ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ


Σημαντικές γνωμοδοτήσεις ετών 2018-2022

Συνδυάστε Βιβλίο (έντυπο) + e-book και κερδίστε 14€
Δωρεάν μεταφορικά σε όλη την Ελλάδα για αγορές άνω των 30€

Σε απόθεμα

Τιμή: Κανονική Τιμή 40,00 € Ειδική Τιμή 34,00 €

* Απαιτούμενα πεδία

Κωδικός Προϊόντος: 18743
Χαλκιάς Ι.-Κ.
Φορτσάκης Θ.
  • Έκδοση: 2023
  • Σχήμα: 17Χ24
  • Βιβλιοδεσία: Εύκαμπτη
  • Σελίδες: 320
  • ISBN: 978-960-654-958-8

Στην παρούσα έκδοση παρουσιάζονται 133 σημαντικές γνωμοδοτήσεις του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους οι οποίες εκδόθηκαν και δημοσιεύτηκαν τα έτη 2018-2022, με σκοπό την ανάδειξη του πολυσχιδούς γνωμοδοτικού έργου του ΝΣΚ και της σπουδαιότητάς του, αφού διαχρονικά συμβάλλει στην ενίσχυση και στην εμπέδωση του Κράτους Δικαίου, στην εξασφάλιση της νομιμότητας των διοικητικών ενεργειών και στη διαμόρφωση νόμιμων διοικητικών πρακτικών, με σεβασμό στο Σύνταγμα, στο εθνικό και ενωσιακό δίκαιο και στα ανθρώπινα δικαιώματα. Τα νομικά ζητήματα για τα οποία το ΝΣΚ γνωμοδοτεί εκτείνονται σε όλους τους κλάδους του εθνικού μας δικαίου, στο ενωσιακό δίκαιο καθώς και στο δίκαιο της ΕΣΔΑ. Η παραπάνω δραστηριότητα συντελέστηκε σε μια πενταετία θεμελιακών αλλαγών στο ΝΣΚ. Προωθήθηκαν σημαντικές ρυθμίσεις για τον εκσυγχρονισμό στη δομή και στη λειτουργία του, την απλούστευση των διαδικασιών και την κατάργηση γραφειοκρατικών πρακτικών. Έγιναν σημαντικά βήματα στον ψηφιακό μετασχηματισμό του.

Oι γνωμοδοτήσεις που αναλύονται στο έργο αφορούν στην επίλυση νομικών προβληματισμών της Διοίκησης με κύριο στόχο την καθοδήγηση της διοικητικής δράσης, αλλά και την ενημέρωση του νομικού κοινού, καθώς δίνουν συχνά πρωτότυπες και ενδιαφέρουσες λύσεις σε ζητήματα που δεν έχουν αποτελέσει αντικείμενο νομολογίας. Ειδικότερα αφορούν σε:

 Φορολογικό και Τελωνειακό δίκαιο

 ΚΕΔΕ 

 Παραγραφές Υπ. Οικ.

 Δημοσιοϋπαλληλικό δίκαιο

 Συμμόρφωση της διοίκησης

 Ευθύνη του Δημοσίου για αποζημίωση

 Δημόσιες συμβάσεις

 Περιβάλλον

 Πολεοδομία

 Κοινωνικοασφαλιστικό δίκαιο

 Ενωσιακό δίκαιο

 Ανθρώπινα δικαιώματα

 ΟΤΑ

 Προσωπικά δεδομένα 

Το παρόν αποτελεί πολύτιμο βοήθημα, όχι μόνο για τον δικαστή, δικηγόρο ή φοιτητή Νομικής, αλλά και για τα στελέχη της δημόσιας Διοίκησης, που καθημερινά αντιμετωπίζουν συναφή ζητήματα.

Πρόλογος V

Προλεγόμενα XI

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ
Στοιχεία για το ΝΣΚ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Εισαγωγή - Οι αρμοδιότητες του ΝΣΚ 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

Στατιστικά στοιχεία λειτουργίας του ΝΣΚ 3

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

Ο εκσυγχρονισμός του ΝΣΚ 2018 - 2022 5

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4

Η γνωμοδοτική αρμοδιότητα του ΝΣΚ 9

Μέρος δεύτερο
Θεματικές Κατηγορίες Γνωμοδοτήσεων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Γενικά θέματα 11

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

Φορολογικές - Τελωνειακές - ΚΕΔΕ -
Παραγραφές Υπ. Οικ. 55

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

Δημοσιοϋπαλληλικές - Παραίτηση - Αργία - Συμμόρφωση
της διοίκησης σε δικαστικές αποφάσεις - Ευθύνη του δημοσίου
για αποζημίωση 113

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4

Δημόσιες συμβάσεις 159

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5

Περιβάλλον - Πολεοδομία - Ρύπανση -
Αρχαιότητες - Μνημεία 195

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6

Κοινωνικά - Aσφαλιστικά θέματα 221

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7

Ενωσιακά θέματα - Aνθρώπινα δικαιώματα 249

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8

Προσωπικά δεδομένα - χορήγηση στοιχείων 267

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9

ΟΤΑ 279

Παράρτημα 291

Χρονολογικός κατάλογος 133 γνωμοδοτήσεων 291

2022 291

2021 291

2020 292

2019 293

2018 294

ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ* 297

1

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

Στοιχεία για το ΝΣΚ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Εισαγωγή - Οι αρμοδιότητες του ΝΣΚ

Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους το οποίο ιδρύθηκε το 1882 από τον Χαρίλαο Τρικούπη και συμπληρώνει φέτος 140 χρόνια συνεχούς λειτουργίας αποτελεί μια ενιαία, ανώτατη Αρχή του Κράτους, σύμφωνα δε με τα οριζόμενα στα άρθρα 100 Α του Συντάγματος και 4 του Ν 4831/2021 (νέος Οργανισμός του ΝΣΚ) εκπροσωπεί σε όλα τα Δικαστήρια, εθνικά, ενωσιακά και διεθνή, το Δημόσιο, τα ΝΠΔΔ, τις Ανεξάρτητες Αρχές και τους λοιπούς φορείς των οποίων διεξάγει τη νομική υπηρεσία, γνωμοδοτεί και καθοδηγεί τη Διοίκηση, αναγνωρίζει εξωδικαστικά απαιτήσεις και συμβιβάζεται σε διαφορές που αναφύονται μεταξύ του Δημοσίου και ιδιωτών. Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο ρόλος του ΝΣΚ στο σύστημα της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα μας, τόσο ως δικαστικός παραστάτης της Ελλάδας κατά την εκδίκαση προσφυγών στο ΕΔΔΑ, όσο και ως «εκπρόσωπος» του ΕΔΔΑ κατά το στάδιο της εκτέλεσης και συμμόρφωσης προς τις καταδικαστικές του αποφάσεις. Ο σπουδαίος ρόλος του ΝΣΚ, αναγνωρίστηκε και αποτυπώθηκε και στο Σύνταγμα (άρθρο 100 Α΄) όπου θωρακίστηκε η λειτουργία του και κατοχυρώθηκαν για τα μέλη του εγγυήσεις που ισχύουν για τους δικαστικούς Λειτουργούς ( άρθρα 88 παρ 2 και 5, 90 παρ 5 και 118 παρ. 5 Σ).

Το ΝΣΚ ασκεί τις αρμοδιότητές του με την Ολομέλεια (Πλήρη, Τακτική Α΄και Β΄ και Διακοπών), τα Τμήματα, τους Σχηματισμούς, τα Γραφεία Νομικού Συμβουλίου, τα Ειδικά Γραφεία, τα Δικαστικά Γραφεία, τους δικηγόρους του Δημοσίου και τις δικηγορικές εταιρείες και τους δικηγόρους της αλλοδαπής. Σήμερα Γραφεία του ΝΣΚ λειτουργούν σε όλα τα Υπουργεία, σε ΝΠΔΔ, σε Πανεπιστήμια και Ανεξάρτητες Αρχές, στον Πειραιά και σε 29 επαρχιακές πόλεις.

3

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

Στατιστικά στοιχεία λειτουργίας του ΝΣΚ

Από τα στατιστικά στοιχεία που δημοσιεύτηκαν στις Ετήσιες Εκθέσεις των ετών 2018, 2019 και 2020 (η Ετήσια Έκθεση για το έτος 2021 πρόκειται να εκδοθεί μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου 2022) προκύπτουν τα παρακάτω σχετικά με τον όγκο εργασιών του ΝΣΚ:

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΟΥ ΝΣΚ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
ΕΤΗΣΙΩΝ ΕΚΘΕΣΕΩΝ 2018 - 2020

2018

2019

2020

ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΕ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ

48.500

44.000

32.250

ΚΕΡΔΙΣΜΕΝΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ

70%

70%

66%

ΚΕΡΔΙΣΜΕΝΕΣ ΑΚΥΡ. ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ

80%

80%

80%

ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ

6.243

8.000

4.788

ΠΡΑΞΕΙΣ - ΠΡΑΚΤΙΚΑ

6.604

13.000

6.314

ΕΠΙΣΗΜΕΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

*

*

1.850

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ

3.076

2.341

2.033

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ

674

630

493

Α. ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΩΝ

4.288

3.757

2.368

Β. ΣΥΖΗΤΗΘΕΙΣΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ

25.849

22.400

16.458

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

241

269

190

ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΑ ΕΓΓΡΑΦΑ

*

348

411

ΝΕΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ

60.022

63.616

55.041

ΕΙΣΕΡΧ. - ΕΞΕΡΧΟΜΕΝΑ ΕΓΓΡΑΦΑ

515.700

539.251

535.572

*Δεν υπάρχουν ακριβή στατιστικά στοιχεία.

Τα παραπάνω στατιστικά στοιχεία αποτυπώνουν με ενάργεια την ποσότητα αλλά και την ποικιλία των υποθέσεων τις οποίες το ΝΣΚ διεκπεραιώνει αποτελούν δε και την ασφαλέστερη απόδειξη για τις σπουδαίες υπηρεσίες που διαχρονικά παρέχει.

Ιδιαίτερα σημαντικός όμως είναι ο ρόλος του ΝΣΚ και στο όλο σύστημα προστασίας των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στη χώρα μας, τόσο ως δικαστικός παραστάτης της Ελλάδας κατά την εκδίκαση προσφυγών ενώπιον του ΕΔΔΑ, όσο και ως «εκπρόσωπος» του ΕΔΔΑ κατά το στάδιο εκτέλεσης και συμμόρφωσης προς τις καταδικαστικές αποφάσεις. Τα στοιχεία δείχνουν μια σημαντική μείωση των καταδικαστικών αποφάσεων, των ανεκτέλεστων αποφάσεων και των ποσών των αποζημιώσεων που καλείται να καταβάλλει η χώρα μας:

4

ΕΤΟΣ

ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

ΑΝΕΚΤΕΛΕΣΤΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗ

ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ

2015

457

43

302

387

2.642.829

2016

337

41

311

113

4.168.864

2017

422

36

305

109

3.660.288

2018

420

30

238

118

1.396.839

2019

344

23

195

84

1.562.538

2020

658**

18

120

111

2.131.421

**Σημείωση: η αύξηση των προσφυγών το 2020 οφείλεται αποκλειστικά στην έλλειψη θέσπισης εσωτερικού ένδικου μέσου για τις συνθήκες φύλαξης στις φυλακές και το μεταναστευτικό.

5

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

Ο εκσυγχρονισμός του ΝΣΚ 2018 - 2022

Παρά την - κατά κοινή ομολογία - επιτυχή μέχρι σήμερα πορεία του ΝΣΚ, που μετρά ήδη 140 χρόνια ζωής, κρίθηκε ζωτικό για τη συνέχιση της πορείας αυτής, για την επιτυχή προσαρμογή στο νέο περιβάλλον που δημιουργεί η ψηφιακή εποχή και την επαρκή ανταπόκριση στη συνεχώς μεταλλασσόμενη νομική ύλη και στην όλο και μεγαλύτερη εξειδίκευση των δικηγορικών και νομικών υπηρεσιών που προσφέρονται από ιδιώτες ή/και από πολυπρόσωπες πολυεθνικές εταιρείες κλπ, να σχεδιαστούν και να υλοποιηθούν σταδιακά σοβαρές θεσμικές αλλαγές με σκοπό την αναδιοργάνωση και τον εκσυγχρονισμό όλου του φάσματος λειτουργίας του. Ευνόητο είναι, ότι η προσαρμογή και ο εκσυγχρονισμός, έχει άμεσο αντίκτυπο στην ποιοτικότερη παροχή υπηρεσιών του ΝΣΚ με στόχο την πιο ουσιαστική εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος και την καλύτερη προστασία του δημοσίου χρήματος.

Έτσι, ήδη από τα μέσα του 2018, τέθηκαν ως ζητήματα αιχμής και άμεσης προτεραιότητας ο ψηφιακός μετασχηματισμός του ΝΣΚ και η πλήρης ηλεκτρονική λειτουργία του, ο εκσυγχρονισμός της δομής του, με αναδιάρθρωση των Υπηρεσιακών του Μονάδων, η δημιουργία εξειδικευμένων Σχηματισμών και ο χωροταξικός ανασχεδιασμός και η ενίσχυση των Γραφείων σε έδρες Περιφερειών. Περαιτέρω, δόθηκε έμφαση στην απλοποίηση των εσωτερικών διαδικασιών του ΝΣΚ, με τον παραμερισμό όσων κρίθηκαν ανώφελες και γραφειοκρατικές, με μεταφορά αρμοδιοτήτων από το επίπεδο του Υπουργού και του Προέδρου ΝΣΚ στο επίπεδο του Γραφείου και των χειριστών, με αποσυμφόρηση του ΝΣΚ από μικροϋποθέσεις χαμηλού οικονομικού ενδιαφέροντος για το Δημόσιο, με στόχο την ποιότητα και την ταχύτητα της λειτουργίας του και τη συμβολή του στη γρήγορη απονομή της δικαιοσύνης και στην άμεση εκτέλεση των αποφάσεων των Δικαστηρίων. Στην ίδια κατεύθυνση κατατείνει και η ενίσχυση της συνταγματικά προβλεπόμενης αρμοδιότητας του ΝΣΚ για εξωδικαστική ή συμβιβαστική επίλυση των διαφορών του Δημοσίου και των λοιπών φορέων που εκπροσωπεί, με τους ιδιώτες.

Όλα τα παραπάνω σχεδιάστηκαν, δρομολογήθηκαν και άρχισαν να πραγματοποιούνται σταδιακά από το δεύτερο μισό του έτους 2018, με τη θέσπιση στοχευμένων νομοθετικών και κανονιστικών ρυθμίσεων και την έκδοση Κατευθυντηρίων Οδηγιών και εγκυκλίων. Ειδικότερα, προωθήθηκαν διατάξεις για την απλούστευση της αποδοχής των αποφάσεων και αρχειοθέτησης των υποθέσεων, προκειμένου να επιταχυνθεί η απονομή της δικαιοσύνης. Προωθήθηκε η «προτυποποίηση» στη λειτουργία του ΝΣΚ με την καθιέρωση υποδειγμάτων δικογράφων, Πρακτικών και Πράξεων Τριμελούς Επιτροπής ΝΣΚ και έγιναν αλλαγές στο σύστημα προσωπικών χρεώσεων, ενώ

6

δημιουργήθηκαν ομάδες εργασίας για τον χειρισμό ιδιαίτερα σοβαρών υποθέσεων. Δημιουργήθηκε αυτοτελές Γραφείο Επιθεώρησης και ανασχεδιάστηκε ο τρόπος και τα κριτήρια επιλογής των Λειτουργών του ΝΣΚ. Δημιουργήθηκε Γραφείο Εκτέλεσης των Αποφάσεων του ΕΔΔΑ, με αποκλειστική αρμοδιότητα τη γενική εποπτεία, ευθύνη και συντονισμό της συμμόρφωσης στις αποφάσεις του Δικαστηρίου. Προετοιμάστηκε ο διαγωνισμός για τον εκσυγχρονισμό του ΟΠΣ και την αναβάθμιση των ψηφιακών του υπηρεσιών, κλπ. Επίσης, έγιναν δύο διαγωνισμοί, ένας το 2019 και ένας το 2022 με τους οποίους εισήχθησαν 112 νέοι Λειτουργοί στο ΝΣΚ.

Όμως πέρα από τις παραπάνω ρυθμίσεις που αφορούσαν αμιγώς το ΝΣΚ, προωθήθηκαν, στο πλαίσιο της αρμοδιότητάς του να εισηγείται προς τους αρμόδιους υπουργούς τη θέσπιση διατάξεων αναγκαίων για την προάσπιση του δημοσίου συμφέροντος, σημαντικές, επωφελείς για το Δημόσιο νομοθετικές ρυθμίσεις, οι οποίες έγιναν νόμοι του Κράτους και αφορούσαν π.χ στο ύψος του επιτοκίου των οφειλών του Δημοσίου, στις υποθέσεις ρύθμισης οφειλών υπερχρεωμένων νοικοκυριών, στην εκτέλεση αποφάσεων ΕΔΔΑ, στις χωρίς κόστος για το Δημόσιο δημοσιεύσεις σχετικές με τις απαλλοτριώσεις, στην παράσταση του Δημοσίου στις ποινικές υποθέσεις κλπ. Επιπλέον, δόθηκε ιδιαίτερη σημασία στα θέματα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων όπως αυτά διασφαλίζονται στην ΕΣΔΑ και ερμηνεύονται από το ΕΔΔΑ και, από Ομάδα Εργασίας που συγκροτήθηκε στο ΝΣΚ, έγινε επεξεργασία, κατάθεση και παρουσίαση στην «Ειδική Μόνιμη Επιτροπή της Βουλής για την παρακολούθηση των αποφάσεων του ΕΔΔΑ», σχεδίου διατάξεων για τη ρύθμιση χρονιζουσών εκκρεμοτήτων και για την εναρμόνιση και προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στην ΕΣΔΑ και στη νομολογία του ΕΔΔΑ. Το σχέδιο αυτό με ομόφωνη γνώμη των κομμάτων, κατατέθηκε στις 05 - 08 - 2020, ως πρόταση νόμου, στη Βουλή.

Παρά το γεγονός όμως, ότι ένας μεγάλος αριθμός αλλαγών είχαν αρχίσει να εφαρμόζονται με τις στοχευμένες διατάξεις που αναφέραμε, κρίθηκε αναγκαίο όλα τα παραπάνω να αποτυπωθούν σε ένα ενιαίο κείμενο, στον νέο Οργανισμό του ΝΣΚ. Έτσι, από τον Σεπτέμβριο του 2018 ξεκίνησε η επεξεργασία ενός νέου Οργανισμού, που εκπονήθηκε με τη συνεργασία όλων των μελών του ΝΣΚ, υποβλήθηκε στις αρχές του Φεβρουαρίου 2021 στον Υπουργό Οικονομικών και μετά και την ολοκλήρωση της δημόσιας ηλεκτρονικής διαβούλευσης, στις 19 - 06 - 2021, κατατέθηκε στη Βουλή και στις 21 - 09 - 2021 ψηφίστηκε από την Ολομέλεια της Βουλής ο νόμος 4831/2021 «Οργανισμός του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (ΝΣΚ) και κατάσταση των λειτουργών και των υπαλλήλων του και άλλες διατάξεις» (Α΄ 170).

Ειδικότερα, στον νέο Οργανισμό ενσωματώθηκαν όλες οι παραπάνω αλλαγές που είχαν δρομολογηθεί, είτε με διάσπαρτες νομοθετικές ρυθμίσεις, είτε με κανονιστικές πράξεις, κωδικοποιήθηκαν σε ένα κείμενο οι βασικές διατάξεις για τη λειτουργία του ΝΣΚ και την κατάσταση των Λειτουργών και των υπαλλήλων του, και τελικά έλαβαν τη μορφή τυπικού νόμου περισσότερες από 80 βασικές αλλαγές. Οι σημαντικότερες αφορούσαν στον ψηφιακό μετασχηματισμό και στην πλήρη ηλεκτρονική λειτουργία του ΝΣΚ, με ηλεκτρονική υποβολή δικογράφων και αιτήσεων για εξώδικες αιτήσεις

7

ιδιωτών και γενικά ηλεκτρονική διακίνηση εντολών για χειρισμό υποθέσεων, εγγράφων και φακέλων, τόσο εντός του ΝΣΚ, όσο και προς τους λοιπούς φορείς του Δημοσίου, στις συνεδριάσεις συλλογικών οργάνων του ΝΣΚ και με τηλεδιασκέψεις και λοιπά ηλεκτρονικά μέσα και ψηφιακές υπογραφές σε όλα τα έγγραφα που συντάσσονται από τους Λειτουργούς του ΝΣΚ, στον εκσυγχρονισμό στη δομή και στη λειτουργία του ΝΣΚ, μεταξύ άλλων, με την πρόβλεψη δημιουργίας οκτώ (8) θεματικών Σχηματισμών, με αντικείμενο τον ενιαίο και συνολικό χειρισμό ομοειδών υποθέσεων, με σταδιακή συγχώνευση των 29 Δικαστικών Γραφείων σε 11 στις έδρες Περιφερειών, με την απλούστευση και επιτάχυνση της διαδικασίας αποδοχής και εκτέλεσης των δικαστικών αποφάσεων, με μεταφορά αρμοδιοτήτων στα Γραφεία και τους χειριστές, με ενίσχυση της αρμοδιότητας εξωδικαστικής επίλυσης των διαφορών με τους ιδιώτες και αλλαγές στην άσκηση του γνωμοδοτικού έργου, προκειμένου αυτό να γίνει πιο ευέλικτο και γρήγορο. Επίσης, ενσωματώθηκαν στον νέο Οργανισμό αλλαγές που αφορούσαν στην επιθεώρηση των Λειτουργών του ΝΣΚ, στις μεταθέσεις και στο σύστημα προαγωγών, ενώ έγιναν σημαντικές αλλαγές στον διαγωνισμό εισαγωγής, με θέσπιση διεξαγωγής του ανά διετία, επικαιροποίηση της ύλης, βαρύτητα 80% του βαθμού των γραπτών έναντι 20% του βαθμού των προφορικών στον τελικό βαθμό, κ.λπ.

Στόχος των παραπάνω αλλαγών είναι το ΝΣΚ να επιτελεί το έργο του, με έναν πιο ευέλικτο, ταχύ, σύγχρονο και αποτελεσματικό τρόπο, προσιτό προς τη Διοίκηση και φιλικό προς τους πολίτες, απαλλαγμένο από αγκυλώσεις και αχρείαστες γραφειοκρατικές πρακτικές. Ένα ΝΣΚ που εκμεταλλεύεται, αφενός την υψηλή επιστημονική κατάρτιση των λειτουργών του και αφετέρου τα πλεονεκτήματα που προσφέρει η τεχνολογία και συμβάλει στην επιτάχυνση απονομής της δικαιοσύνης και στην πιο αποτελεσματική εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος.

9

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4

Η γνωμοδοτική αρμοδιότητα του ΝΣΚ

Από τις κείμενες συνταγματικές και νομοθετικές διατάξεις προβλέπεται ότι το ΝΣΚ αποτελεί τον θεσμικό νομικό σύμβουλο του Δημοσίου και των φορέων που διεξάγει τη νομική τους υπηρεσία, στον οποίο προσφεύγουν για την επίλυση των νομικών προβληματισμών τους και για την καθοδήγησή τους σε νομικά ζητήματα που τους απασχολούν. Πράγματι η Διοίκηση στην καθημερινή της δράση, σε όλους τους τομείς στους οποίους εμπλέκεται, προβληματίζεται πολύ συχνά για τον τρόπο αντιμετώπισης καταστάσεων που ανακύπτουν και απαιτούν νόμιμη δράση. Η πολυνομία και η κακονομία δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο τη δράση της. Πολλές - και πολλές φορές αντικρουόμενες - διατάξεις ή δυσνόητες σε νόμους «μαμούθ», κρυφές τροποποιήσεις διατάξεων, κενά δικαίου που απαιτούν άμεση συμπλήρωση, κανονιστικές πράξεις ερειδόμενες σε αμφισβητήσιμη νομοθετική εξουσιοδότηση, ατομικές διοικητικές πράξεις με πλημμελή αιτιολογία, αρμοδιότητες συμπλεκόμενες, νέα αντικείμενα αρρύθμιστα, νέες νομικές έννοιες, όλα αυτά απαιτούν διευκρίνιση προκειμένου να υπάρξει άμεση δράση της Διοίκησης. Το ΝΣΚ, με τη χωροταξική του διάρθρωση σε όλα τα Υπουργεία, σε μεγάλα ΝΠΔΔ, σε ΑΕΙ και σε Ανεξάρτητες Αρχές, είναι δίπλα στον υπάλληλο, δίπλα στον Διευθυντή, δίπλα στον Υπουργό και προσπαθεί να υποδείξει πάντα τη νόμιμη ενέργεια. Είναι το γενικής αρμοδιότητας γνωμοδοτικό όργανο της Διοίκησης.

Σύμφωνα με το άρθρο 8 του Οργανισμού του ΝΣΚ (Ν 4831/2021), το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, με τα αρμόδια όργανά του, γνωμοδοτεί, σε ερωτήματα: α) της Βουλής των Ελλήνων και της Προεδρίας της Κυβέρνησης, β) της Διοίκησης, που υπογράφονται από Υπουργό, Αναπληρωτή Υπουργό, Υφυπουργό, καθώς επίσης και από Γενικό, Ειδικό ή Υπηρεσιακό Γραμματέα, εφόσον οι τελευταίοι είναι ειδικά εξουσιοδοτημένοι προς τούτο και μόνο για θέματα της αρμοδιότητάς τους, γ) των ΝΠΔΔ και των Ανεξάρτητων Αρχών, των οποίων η νομική υποστήριξη ανήκει στο ΝΣΚ, που υπογράφονται από το κατά περίπτωση αρμόδιο όργανο διοίκησής τους, εφόσον αφορούν σε ζητήματα της αρμοδιότητάς τους, ενώ ερωτήματά τους, με γενικότερη σημασία υπογράφονται μόνο από τον αρμόδιο Υπουργό, δ) των Συντονιστών Αποκεντρωμένης Διοίκησης, οι οποίοι μπορούν να απευθύνουν, για θέματα της αρμοδιότητάς τους, τοπικού μόνο ενδιαφέροντος, ερωτήματα στις υπηρεσιακές μονάδες του ΝΣΚ, που λειτουργούν στην έδρα τους. Ζητήματα γενικότερου ενδιαφέροντος τίθενται υπόψη του αρμόδιου Υπουργείου, το οποίο, αν το κρίνει αναγκαίο, διατυπώνει σχετικό ερώτημα, και ε) των νομικών προσώπων των οποίων η νομική υποστήριξη δεν ανήκει στο ΝΣΚ, εφόσον τα ερωτήματα αυτά υποβάλλονται από τον εποπτεύοντα Υπουργό και

10

αφορούν σε θέματα άσκησης ελέγχου και εποπτείας του στο νομικό πρόσωπο ή είναι γενικότερης σημασίας.

Τα ερωτήματα της Διοίκησης πρέπει να διαλαμβάνουν πλήρη εξιστόρηση των πραγματικών περιστατικών της υπόθεσης και σαφή προσδιορισμό των προβληματισμών της Υπηρεσίας, για την έννοια και το περιεχόμενο συγκεκριμένων διατάξεων της νομοθεσίας, των οποίων ζητείται η ερμηνεία από το ΝΣΚ, προκειμένου η Διοίκηση να τις εφαρμόσει στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της. Τα ερωτήματα συνοδεύονται από τα σχετικά έγγραφα στοιχεία. Ερωτήματα μισθολογικού περιεχομένου ή ερωτήματα που αφορούν στην υπηρεσιακή κατάσταση του προσωπικού του Δημοσίου, συνοδεύονται υποχρεωτικά από τις απόψεις της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Οικονομικών και του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους και από τις απόψεις του Υπουργείου Εσωτερικών, αντίστοιχα.

Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, έχοντας επίγνωση της σπουδαιότητας της συγκεκριμένης αρμοδιότητας για την εύρυθμη λειτουργία της Διοίκησης, αλλά και την ενδυνάμωση του Κράτους Δικαίου, όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, θέσπισε διαδικασίες και κανόνες, ώστε το απώτατο χρονικό σημείο έκδοσης της γνωμοδότησής του να είναι το τρίμηνο, αφού, η παροχή γνωμοδότησης, για να εξυπηρετεί τον σκοπό της θα πρέπει να παρέχεται σε σύντομο χρόνο, να είναι επίκαιρη και να απαντά με σαφήνεια και ακρίβεια στα ερωτήματα της υπηρεσίας. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις όμως, το αρμόδιο όργανο μπορεί να ζητήσει την έκδοση κατεπείγουσας γνωμοδότησης. Η γνωμοδότηση του ΝΣΚ μετά την νόμιμη έκδοσή της και την αποδοχή της από το αρμόδιο όργανο, με επισημειωματική πράξη, αποτελεί δεσμευτική πράξη για τη Διοίκηση.

Από όλα τα παραπάνω δικαιολογείται και το κίνητρο για την ανάληψη της παρούσας εκδοτικής πρωτοβουλίας, αφού, από τις παρατιθέμενες στο βιβλίο γνωμοδοτήσεις αναδεικνύεται, κατά τη γνώμη μας, η σπουδαιότητα του γνωμοδοτικού έργου του ΝΣΚ, που διαχρονικά και σταθερά συμβάλλει στην ενίσχυση και στην εμπέδωση του Κράτους Δικαίου, εξασφαλίζει τη νομιμότητα των διοικητικών ενεργειών και γενικότερα την εφαρμογή της αρχής της νομιμότητας στη διοικητική δράση, συμβάλλει στη διαμόρφωση νόμιμων διοικητικών πρακτικών και γενικότερα «εκπαιδεύει» τη Διοίκηση να λειτουργεί μεν με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον, αλλά και με ευαισθησία απέναντι στον ιδιώτη και σεβασμό στο Σύνταγμα, το ενωσιακό δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

11

Μέρος δεύτερο

Θεματικές Κατηγορίες Γνωμοδοτήσεων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Γενικά θέματα

Γνωμοδότηση 21/2018 (Πλήρης Ολομέλεια)

Πρόεδρος: Μιχαήλ Απέσσος, Πρόεδρος ΝΣΚ

Εισηγητής: Δημήτριος Κατωπόδης, Πάρεδρος ΝΣΚ

Θέμα: Νομιμοποίηση δικηγόρων που φέρονται ότι εκπροσωπούν υπηκόους τρίτων χωρών στις συναλλαγές τους με τη Διοίκηση, όταν δεν υπάρχει ειδική νομοθετική ρύθμιση.

Ερώτημα: Αν υποχρεούνται οι αστυνομικές υπηρεσίες, όταν δεν υπάρχει ειδική νομοθετική πρόβλεψη περί του τρόπου αποδείξεως της πληρεξουσιότητας, να συναλλάσσονται με δικηγόρους που φέρονται ότι εκπροσωπούν υπηκόους τρίτων χωρών, βασιζόμενες απλά στην προφορική δήλωσή τους ότι εκπροσωπούν συγκεκριμένους εντολείς τους ή αν πρέπει να έχει παρασχεθεί σ’ αυτούς από τους εντολείς τους σχετικό έγγραφο, από το οποίο να αποδεικνύεται η πληρεξουσιότητά τους.

Κρίσιμες διατάξεις: άρθρα 713 ΑΚ, 26. 3, 28. 1, 3, 4 Ν 3907/2011, 1, 3, 36 Ν 4194/2013, 3, 4, 27, 30 Ν 2717/1999, 44 Ν 4375/2016.

Απάντηση: Στις διοικητικές υποθέσεις που αναφέρονται στο ερώτημα, υποχρεούνται οι αστυνομικές υπηρεσίες να συναλλάσσονται με τους δικηγόρους που εκπροσωπούν υπηκόους τρίτων χωρών, συμμορφούμενες, κατ’ αρχάς, με την ΔΙΣΚΠΟ/Φ.18/οικ. 11853 από 6 - 5 - 2009 εγκύκλιο του Υπουργείου Εσωτερικών. Για την νομιμοποίηση του δικηγόρου αρκεί, στις περιπτώσεις που αναφέρονται στο ερώτημα, είτε η υπογραφή με τη σφραγίδα του δικηγόρου επί των αιτήσεων ή των διοικητικών προσφυγών, που συντάσσονται και κατατίθενται αρμοδίως για λογαριασμό του εντολέα του και υπό την ιδιότητα του πληρεξουσίου του τελευταίου, είτε, σε περίπτωση προσωπικής επαφής με τις ως άνω αρχές, για την παρακολούθηση διοικητικής υποθέσεως, η επίδειξη της δικηγορικής ταυτότητας του (από την οποία προκύπτουν το ονοματεπώνυμο και ο αριθμός μητρώου του δικηγορικού συλλόγου στον οποίο ανήκει), καθώς και η προφορική ή γραπτή δήλωσή του ότι είναι πληρεξούσιος του συγκεκριμένου εντολέα που αφορά η υπόθεση. (κατά πλειοψηφία)

Σημείωμα: Η παραπάνω γνωμοδότηση του ΝΣΚ εκδόθηκε με αφορμή σχετικό ερώτημα της Διοίκησης, που αφορούσε στον τρόπο διαχείρισης αρκετών διοικητικών υποθέσεων κατά τις οποίες ένας υπήκοος τρίτης χώρας εκπροσωπείται στις αστυνομικές

12

υπηρεσίες από πληρεξούσιο δικηγόρο. Στη μείζονα πρόταση του συλλογισμού του, το ΝΣΚ βρίσκεται σε σύμπλευση με τις ακολούθως μνημονευόμενες παρατηρήσεις: α) Μη ύπαρξη στον ΚΔΔιαδ αλλά ούτε και στον Κώδικα Δικηγόρων, οποιασδήποτε ρητής πρόβλεψης που να ορίζει τύπο για την παροχή πληρεξουσιότητας προς τον δικηγόρο. Η σχολιαζόμενη γνωμοδότηση εκκίνησε μεθοδολογικά από την ορθή αφετηρία, επισημαίνοντας εύστοχα ότι δεν υπάρχει απολύτως καμία de lege lata πρόβλεψη περί τηρήσεως προηγούμενου τύπου, προς το πρόσωπο του δικηγόρου για την εκπροσώπηση του εντολέα του. Πράγματι, ούτε στον ΚΔΔιαδ, αλλά ούτε και στον Κώδικα Δικηγόρων υπάρχει οποιασδήποτε συναφής expressis verbis αναφορά. β) Ορθή ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 713 επ. ΑΚ. Την ως άνω κρίση του, ενίσχυσε το ΝΣΚ, και με το επιχείρημα πως οι διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 8 και της παρ. 2 του άρθρου 9 του Ν 4251/2014, περί εκδόσεως αδειών διαμονής σε υπηκόους τρίτων χωρών, δεν μπορούν να τύχουν αναλογικής εφαρμογής στις περιπτώσεις που αναφέρονται στο ερώτημα, επικαλούμενο τόσο την τελολογική όσο και την ιστορική ερμηνεία των άνω διατάξεων. Εξάλλου, την εδώ προκρινόμενη άποψη, φαίνεται να στηρίζει και η ατομική γνωμοδότηση, με αριθμό 133/2020 σε ένα σχετικά παρεμφερές ζήτημα, ήτοι του τρόπου διαχείρισης αρκετών περιπτώσεων κατά τις οποίες ένας πολίτης εκπροσωπείται στις υπηρεσίες του ΟΠΕΚΑ από πληρεξούσιο δικηγόρο ή τρίτο πρόσωπο ιδιώτη. Αξίζει να αναφερθεί, εν προκειμένω, και η γνώμη της μειοψηφίας, σύμφωνα με την οποία, οι αστυνομικές αρχές, όταν συναλλάσσονται με δικηγόρους που εκπροσωπούν υπηκόους τρίτων χωρών, κατ’ εφαρμογή της νομοθεσίας περί μετανάστευσης και των παρανόμως διαμενόντων στο κράτος μέλος υπηκόων τρίτων χωρών (Ν 4251/2014, Ν 3907/2011 άρθρα 16 επ., Oδηγία 2008/115 κλπ.), οφείλουν να ζητούν απόδειξη της πληρεξουσιότητας αυτών, κατ’ ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 8 παρ. 2, του άρθρου 9 παρ. 2 και του άρθρου 33 παρ. 5 του Ν 4251/2014. Εν τέλει η ερμηνευτική προσέγγιση που επικράτησε στην Ολομέλεια του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους ικανοποιεί με τον πλέον πρόσφορο και κατάλληλο τρόπο την απαίτηση κάθε ενδιαφερόμενου για παροχή ουσιαστικής έννομης προστασίας.

Γνωμοδότηση: 34/2018 (Γ΄ Τμήμα)

Πρόεδρος: Βασιλική Δούσκα, Αντιπρόεδρος ΝΣΚ

Εισηγητής: Γεώργιος Σινάνης, Πάρεδρος ΝΣΚ

Θέμα: Ορισμός, από τον γονέα ή κηδεμόνα μαθητή/μαθήτριας νηπιαγωγείου, ως συνοδού του νηπίου για την ασφαλή προσέλευση και αποχώρησή του από το νηπιαγωγείο, ανηλίκου προσώπου (μαθητή δημοτικού σχολείου).

Ερώτημα: Εάν κατά την έννοια του άρθρου 18 κεφ. Α παρ. 1 του ΠΔ 79/2017 μπορεί να ορισθεί από τον γονέα ή κηδεμόνα μαθητή νηπιαγωγείου ότι η προσέλευση και αποχώρηση του μαθητή (νηπίου) προς και από το νηπιαγωγείο θα γίνεται συνοδεία ανήλικου μαθητή του δημοτικού σχολείου και σε αρνητική περίπτωση, σε ποιες ενέργειες θα πρέπει να προβεί το σχολείο εάν ο γονέας/κηδεμόνας αρνείται να συνοδεύει και να

13

παραλαμβάνει ο ίδιος ή άλλος ενήλικας το νήπιο από το νηπιαγωγείο και αυτό να παραλαμβάνεται από άλλον ανήλικο μαθητή.

Κρίσιμες διατάξεις: άρθρα 12 και 18 ΠΔ 79/2017 (Α΄ 109), 1510, 1511, 1518 και 1532 ΑΚ σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 127, 129, 130, 131, 134, 135, 136 και 137 ΑΚ.

Απάντηση: α) Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 18 κεφ. Α΄ παρ. 1 του ΠΔ 79/2017 δεν επιτρέπεται να ορισθεί, από γονέα ή κηδεμόνα μαθητή νηπιαγωγείου ότι, το πρόσωπο που θα συνοδεύει το νήπιο κατά την προσέλευση και αποχώρηση αυτού, προς και από το νηπιαγωγείο, θα είναι ανήλικος (μαθητής δημοτικού εν προκειμένω) (ομόφωνα). β) Εφόσον ο γονέας αρνείται να συνοδεύει και να παραλαμβάνει ο ίδιος ή άλλος ενήλικας, το νήπιο από το νηπιαγωγείο και αυτό συνοδεύεται και παραλαμβάνεται από ανήλικο μαθητή, πρέπει να ενημερωθούν οι αρμόδιες Αστυνομικές και Εισαγγελικές Αρχές, προς αποτροπή κινδύνων και προκειμένου να γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 1532 του ΑΚ και να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα για την ασφαλή προσέλευση και αποχώρηση του νηπίου (ομόφωνα).

Σημείωμα: Σύμφωνα με το ιστορικό της υπόθεσης, πριν την υποβολή του σχετικού ερωτήματος, η Διεύθυνση του νηπιαγωγείου προσπαθώντας να διασφαλίσει την ασφάλεια του νηπίου (το οποίο μετά από υπεύθυνη δήλωση των γονέων του συνοδευόταν κατά την προσέλευση και αποχώρηση από το νηπιαγωγείο από τον ανήλικο αδελφό του, ηλικίας 11 ετών, μαθητή του Δημοτικού Σχολείου) είχε απευθυνθεί στον αρμόδιο Εισαγγελέα Πρωτοδικών (από τον οποίο δεν ασκήθηκε ποινική δίωξη σε βάρος των γονέων διότι δεν διαπιστώθηκε η διάπραξη ποινικού αδικήματος) όσο και στην Ανεξάρτητη Αρχή του Συνηγόρου του Πολίτη, που σε σχετικό έγγραφο ανέφερε ότι δεν ήταν δυνατόν να αποκλεισθεί η παραλαβή του νηπίου από τον μεγαλύτερο αδελφό του (υπό την προϋπόθεση υπογραφής υπεύθυνης δήλωσης των γονέων), ενώ σε κάθε περίπτωση το νηπιαγωγείο δεν έχει υποχρέωση αποδοχής της σχετικής δήλωσης εάν, κατά την στάθμιση της ηλικίας και της ωριμότητας του παραλαμβάνοντος, διαπιστωθούν λόγοι που θέτουν σε διακινδύνευση την ασφάλεια της ζωής και τη σωματική ακεραιότητα του νηπίου.

Με την ανωτέρω γνωμοδότηση επιτυγχάνεται να καλυφθεί το κενό που διαφαίνεται ότι παρουσιάζει η διάταξη του άρθρου 18 κεφ. Α΄ παρ. 1 του ΠΔ 79/2017, καθώς πουθενά σε αυτή δεν προβλέπεται ειδικότερα εάν τα πρόσωπα που ορίζουν οι γονείς ή κηδεμόνες ως συνοδούς θα είναι ενήλικες ή επιτρέπονται και ανήλικοι, με αποτέλεσμα να τίθεται το κρίσιμο ζήτημα εάν ανήλικος μπορεί να συνοδεύει το νήπιο και αν υφίσταται διακινδύνευση του νηπίου εξ αυτής της αιτίας. Περαιτέρω, καθορίζεται το πλαίσιο των καθηκόντων και δικαιωμάτων των γονέων κατά την ενάσκηση του λειτουργικού δικαιώματος της γονικής μέριμνας κατά τα άρθρα 1510, 1511, 1512 και 1514 ΑΚ, στα οποία περιλαμβάνεται η επιμέλεια του προσώπου του ανηλίκου τέκνου, η διοίκηση της περιουσίας και η εκπροσώπησή του σε κάθε υπόθεση (ΑΠ 245/2020). Επίσης, παρατηρείται ορθή ερμηνεία και εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 1532 ΑΚ σε περίπτωση παραβίασης, εκ μέρους των γονέων του ανηλίκου, των καθηκόντων που επιβάλλει το λειτούργημά τους με εκτενή περιπτωσιολογία στην οποία περιλαμβάνεται

14

και η αδράνεια των γονέων για τη λήψη μέτρων υπέρ του ανηλίκου όπου είναι αυτή αναγκαία για το συμφέρον του.

Η σχολιαζόμενη γνωμοδότηση παρουσιάζει ενδιαφέρον, διότι:

α) Η πιο πάνω διάταξη του άρθρου 18 ερμηνεύεται στο πνεύμα και στο πλαίσιο των διατάξεων του ίδιου ΠΔ και σύμφωνα με τον σκοπό του νομοθέτη, που είναι η ασφαλής προσέλευση και αποχώρηση των νηπίων από και προς το νηπιαγωγείο (η σχετική διατύπωση για την ασφάλεια των νηπίων αναγράφεται τουλάχιστον δύο φορές στην ίδια διάταξη) και μάλιστα χωρίς να παρατηρείται προσκόλληση στη γραμματική διατύπωση αυτής, που επιτρέπει καταρχάς τη συνοδεία από πρόσωπο ανεξαρτήτως ηλικίας.

β) Για την υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών στη διάταξη αυτή λήφθηκαν υπόψη οι διατάξεις των άρθρων που ρυθμίζουν τη γονική μέριμνα και τις συνέπειες λόγω κακής άσκησης αυτής, συνδυαστικά προς τις διατάξεις για την έκταση της δικαιοπρακτικής ικανότητας των ανηλίκων. Δηλαδή δεν λήφθηκε υπόψη μόνο η διασφάλιση του συμφέροντος του νηπίου προς αποφυγή διακινδύνευσής του λόγω της συνοδείας του από τον ανήλικο αδελφό του, αλλά περαιτέρω εάν η ανάθεση της συνοδείας του νηπίου στον ανήλικο μαθητή Δημοτικού εξέρχεται των ορίων της δικαιοπρακτικής ικανότητας του τελευταίου στο πλαίσιο των παραπάνω διατάξεων και ως εκ τούτου θεωρείται άκυρη.

γ) Δεν εμμένει στη γραμματική διατύπωση της εξεταζόμενης διάταξης του άρθρου 18 του ΠΔ 79/2017, όπως έπραξαν οι Αρχές στις οποίες απευθύνθηκε αρχικά η Διεύθυνση του νηπιαγωγείου, αλλά αντίθετα σταθμίζοντας τους κινδύνους που ελλοχεύουν στην εξεταζόμενη περίπτωση με βάση τα πραγματικά περιστατικά που λήφθηκαν υπόψη, προβαίνει στην ως άνω απάντηση διατυπώνοντας και την υπόδειξη προς τη Διοίκηση ότι, προς διαφύλαξη του συμφέροντος του νηπίου και προς αποτροπή κινδύνων για την ασφάλειά του, σε περίπτωση που συνεχισθεί η συνοδεία του από ανήλικο πρόσωπο, θα πρέπει να ενημερωθούν οι αρμόδιες εισαγγελικές και αστυνομικές αρχές για τις δέουσες ενέργειες κατ’ άρθρο 1532 ΑΚ.

δ) Επιλύει ένα ζήτημα μείζονος ενδιαφέροντος, καθώς αφορά ευρύτερο κύκλο προσώπων σε όλη την επικράτεια με δεδομένο ότι μεγάλος αριθμός νηπίων έχουν αδέλφια που φοιτούν σε Δημοτικό Σχολείο και πιθανόν να είχε δημιουργηθεί παρόμοιο πρόβλημα και σε περισσότερα νηπιαγωγεία, έως την έκδοση της γνωμοδότησης αυτής.

Γνωμοδότηση 131/2018 (Τμήμα Δ΄)

Πρόεδρος: Χρυσαφούλα Αυγερινού, Αντιπρόεδρος ΝΣΚ

Εισηγήτρια: Αικατερίνη Χουρμούζη, Πάρεδρος ΝΣΚ

Θέμα: Παροχή σε πολίτη τρίτης χώρας, κατόχου άδειας διαμονής για συγκεκριμένη επενδυτική δραστηριότητα που περιλαμβάνει την εκμίσθωση θαλασσίων μέσων αναψυχής, του δικαιώματος πρόσβασης στη δραστηριότητα αυτή – Αρμοδιότητα

15

λιμενικής αρχής, προκειμένου να ελέγξει, κατά τον λόγο της δικής της αρμοδιότητας, αν συντρέχουν οι λοιπές προϋποθέσεις χορήγησης της σχετικής άδειας.

Ερώτημα: α. Ισχύοντος του Ν 4251/2014 (Α’ 80), συμπληρώνονται οι διατάξεις του άρθρου 33 του με αριθμό 20 Γενικού Κανονισμού Λιμένων (και πλέον οι διατάξεις του εφαρμόζονται και σε πολίτες τρίτων χωρών, που επιθυμούν να ασκήσουν τη δραστηριότητα του εκμισθωτή θαλασσίων μέσων αναψυχής, εφόσον έχουν νόμιμο δικαίωμα διαμονής στην Ελλάδα για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα) ή εξακολουθούν να ισχύουν ως έχουν, ως ειδικότερες;

β. Σε περίπτωση που οι διατάξεις του με αριθμό 20 Γενικού Κανονισμού Λιμένων εφαρμόζονται πλέον και σε πολίτες τρίτων χωρών που επιθυμούν να ασκήσουν τη δραστηριότητα του εκμισθωτή θαλασσίων μέσων αναψυχής, η Λιμενική Αρχή, ασκώντας την αστυνομική αρμοδιότητά της για χορήγηση αδειών εκμίσθωσης θαλασσίων μέσων αναψυχής (σύμφωνα με το άρθρο 22 του ως άνω Κανονισμού), δύναται να κρίνει διαφορετικά σε σχέση με την, αρμόδια για την έκδοση της άδειας διαμονής, Διεύθυνση Μεταναστευτικής Πολιτικής του Υπουργείου Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης και, σε κάθε περίπτωση, σε ποιο στάδιο της συνολικής διαδικασίας χορήγησης άδειας διαμονής εξετάζεται από τη Λιμενική Αρχή η αίτηση χορήγησης άδειας εκμίσθωσης θαλασσίων μέσων αναψυχής;

Κρίσιμες διατάξεις: Άρθρα 141 και 156 του ΝΔ187/1973, 24, 25, 26 και 27 του Ν 1892/1990, 2 παρ. 1 και 5 και 34 του Ν 2971/2001, 122 και 33 του υπ’ αριθμ. 20 Γενικού Κανονισμού Λιμένα του Αρχηγού Λιμενικού Σώματος, 1 - 3 της υπ’ αριθμ. 513.12/13/1183/2013 κυα Υπουργών Οικονομικών–Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης–Ναυτιλίας και Αιγαίου, 1, 7, 8, 16, 21 και 136 του Ν 4251/2014, 1, 2, 3 και 5 της κυα με αριθμό οικ. 53969/2014 των Υφυπουργών Εσωτερικών και Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας και το άρθρο 1 της κυα με αριθμό οικ. 30825/2014 των Υπουργών Εξωτερικών και Εσωτερικών.

Απάντηση: Η άδεια διαμονής που χορηγήθηκε σε πολίτη τρίτης χώρας από την αρμόδια, κατά τον Ν 4251/2014, υπηρεσία (ήδη Δ/νση Μεταναστευτικής Πολιτικής του Υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής, σύμφωνα με την παρ. 1 άρθρου 3 του ΠΔ 123/2016) για συγκεκριμένη επενδυτική δραστηριότητα, που περιλαμβάνει την εκμίσθωση θαλασσίων μέσων αναψυχής, παρέχει στον αδειούχο δικαίωμα πρόσβασης στη δραστηριότητα αυτή και αποτελεί προϋπόθεση για να επιληφθεί, περαιτέρω, η αρμόδια λιμενική αρχή, προκειμένου να ελέγξει, κατά τον λόγο της δικής της αρμοδιότητας, αν συντρέχουν οι λοιπές προϋποθέσεις χορήγησης της σχετικής άδειας. Η λιμενική αρχή δεν μπορεί να κρίνει διαφορετικά και να αρνηθεί να χορηγήσει την άδεια, με μόνη αιτιολογία ότι ο αιτών δεν είναι Έλληνας πολίτης ή πολίτης Ε.Ε. ή της Ε.Ζ.Ε.Σ.

Σημείωμα: Με τη γνωμοδότηση αυτή, το ΝΣΚ αποφαίνεται ότι η σχέση μεταξύ του άρθρου 16 του Ν 4251/2014 και των άρθρων 22 και 33 του Γενικού Κανονισμού Λιμένων με αριθμό 20 δεν είναι ανταγωνιστική/συγκρουσιακή, αλλά συμπληρωματική. Ειδικότερα, το άρθρο 16 του Ν 4251/2014 προσδιορίζει τις προϋποθέσεις και τη διαδικα

16

σία για τη χορήγηση άδειας διαμονής για συγκεκριμένη επενδυτική δραστηριότητα σε πολίτη τρίτης χώρας. Μια τέτοια δραστηριότητα μπορεί να είναι, μεταξύ άλλων, και η εκμίσθωση θαλασσίων μέσων αναψυχής. Με τη χορήγηση αυτής της άδειας διαμονής, ο πολίτης τρίτης χώρας αποκτά μόνο το δικαίωμα πρόσβασης στην εν λόγω δραστηριότητα. Δεν δύναται, δηλαδή, να την ασκήσει ipso facto με την απόκτηση της εν λόγω άδειας διαμονής, αλλά «εφόσον βεβαίως πληρούνται και οι λοιπές νόμιμες προϋποθέσεις» (σκ. 23) μεταξύ άλλων και των άρθρων 22 και 33 του Γενικού Κανονισμού Λιμένων με αριθμό 20, με τις οποίες προσδιορίζονται οι προϋποθέσεις και η διαδικασία για τη χορήγηση άδειας εκμίσθωσης θαλασσίων μέσων αναψυχής σε ημεδαπούς και πολίτες κρατών μελών της Ε.Ε. και της Ε.Ζ.Ε.Σ.

Εν ολίγοις, η χορήγηση της άδειας διαμονής για συγκεκριμένη επενδυτική δραστηριότητα του άρθρου 16 του Ν 4251/2014 αποτελεί προαπαιτούμενο και προϋπόθεση για τον έλεγχο της συνδρομής των προϋποθέσεων των άρθρων 22 και 33 του Γενικού Κανονισμού Λιμένων με αριθμό 20 για τη χορήγηση της άδειας εκμίσθωσης θαλασσίων μέσων αναψυχής.

Εντούτοις, ζήτημα τίθεται από τη στιγμή που, ενώ ο Ν 4251/2014 δίνει το δικαίωμα πρόσβασης στην επενδυτική δραστηριότητα της εκμίσθωσης θαλασσίων μέσων αναψυχής σε πολίτη τρίτης χώρας, ο με αριθμό 20 Γενικός Κανονισμός Λιμένων δεν χορηγεί τέτοιες άδειες εκμίσθωσης σε πολίτες τρίτης χώρας, αλλά μόνο σε ημεδαπούς, ή πολίτες της Ε.Ε. ή της Ε.Ζ.Ε.Σ.

Το ΝΣΚ έκρινε ότι βάσει:

- της αρχής της νομιμότητας, «η οποία επιβάλλει τη μη αμφισβήτηση του κύρους πράξεων που εκδόθηκαν από άλλες υπηρεσίες κατά τον λόγο της αρμοδιότητάς τους» (σκ. 25),

- της τελολογικής ερμηνείας, σύμφωνα με την οποία «με τις διατάξεις του άρθρου 16 παρ. Α1 του Ν 4251/2014 επιδιώκεται […] η άρση όλων των γραφειοκρατικών εμποδίων και η ταχεία διαδικασία των προαπαιτούμενων για την υλοποίηση των επενδύσεων που προάγουν το συμφέρον της εθνικής οικονομίας με την ουσιώδη συνεισφορά των υπηρεσιών μετανάστευσης και η τόνωση της οικονομίας της χώρας με την εισαγωγή κεφαλαίων για επενδύσεις» (σκ. 22) και κατά συνέπεια το αρμόδιο για τον έλεγχο της συνδρομής των προϋποθέσεων των άρθρων 22 και 33 του με αριθμό 20 Γενικού Κανονισμού Λιμένων, δεν δύναται να αρνηθεί τη χορήγηση της άδειας εκμίσθωσης θαλασσίων μέσων αναψυχής, με την αιτιολογία ότι ο αιτών δεν είναι ημεδαπός ή πολίτης της Ε.Ε. ή της Ε.Ζ.Ε.Σ.

Γνωμοδότηση 201/2018 (Τμήμα Ε’)

Πρόεδρος: Μεταξία Ανδροβιτσανέα, Αντιπρόεδρος ΝΣΚ

Εισηγητής: Δημήτριος Καμάρης, Πάρεδρος ΝΣΚ

Θέμα: Θέματα τα οποία ανακύπτουν κατά την καταχώριση ληξιαρχικών πράξεων γεννήσεως τέκνων, οι οποίες συντάχθηκαν κατά την παρ. 2 του άρθρου 42 του Ν 344/1976.

Back to Top