ΣΥΝήΓΟΡΟΣ | τ141/2020 Editorial: Τηλεργασία vs Συνεργασία

30 Δεκ 2020

Στο διαδίκτυο κυκλοφορεί ένα εκπληκτικό video animation που δείχνει την καμπίνα ενός αεροπλάνου γεμάτη επιβάτες οι οποίοι ακούνε από τα μεγάφωνα αδιάφορα και βαριεστημένα τη γνωστή ανακοίνωση καλωσορίσματος και ευχαριστιών του πιλότου ο οποίος έκλεισε την τελευταία του πρόταση ως εξής: «...Θα ήθελα τέλος, να σας ενημερώσω ότι εργάζομαι από το σπίτι…». Στο σημείο αυτό οι επιβάτες άρχισαν να αλαλάζουν με τις γνωστές εικόνες των κινούμενων σχεδίων.
Εάν πιστεύετε ότι η ιδέα ενός προηγμένου αυτόματου πιλότου που θα απογειώνει, προσγειώνει και κατευθύνει το αεροπλάνο στον προορισμό του είναι πολύ μακριά, η απάντηση είναι, ότι είναι τόσο μακριά, όσο η αυτοκινούμενη οδήγηση, όπερ σημαίνει η τεχνολογία υπάρχει, βρίσκεται στο στάδιο προχωρημένων δοκιμών και σύντομα θα μπορεί να είναι διαθέσιμη με ασφάλεια.
Μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια των συζητήσεων που διεξάγονται στην IATA είναι η εύλογα σθεναρή αντίδραση του ισχυρού κλάδου των ιπταμένων ως άμεσα θιγόμενοι αν και ο στόχος δεν είναι να πετάμε στο μέλλον χωρίς πιλότο, αλλά με έναν λιγότερο, ο οποίος ενδεχομένως θα έχει και λιγότερα πτητικά προσόντα.
Τηλεργασία παντού λοιπόν; Οι Facebook, Twitter και πολλοί άλλοι τεχνολογικοί κολοσσοί έχουν από καιρό ανακοινώσει ότι μεγάλο μέρος του ανθρώπινου δυναμικού τους θα εργάζεται επ’ αόριστον εξ αποστάσεως. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Geoff Colvin που δημοσιεύτηκε στο τεύχος Νοεμβρίου 2020 του Fortune, «η πρακτική της τηλεργασίας εξοικονομεί χρήματα και μπορεί να αυξάνει και την παραγωγικότητα όπως ισχυρίζονται κάποιοι manager. Πολλοί εργαζόμενοι την προτιμούν μάλιστα ενώ μια πρόσφατη έρευνα της Korn Ferry που δημοσιεύτηκε στο ίδιο άρθρο βρήκε ότι το 64% των εργαζόμενων αισθάνονται ότι είναι πιο παραγωγικοί στο σπίτι».
Μια συνολική αξιολόγηση της τηλεργασίας είναι αλήθεια ότι με απασχόλησε, όπως πολλούς άλλωστε, από την αρχή της εφαρμογής της και μάλιστα πρόσφατα αναζήτησα πιθανές απαντήσεις μέσα από σχετικές έρευνες. Προφανώς στη δίνη διαχείρισης της κρίσης καμία οντότητα δεν έχει ακόμα τον χρόνο, την εμπειρία ή τις μετρήσεις για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων. Αυτό που απασχολεί πρώτιστα την Pfizer, τη Moderna και άλλες φαρμακευτικές εδώ και μήνες είναι η παραγωγή και διακίνηση ενός ασφαλούς εμβολίου κατά του covid που θα σώσει τον κόσμο. Ουδόλως ενδιαφέρει, και καλώς, εάν το εμβόλιο που θα παραχθεί το ανακάλυψε ομάδα επιστημόνων που τηλεργάζεται ή όχι, άσχετα αν αυτό είναι θεωρητικά εφικτό.
Μελέτες πάντως που αφορούν στην παραγωγικότητα των εργαζόμενων για την τηλεργασία δεν έχουν πέσει στην αντίληψή μου ακόμα. Οικονομοτεχνικές εκτιμήσεις για τη χρήση ακίνητης περιουσίας και άλλες τέτοιου είδους οικονομίες που μπορεί να εξασφαλίσει η τηλεργασία έχουν γίνει, συμπεράσματα που αφορούν τη σε βάθος χρόνου παραγωγικότητα θα αργήσουν να φανούν και η εκτίμησή μου είναι ότι δεν θα είναι επαρκώς αξιολογήσιμα γιατί δεν μπορούν να δώσουν την πλήρη εικόνα.  
Πάντως υπάρχει και ο αντίλογος από ένα μέτωπο κολοσσών όπως η Goldman Sachs, Apple, Google, Amazon και άλλες εταιρίες που αντιστέκονται σθεναρά στην επιλογή της επ’ αόριστον κατ’ οίκον εργασίας. Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Fortune και τον Geoff Colvin «οι παραπάνω εταιρίες ξέρουν τι λείπει όταν επικοινωνούμε μέσω zoom: Η δημιουργική σπίθα που οδηγεί στην πραγματική καινοτομία».
Η δυνατότητα τηλεργασίας που δόθηκε στους εργαζόμενους όλου του κόσμου με την εμφάνιση της πανδημίας ήταν μια απαραίτητη και ασφαλής επιλογή τόσο για την ασφάλεια των ιδίων όσο και τη δημόσια υγεία. Και θα παραμείνει τέτοια ωσότου εξαφανιστεί οριστικά ο κίνδυνος της πανδημίας. Ωστόσο CEO εταιριών όπως ο David Salomon της Goldman Sachs, ξεκαθαρίζει ότι προσβλέπει στο τέλος όλης αυτής της αναστάτωσης, με τους εργαζόμενους να επιστρέφουν πίσω στην εταιρία τους διότι «η εταιρία μας είχε πάντα μια κουλτούρα προσανατολισμένη στις ομάδες γιατί ωφελούμαστε με το να βρισκόμαστε και να εργαζόμαστε μαζί».
Μην πάτε μακριά, αν οι μαθητές είναι ένα παράδειγμα μικρών -και μάλιστα πολύ σκληρά- εργαζομένων, έχουν ήδη μια καλή εμπειρία να απαντήσουν στο ερώτημα αν σήμερα προτιμούν την τηλεκπαίδευση από την παρουσία τους στο σχολείο. Τις ιαχές και τα αλαλάγματα ευφορίας στο άκουσμα του κλεισίματος του σχολείου του πρώτου κύματος, έχουν διαδεχθεί σήμερα, στο δεύτερο κύμα, τα νεύρα, η δυσφορία και η εσωστρέφεια της κλεισούρας και της έλλειψης κοινωνικο-ποίησης. Κατά τα άλλα, τηλ-εργάζονται σκληρά και μέχρι αργά το βράδυ πολλές φορές.
Νομίζω ότι η αποκοπή της εργασίας από τον κοινωνικό της ρόλο την απογυμνώνει από το ανθρώπινο στοιχείο μετατρέποντας την αποκλειστικά σε μέσο διαβίωσης κάτι που δεν είναι για πολλούς ανθρώπους, ευτυχώς. Μια τέτοια λογική, ιδωμένη υπό το πρίσμα πρόσκαιρων οικονομικών ωφελειών, θα υπερθεματίσω ότι ακυρώνει τις θεμελιώδεις έννοιες τις δημιουργικότητας, της καινοτομίας και της αναγνώρισης που ευδοκιμούν μέσα από τη συν-εργασία (το συν- από την συνύπαρξη) και όχι από την τηλ-εργασία (το τηλ- από την απόσταση).

Αντώνης Καρατζάς, LLB, MBA
                                                                                                                                    adonik@nb.org

Κλείσιμο
Ρυθμίσεις απορρήτου

Χρησιμοποιούμε μέσω cookies μόνο εκείνα τα δεδομένα που είναι απαραίτητα για την σωστή λειτουργία του website, καθώς και πληροφορίες που μας βοηθάνε να παρέχουμε το μέγιστο των υπηρεσιών που μόνο εσείς μας έχετε εξουσιοδοτήσει.

30%
Γιατί είναι σημαντικά;

Τα δεδομένα που μας έχετε εξουσιοδοτήσει να συγκεντρώνουμε μας βοηθάνε να βελτιώνουμε την εμπειρία σας ως χρήστες και να σας παρέχουμε ακόμη καλύτερη εξυπηρέτηση για τις νέες κυκλοφορίες εκδόσεων, την εκπαίδευση και τα προϊόντα λογισμικού και τεχνολογίας που σας ενδιαφέρουν.

Όροι Χρήσης
">