τηλεφωνική διαµεσολάβηση, πρέπει να δίνεται µεγαλύτερη προσοχή στον τόνο και την ένταση της φωνής, στις παύσεις, στις παρεµβολές και σε άλλες ιδιωµατικές φράσεις. Το πρόβληµα της διαδικτυακής ασφάλειας απασχολεί πάντοτε στο πλαίσιο της διαµεσολάβησης µέσω διαδικτύου και πρέπει επίσης να λαµβάνεται υπόψη. Στο ίδιο πλαίσιο, ανακύπτει το ζήτηµα της εµπιστευτικότητας της διαδικτυακής διαµεσολάβησης µε έναν διαφορετικό τρόπο από αυτόν της εµπιστευτικότητας της διά ζώσης διαµεσολάβησης, καθώς τα µέρη δεν βρίσκονται στο ίδιο µέρος. Έτσι είναι σκόπιµο να υπάρξει µία προσαρµοσµένη στην εξ αποστάσεως διαµεσολάβηση συµφωνία εµπιστευτικότητας που θα προνοεί για τις ιδιαιτερότητες της εξ αποστάσεως διαµεσολάβησης (ενδεικτικά µε ρητή απαγόρευση της µαγνητοφώνησης και τη δέσµευση και τυχόν τεχνικών που θα µετέχουν σε αυτή µε συµφωνητικό εµπιστευτικότητας).

Τέλος, σηµαντικό θέµα αποτελεί το ότι οι κύριες γραµµές διευθέτησης πρέπει ήδη να έχουν ληφθεί από τα µέρη και τον διαµεσολαβητή. Σε αυτό το πλαίσιο κάποιος θα µπορούσε να σκεφτεί µία εκ των προτέρων εξερεύνηση του ZOPA (Zone of possible agreement).

Ειδικά θέµατα: η ΥΑΣ και το ζήτηµα της εκτελεστότητας

Η προαναφερθείσα αναλογική εφαρµογή και στην περίπτωση του άρθρου 7 παρ. 3 του Ν 4640/2020 της αναστολής λειτουργίας όλων των Δικαστηρίων και εισαγγελιών στο σύνολο της Επικράτειας µέχρι τις 27.4.2020 (τουλάχιστον) θα πρέπει να καταστεί σαφές ότι δεν αποκλείει, και πολύ περισσότερο, δεν απαγορεύει τη διεξαγωγή της ΥΑΣ για όσο διαρκεί η αναστολή. Η έννοµη συνέπεια της αναστολής της προθεσµίας είναι απλώς ότι η διεξαγωγή της ΥΑΣ δεν είναι αναγκαίο να λάβει χώρα το αργότερο εντός είκοσι (20) ηµερών από την αποστολή στον διαµεσολαβητή του αιτήµατος προσφυγής στη διαµεσολάβηση, όπως προβλέπει το άρθρο 7 παρ. 3 του Ν 4640/2020. Κατά συνέπεια η προθεσµία των είκοσι (20) ηµερών αρχίζει εκ νέου µετά την επανέναρξη της λειτουργίας των Δικαστηρίων, ενώ κάθε ΥΑΣ που θα έχει λάβει χώρα στο προηγούµενο διάστηµα µε οποιονδήποτε πρόσφορο τρόπο (περιλαµβανοµένης της ηλεκτρονικής οδού), νοµίµως θα έχει διεξαχθεί.

Ένα τελευταίο ζήτηµα που θα πρέπει να προσεχθεί είναι ότι δεν θα είναι ευχερής πρόσδοση εκτελεστότητας στο συµφωνητικό που θα προκύψει από τη διαµεσολάβηση (άρθρο 8 παρ. 3 του Ν 4640/2019), για όσο διάστηµα θα παραµένουν κλειστές λόγω του Covid-19 οι γραµµατείες των Δικαστηρίων. Με δεδοµένο πάντως ότι µε βάση τον νόµο, θα µπορεί οποιοδήποτε από τα µέρη µονοµερώς και ανά πάσα στιγµή να εµφανίσει συµφωνητικό στο Πρωτοδικείο µε σκοπό την περιαφή του εκτελεστήριου τύπου, το ζήτηµα αυτό δεν θα πρέπει να αποτελεί πρόσκοµµα για διεξαγωγή εξ αποστάσεως διαµεσολάβησης για όσο καιρό βρισκόµαστε στον αστερισµό του Covid -19. Ουσιαστικά η περιαφή θα είναι δυνατή αµέσως µόλις επαναλειτουργήσουν οι γραµµατείες των Δικαστηρίων και σε σχέση µε διαµεσολαβήσεις που θα έχουν διεξαχθεί και στο διάστηµα της αναστολής της λειτουργίας τους.

Συµπερασµατικά, θα πρέπει να δούµε µε θετικό τρόπο την δυνατότητα εξ αποστάσεως διαµεσολάβησης, σε σχέση µε διαφορές που αναφύονται εξ αιτίας του Covid -19, αλλά και σε προϋπάρχουσες διαφορές για τις οποίες τα µέρη προκρίνουν την ταχεία, ευέλικτη, οικονοµική και συναινετική κατά το δυνατό επίλυση. Αυτή η περίοδος είναι ίσως η πλέον κατάλληλη για να δοκιµάσουµε την ηλεκτρονική επικοινωνία και στην επίλυση διαφορών, όπως άλλωστε έχει συµβεί σε πολλούς άλλους τοµείς του βίου µας.



[1]. 
Αυτό γίνεται αποδεκτό και στο πλαίσιο των συζητήσεων της UNCITRAL (της επιτροπής του ΟΗΕ για το διεθνές εµπόριο) που οδήγησαν στον πρότυπο νόµο της UNCITRAL για τη διεθνή διαµεσολάβηση του 2018 και στη σύµβαση της Σιγκαπούρης για την διεθνή εκτέλεση συµφωνιών από διαµεσολάβηση του 2019 που ήδη έχουν υπογράψει 52 κράτη και κυρώσει 3, θέτοντας τη σύµβαση σε ισχύ την 20.9.2020 (βλ. https://uncitral.un.org/en/texts/mediation/conventions/international_settlement_agreements/status (η Ελλάδα και η ΕΕ δεν έχουν για την ώρα προβεί σε σχετική µε τη σύµβαση ενέργεια. Σχετικά βλ. Haris Meidanis, Singapore Convention Series: A Plea For The Adoption Of The Singapore Mediation Convention By The EU, http://mediationblog.kluwerarbitration.com/2019/03/20/singapore-convention-series-a-plea-for-the-adoption-of-the-singapore-mediation-convention-by-the-eu/).

 

[2]. 
Ή και περισσότερων προφανώς, όταν τα µέρη είναι πάνω από δύο.

 

[3]. 
Σε σχέση µε την αναστολή της προθεσµίας του άρθρου 7 παρ. 3 του Ν 4640/2020, βλ. ανακοίνωση της Κεντρικής Επιτροπής Διαµεσολάβησης σε http://www.diamesolavisi.gov.gr/nea/analogiki-efarmogi-prothesmias-par-3-toy-ar7-n46402019

 

[4]. 
Ενδεικτικά διεθνώς, το άρθρο 3 των κανόνων διαµεσολάβησης του ICC, προβλέπει σχετική δυνατότητα, ενώ στα καθ’ ηµάς, αντίστοιχη ρύθµιση υπάρχει στο άρθρο 4 των κανόνων διαµεσολάβησης του ΕΟΔΙΔ.

 

Περιοδικό ΣΥΝήΓΟΡΟΣ  Τεύχος 138 Μάρτιος -Απρίλιος 2020

Γίνετε συνδρομητής τώρα και επωφεληθείτε από την έκπτωση 10% σε κάθε νέα συνδρομή ή σε κάθε ανανέωση συνδρομής. https://www.nb.org/greek/ekdoseis/periodika/synigoros.html

 

Νέα – Ανακοινώσεις
12 Ιουν 2020

Συγχαρητήρια από τη ΝΟΜΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ στους επιτυχόντες του Πανελλήνιου Διαγωνισμού Υποψήφιων Δικηγόρων Β΄ Εξεταστικής Περιόδου Έτους 2019

Ανακοινώθηκαν από το Υπουργείο Δικαιοσύνης τα ονόματα των επιτυχόντων του Πανελλήνιου Διαγωνισμού Υποψήφιων Δικηγόρων Β΄ Εξεταστικής Περιόδου Έτους 2019. Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του Υπουργείου https://www.ministryofjustice.gr/ και δείτε τον αναλυτικό πίνακα επιτυχόντων αλφαβητικά & ανά Εφετείο.
Θερμά συγχαρητήρια στους επιτυχόντες και στους διδάσκοντες της ΝΟΜΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ.

Νέα – Ανακοινώσεις
8 Ιουν 2020
Σελίδα:
  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. ...
  7. 126
Κλείσιμο
Ρυθμίσεις απορρήτου

Χρησιμοποιούμε δεδομένα μέσω cookies για την σωστή λειτουργία του website , καθώς και πληροφορίες που μας βοηθάνε να παρέχουμε το μέγιστο των υπηρεσιών μας, εσείς όμως θα αποφασίσετε για τα δεδομένα αυτά.

30%
Γιατί αυτά τα δεδομένα είναι σημαντικά;

Έτσι μας βοηθάτε να βελτιώνουμε την εμπειρία σας & να σας παρέχουμε ακόμη καλύτερη εξυπηρέτηση για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες μας.

Όροι Χρήσης
">